II SA/Gl 189/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. po rozpoznaniu wniosku skarżącej R.B. orzekł o przyznaniu świadczenia wychowawczego w wysokości po 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. na córki: - M. B. (jako pierwsze dziecko), - E.B. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił z urzędu postępowanie z powodu ujawnienia faktu, że w 2016 r. mężowi skarżącej wypłacono należności z tytułu podróży służbowych w kwocie 52.435,68 netto. Po rozpoznaniu sprawy wznowieniowej organ I instancji decyzją z dnia [...]r. orzekł o uchyleniu decyzji w części przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko i odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na powyższy okres. Na podstawie zaświadczenia pracodawcy męża skarżącej, organ I instancji ustalił bowiem, że w 2016 r. w związku z czasowym przebywaniem za granicą, otrzymał należności ze stosunku pracy w postaci diet z tytułu podróży służbowych w wysokości 52.435,65 zł. Dochód ten podlega zaliczeniu do dochodu na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851). Zatem łącznie dochód w rodzinie wyniósł za 2016 r. kwotę 88.165,75 zł, czyli 1836,79 zł miesięcznie w przeliczeniu na członka rodziny. Zatem przekroczono kryteria dochodowe w kwocie 800 zł (art. 5 ust. 3 i 4 ustawy). Stąd też świadczenie na pierwsze dziecko nie przysługuje. W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że składając wniosek nie została pouczona, że diety z tytułu podróży służbowych jej męża, zatrudnionego jako kierowca samochodu ciężarowego, powinny być wykazane jako dochód. Stąd też nie zgodziła się z decyzją, nakazującą zwrot świadczeń. Jednakże decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium, kierowcę transportu międzynarodowego, wykonującego podróż służbową, należy uznać za osobę przebywającą czasowo za granicą w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy. Tymczasem z dołączonego do wniosku oświadczenia o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wynika że strona nie uzyskała dochodu z tego tytułu w roku 2016 r. jako poprzedzającym okres zasiłkowy. Stąd też w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zaś decyzję pierwotną należało uchylić na podstawie art. 151 § 1 kpa, gdyż strona nie miała uprawnień do świadczenia na pierwsze dziecko w powyższym okresie. Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, prawomocnym wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akr IV SA/Gl 836/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego jako wydaną bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Nie wyjaśniono bowiem sposobu wyliczenia dochodu w rodzinie skarżącej, opierając się na zaświadczeniu pracodawcy o "należnościach z tytułu podróży służbowych w kwocie netto". Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia wysokości należności z tytułu podróży służbowych i zapewnienia skarżącej udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji powtórnie orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...]r. w części przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko oraz o odmowie przyznania świadczenia na powyższy okres. Powołując się na pismo pracodawcy męża skarżącej z dnia [...] r. organ ustalił, że wypłacono mu w 2016 r. diety zagraniczne w kwocie netto 33.519,07 zł. Na dochód wnioskodawczyni składa się także wynagrodzenie jej męża w wysokości 24.639,19 zł, czyli łącznie 58.158,26 zł, tj. 4.846,52 zł miesięcznie oraz jej dochód w postaci renty w wysokości 11.090,88 zł, tj. 924,24 zł miesięcznie. Zatem łącznie dochód w rodzinie wyniósł 69.249,14, czyli 5.770,76 zł miesięcznie, a w przeliczeniu na osobę 1.444,69 zł (5.770,76:4 osoby). Zatem dochód przekroczył kryterium dochodowe w kwocie 800 zł, ustalone za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r., Dz. U. z 2019 r. poz. 924). W odwołaniu od decyzji skarżąca domagała się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Zarzuciła, że w sprawie nie ujawniono żadnych nowych okoliczności, a jedynie doszło do nieprawidłowego rozpatrzenia jej wniosku, za co nie może ponosić odpowiedzialności. Organ nie dopełnił bowiem obowiązków w zakresie poinformowania o sposobie wypełnienia formularza zgodnie z art. 9 kpa. Zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne tego organu co do wysokości miesięcznego dochodu w rodzinie w kwocie 1.442,69 zł na osobę. Prawidłowo do dochodu doliczono bowiem diety z tytułu podróży służbowych męża skarżącej. Dochód przekroczył zatem ustalone kryterium. