II SA/Gl 20/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie legalności obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r. 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W piśmie z dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. J. G. wniosła o spowodowanie rozbiórki murowanych szaletów zlokalizowanych na stanowiącej "pomnik przyrody" działce nr 1 km [...] położonej w miejscowości P., stanowiącej w 5/16 części jej współwłasność, powstałych bez jej wiedzy i zgody. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 123 Kpa oraz w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwanej też dalej P.b.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wszczęte w tej sprawie postępowanie zawiesił do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny w Z., sygn. akt [...] w przedmiocie zniesienia współwłasności. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że w związku ze złożonym wnioskiem w dniu [...] r. pracownicy Inspektoratu przeprowadzili czynności kontrolne, w wyniku których ustalono, iż na ww. działce usytuowane są szalety murowane z pustaka ceramicznego o wymiarach ok. 5,0 m x 3,0 m. Konstrukcja dachu drewniana, kryty blachą. Dach jednospadowy, skierowany w kierunku działki sąsiedniej. Nie przedłożono żadnych dokumentów (zgłoszenia, pozwolenia, związanych z ich budową). Uczestnicy kontroli zgodnie oświadczyli, że budynek został wybudowany w latach [...]-[...], a budowę szaletów zlecił dawny proboszcz miejscowej Parafii wraz z ówczesnym Burmistrzem MiG O. J. G. oświadczyła do protokołu oględzin, że nikt nie pytał jej o zgodę na budowę przedmiotowego obiektu, natomiast M. G. potwierdził, iż to on jako współwłaściciel działki wyraził zgodę na budowę. W piśmie z dnia [...] M. G. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy cywilnej o zniesienie współwłasności. Zdaniem PINB w Z. wniosek ten zasługiwał na uwzględnienie. Działka 1 poł. w P. obecnie posiada bowiem trzech będących w konflikcie współwłaścicieli, co powoduje znaczne utrudnienia w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Wynik postępowania o zniesienie współwłasności będzie miał ogromne znaczenie w dalszym postępowaniu administracyjnym. Rozstrzygnięcie o fizycznym podziale nieruchomości będzie miało bowiem decydujący wpływ na zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji w sprawie objętego postępowaniem budynku. W zażaleniu na to postanowienie J. G. zarzuciła, że wynik postępowania sądowego o dział spadku i zniesienie współwłasności nie stanowi zagadnienia wstępnego i nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, której przedmiotem jest wzniesienie bez pozwolenia na budowę i bez zgody współwłaścicielki "nieruchomości leśnej", szaletów murowanych. Nie jest bowiem istotne kto ostatecznie stanie się właścicielem ww. nieruchomości, co jest przedmiotem postępowania sądowego, lecz istotne jest to czy obiekt budowlany powstał legalnie, nadto czy można było zbudować go na terenie ostańca jurajskiego, u podnóża skały a więc na terenie stanowiącym "pomnik przyrody". Wręcz przeciwnie to rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, dotyczące istnienia szaletu ma znaczenie w sprawie cywilnej; gdy chodzi o rozliczenie poczynionych na nieruchomości nakładów. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej też jako ŚWINB) zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 136 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 Kpa orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że w sprawie zaistniała wynikająca z art. 94 § 1 pkt 4 Kpa przesłanka zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania cywilnego o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której został wybudowany objęty postępowaniem legalizacyjnym obiekt budowlany. Wynik tego postepowania będzie miał bowiem, zdaniem ŚWINB, oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie w postępowaniu legalizacyjnym, którego wdrożenie z uwagi na sprawę cywilną nie jest obecnie możliwe. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie ŚWINB w Katowicach J. G. wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji. Zarzuciła, że w postępowaniu jako strona powinni brać udział Burmistrz Miasta i Gminy O. oraz proboszcz miejscowej Parafii, którzy zlecili budowę objętych postępowaniem szaletów. Nadto stwierdziła, że w pierwszej kolejności należało wyjaśnić, czy wybudowanie szaletów na tym terenie było w ogóle dopuszczalne w związku z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w związku z oddziaływaniem obiektu na środowisko. W odpowiedzi na skargę ŚWINB w Katowicach, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zasadny jest sformułowany w niej zarzut wydania postanowień przez organy obu instancji z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Na obecnym etapie postępowania administracyjnego brak jest bowiem, wbrew stanowisku organów orzekających, jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wynik postępowania legalizacyjnego zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Z. pod sygn. akt [...], którego przedmiotem jest m.in. zniesienie współwłasności działki nr 1, na której zlokalizowane są objęte postępowaniem legalizacyjnym szalety murowane. W świetle mających zastosowanie w postępowaniu legalizacyjnym przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., zwanej dalej Prawem Budowlanym), kwestia komu przypadnie w wyniku sprawy cywilnej własność działki nr 1 może mieć znaczenie tylko w kontekście prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 tego aktu prawnego), gdyby przyjąć, że chodzi o budowę zrealizowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kwestia ta może mieć zaś znaczenie jedynie po wcześniejszym przesądzeniu, że objęty postępowaniem budynek nadaje się do legalizacji w trybie art. 48 lub art. 49 Prawa budowlanego, tj. gdy spełnia wymagania z art. 48 ust. 2 lub 49 ust. 2 tej ustawy. Gdyby bowiem w świetle tych przepisów legalizacja nie była w ogóle dopuszczalna to bez znaczenia dla wyniku postępowania legalizacyjnego miałaby zgodna wola zachowania budynku przez współwłaścicieli działki, na której budynek jest zrealizowany. Skoro organy orzekające w tym względzie nie dokonały żadnych ustaleń, to za bezzasadne, a co najmniej za przedwczesne, należało uznać ich stanowisko, że wynik postępowania legalizacyjnego zależy od wyniku wskazanej w zaskarżonym postanowieniu sprawy cywilnej. Oznacza to, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Podlegały one zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a.