II SA/Gl 1780/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia 19 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.

Rada Gminy P. uchwałą z dnia 19 października 2022 r., Nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 40 – dalej u.s.g.) oraz art. 13 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) wyraziła zgodę na sprzedaż w trybie przetargowym nieruchomości w uchwale wskazanych, w tym działki[...], obręb [...] . Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy. Wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Skargę na powyższą uchwałę złożyła A. M. (dalej: skarżąca). Wskazała, że działka nr [...] jest drogą dojazdową do posesji o nr[...], a w stanie faktycznym pozostaje zagrodzona przez właściciela działki o nr. [...] i przyłączona do posesji właściciela, pomimo próśb o udostępnienie dostępu do drogi publicznej nr[...]. Jako posiadaczka gruntu nie zezwala na sprzedaż działki nr[...]. Złożyła roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego dojazdu do posesji nr [...] Wskazała na naruszenie słupków granicznych do drogi dojazdowej, mieszczących się w granicy działki [...]Jako podstawę prawną wskazała art. 344 Kodeksu cywilnego. Nastąpiło bowiem samowolne posiadanie drogi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że jedną z nieruchomości wymienionych w uchwale jest działka oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...], położona w miejscowości W. Skarżąca jest właścicielką działki numer [...], która sąsiaduje z działką [...]. Uchwała została podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego, jako że nieruchomości stanowiące własność gminy mogą być przedmiotem obrotu. Są zbywane, co do zasady, w trybie przetargowym. Uchwała została podjęta także w ramach przyznanych przez ustawodawcę kompetencji i nie narusza obowiązujących przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. sądowa kontrola działalności publicznej obejmuje m. in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej, zaś sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak jest podstaw do uwzględniania skargi. Sprawowana kontrola zainicjowana została w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przysługującym podmiotom prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy. W art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że legitymacja do wniesienia takiej skargi do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny każdego skarżącego. Takie rozumienie legitymacji skargowej znajduje odzwierciedlenie także w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej, obywatelskiej), zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. Posiadanie interesu prawnego w zakwestionowaniu uchwały rady gminy oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny takiej osoby, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu (np. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., I OSK 1016/09). Skarżąca nie wykazała swego interesu prawnego, by skutecznie zaskarżyć uchwałę. Z dokumentacji wynikałoby bowiem, że jedną z nieruchomości wymienionych w tym akcie jest działka oznaczona numerem[...], położona w miejscowości W. Skarżąca jest właścicielką działki, która jedynie sąsiaduje z działką [...]. Do naruszenia jej interesu prawnego mogłoby dojść wtedy, gdyby chodziło w uchwale o nieruchomości, do których skarżąca posiada jakieś prawo rzeczowe. Nie ma natomiast legitymacji skargowej uprawniającej do skarżenia uchwał odnoszących się do nieruchomości będących własnością innych podmiotów. Stąd interes skarżącej ma charakter wyłącznie faktyczny, a nie prawny. Skarżoną uchwałą wyrażono zgodę na sprzedaż nieruchomości w trybie przetargowym. Oznacza to, że każdy podmiot zainteresowany może złożyć w takiej procedurze swą ofertę, w tym skarżąca, dzięki czemu ma możliwość nabycia ww. działki na własność. Obecnie, jako osoba trzecia, niemająca praw rzeczowych do nieruchomości objętych uchwałą, nie może właścicielowi zakazywać ich sprzedaży. Decydować może o swych własnych nieruchomościach. Jeśli skarżąca uważa, że doszło do naruszenia przepisów prywatnoprawnych, np. w zakresie posiadania, ma możliwość dochodzenia swych praw przed sądem cywilnym. W świetle art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie powołanego wyżej przepisu orzekł jak w sentencji. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.