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że zaświadczenie pracodawcy męża skarżącej dotyczące diet, wpłynęło do organu w dniu 3 kwietnia 2018 r., czyli już po wydaniu pierwotnej decyzji. Nadto, we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego przytoczono przepisy dotyczące obliczania dochodu rodziny. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium jako wydanej w oparciu o błędną ocenę materiału dowodowego. Skarżąca podała, że składając dokumenty, musiała przedstawić jedynie PIT-11. Kwoty diet, pobieranych przez męża podczas podróży zagranicznych, pokrywają jego wydatki i nie są jej dochodem, gdyż z nich nie korzysta. Zarzuciła, że organ winien na bieżąco weryfikować jej sytuację. Nie została prawidłowo poinformowana co do sposobu obliczania dochodu w rodzinie i złożyła prawdziwe informacje w dacie składania wniosku. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Wbrew zarzutom skarżącej, w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w postaci ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, które musiały skutkować uchyleniem decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko za okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r., kiedy to przyznanie świadczenia uzależnione było od spełnienia kryterium dochodowego. Kwestia sposobu ustalania dochodu i uwzględnienia jako dochodu należności ze stosunku pracy w postaci diet kierowców przebywających czasowo za granicą, została już przesądzona w poprzednim wyroku i tego rodzaju pogląd jest utrwalony w orzecznictwie. Stąd też nie mogły odnieść skutku zarzuty skarżącej, że kwoty diet pokrywaną wydatki męża i nie stanowią jej dochodu, gdyż z nich nie korzysta. Skarżąca podała też, że w poprzednim postępowaniu nie została pouczona o obowiązku złożenia takiej informacji. Stąd też ubiegając się o świadczenie przedłożyła jedynie PIT-11. Jednak tego rodzaju okoliczności nie wynikają z akt sprawy. Wręcz przeciwnie, w oświadczeniu z dnia 30 września 2017 r. widnieje rubryka "należności ze stosunku pracy osób przebywających czasowo za granicą w wysokości odpowiadającej równowartości diet". Zatem skarżąca została prawidłowo poinformowana o konieczności wykazania dochodu z tego tytułu. Nie można co prawda wykluczyć, że skarżąca nie zrozumiała, o jakie należności chodzi, lecz wówczas powinna zwrócić się do pracownika organu o dodatkowe informacje. Nie można zaś odwrócić sytuacji i zarzucić organowi naruszenia art. 9 kpa, skoro informacja o sposobie wyliczenia dochodu znajdowała się na druku urzędowym. Wbrew twierdzeniom skarżącej, dopiero w dniu 3 kwietnia 2018 r. do organu wpłynęło pismo pracodawcy jej męża z dnia 27 marca 2018 r., informujące o wysokości należności z tytułu podróży służbowych. Pismo to wpłynęło do sprawy [...], a więc innej sprawy (późniejszej). Stąd też w dacie wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, organ administracji nie dysponował żadną informacją o uzyskaniu dochodu z tego tytułu. Niezwłocznie po wpływie pisma pracodawcy organ I instancji wznowił też postępowanie administracyjne. Zatem weryfikacja sytuacji skarżącej nastąpiła bez zbędnej zwłoki. Rozpoznając ponownie sprawę w związku z przywołanym wyżej wyrokiem tut. Sądu, organy administracji prawidłowo ustaliły też wysokość dochodu w rodzinie skarżącej, ponownie zwracając się do pracodawcy jej męża o podanie wysokości wypłaconych mu diet zagranicznych w 2016 r. Sposób wyliczenia dochodu przedstawiono w motywach decyzji organu I instancji i nie budzi on żadnych wątpliwości. Diety te nie podlegają opodatkowaniu, a zatem stanowią dochód netto. Do dochodu prawidłowo doliczono wynagrodzenie ze stosunku pracy męża skarżącej oraz pobieraną przez nią rentę. Na tej podstawie ustalono, że dochód w rodzinie skarżącej w 2016 r. wyniósł na osobę 1.444,69 zł, przekraczając ówcześnie obowiązujące kryterium w kwocie 800 zł. Zatem w świetle art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 i art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wyżej powołanej, skarżącej nie przysługiwało świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w podanym okresie. Stąd też prawidłowo organy administracji, stwierdzając przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uchyliły decyzję dotychczasową i orzekło o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i naruszenie gwarancji procesowych skarżącej. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. ec