II SA/Gl 2000/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi p o s t a n a w i a przywrócić skarżącemu termin do uzupełnienia braku formalnego skargi.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 2000/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości, z powodu nienadesłania odpisu skargi. Pismem z dnia [...] r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r., pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, załączając jednocześnie 3 odpisy skargi. W motywach wniosku podniesiono, że skarżący nie mógł uzupełnić braku formalnego skargi, bowiem poczta nie pozostawiła zawiadomienia zarówno w dniu [...] r., jak i w dniu [...] r., tym samym niemożliwe było odebranie przesyłki Sądu. Dodatkowo wyjaśniono, że znajdująca się na przesyłce informacja o umieszczeniu zawiadomienia w drzwiach adresata nie może być zgodna z prawdą, bowiem wszelkie zawiadomienia o przesyłkach listowych pozostawiane są na portierni budynku, w którym mieści się siedziba kancelarii, a następnie wydawane są przez portiera pełnomocnikowi lub jego współpracownikowi. W okresie od [...] do [...] r. odebrano wszystkie awizowane przesyłki, z czego trzy w dniu [...] r. w placówce Poczty Polskiej. Na dowód powyższego przedłożono kopię wyciągu z dziennika korespondencji. Pełnomocnik skarżącego oświadczył nadto, że z postanowieniem Sądu zapoznał się w dniu 13 marca 2014 r. i w tym też dniu podjął działania zmierzające do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji u administratora budynku i w placówce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu procesowego jest instytucją mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest jednak wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem Sądu okoliczności przedstawione we wniosku dostatecznie uprawdopodobniają, że do uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi doszło bez winy skarżącego. O braku winy może świadczyć okoliczność niepozostawienia zawiadomienia. Niewątpliwie tryb doręczenia zastępczego z art. 73 p.p.s.a. jest domniemaniem, fikcją doręczenia, gdzie faktyczny odbiór przesyłki nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten następuje z mocy prawa po spełnieniu określonych warunków. Przepis ten ma zapobiegać uchylaniu się przez stronę od negatywnych skutków doręczenia. Jednocześnie jednak nie może on być interpretowany w sposób, który narusza zaufanie jednostki do państwa i prawa. W konsekwencji zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (tzw. awizo) co do zasady, jak wynika z brzmienia art. 73 § 2 p.p.s.a. powinno być umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, a skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak również wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, powoduje uznanie doręczenia za bezskuteczne. Wskazać przy tym trzeba, że Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę na problem związany z trudnościami w uprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, głównie na ograniczone środki dowodowe, jakimi dysponuje w tym zakresie strona. Trybunał wskazywał na czynniki, które zwiększają prawdopodobieństwo nieotrzymania awiza przez adresata i zaliczył do nich m.in. to, że poczta nie zawsze przestrzega standardów wyznaczonych przez prawo, co zmniejsza pewność dotarcia przesyłki (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05 oraz z dnia 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02 w odniesieniu do tej samej kwestii w postępowaniu cywilnym). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie podjęto próbę uchylenia się od negatywnych skutków uznania za doręczone wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Jednocześnie Sąd zauważa, że strona spełniła pozostałe przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, tzn. nadesłała odpis skargi oraz złożyła przedmiotowy wniosek w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, która nastąpiła w dniu zapoznania się z postanowieniem o odrzuceniu skargi. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. W momencie kiedy powzięto wiadomość o powyższym fakcie, natychmiast podjęte zostały stosowne czynności procesowe. W świetle powyższych okoliczności oraz biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę prawa do sądu, należało na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.