II SA/Gl 170/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.

Pismem z dnia 8 lipca 2019 r. J. L. jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o przeprowadzenie kontroli użytkowania myjni samochodowej w K. przy ul. [...], która działa od ok. [...] r. W dniu [...] r. przedstawiciele organu dokonali kontroli, stwierdzając że myjnia samochodowa jest użytkowana, klienci myją samochody. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. organ I instancji powiadomił skarżącą D. N. o wszczęciu postępowania w sprawie użytkowania myjni samochodowej bez dokonania zgłoszenia. Skarżąca w dniu [...] r. stawiła się w siedzibie organu i oświadczyła, że myjnia nie jest użytkowana, a prowadzone są testy celem sprawdzenia urządzeń. Na myjni naklejona jest informacja "Myjnia w fazie testów, zakaz użytkowania". Jednakże organ I instancji nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej i postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), nałożył na skarżącą karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowej myjni w wysokości 75.000 zł. Organ podał, że budowa myjni prowadzona jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. W toku kontroli ustalono, że jest ona użytkowana. Nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych na posesji. Na budynku widoczna jest tablica budowy. Teren obiektu jest częściowo utwardzony, wykonano zjazd na drogę publiczną. W toku kontroli wykonano dokumentację fotograficzną. Zdaniem organu, testy należy przeprowadzać przed udostępnieniem obiektu i powinny to robić wyspecjalizowani pracownicy, a nie klienci. Teren myjni jest nieogrodzony, wykonany jest zjazd. Tymczasem inwestor powinien skutecznie zabezpieczyć możliwość dostępu osób trzecich. Skarżąca nie powiadomiła też organu o zakończeniu budowy. Stąd też spełnione zostały ustawowe przesłanki do nałożenia kary pieniężnej, stanowiącej iloczyn stawki (k) = 15 i współczynnika wielkości obiektu (w) = 1, czyli 500 zł x 15 x 1 x 10 = 75.000 zł. W zażaleniu na postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, - art. 81a ust. 2 ustawy, - art. 8 § 1, art. § 1, art. 80 i 81a kpa. Skarżąca podała, że prace budowlane zakończono w ostatnich dniach [...] r., co potwierdzają wpisy do dziennika budowy. Zawiadomienia o zakończeniu budowy dokonano w dniu [...] r. z uwagi na konieczność skompletowania dokumentacji. Zanegowała fakt użytkowania myjni w miesiącach [...] r. Doniesienie sąsiadki nie jest zaś wiarygodnym dowodem. Kontrola organu została przeprowadzona bez powiadomienia i udziału skarżącej, a sporządzony protokół nie określa czasu jej przeprowadzenia. Na fotografii widać tylko jedną osobę myjącą samochód, której nie można zidentyfikować, a nie można wykluczyć, że na polecenie sąsiada. Zatem również wyników kontroli nie można uznać za wiarygodne. Skarżąca wyjaśniła, że po zakończeniu budowy umieściła na terenie wyjazdu informację o treści "Myjnia w fazie testów! Zakaz użytkowania". Dowodem są dołączone fotografie, wykonane w dniu [...] r. Jednak informacje te były sukcesywnie usuwane przez nieznane osoby. Skarżąca wyjaśniła, że w [...] r. kilkakrotnie włączyła urządzenia myjni i przeprowadziła mycie pojazdów celem ustalenia prawidłowości ich funkcjonowania, a nie – umożliwienia korzystania z myjni klientom. Mogło się wydarzyć, że urządzenia były włączone pod jej nieobecność, ale tylko przez krótki czas, w związku z zaleceniem ich dostawcy. Teren myjni jest nieogrodzony, gdyż miała być dostępna całą dobę. Do zażalenia dołączono pismo dostawcy urządzeń myjni z dnia [...] r. i cztery fotografie z daty [...] r. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy potwierdza, że doszło do użytkowania myjni samochodowej samoobsługowej bez dopełnienia formalności. Stan obiektu przedstawiają zdjęcia. Teren, jak i sam sprzęt, nie został zabezpieczony przed użytkowaniem przez osoby trzecie. Nie jest bowiem wystarczające powieszenie informacji, której nie było też w trakcie kontroli. Nie można zatem podzielić argumentacji skarżącej, że obiekt nie był użytkowany, a jedynie testowany. Przystąpienie do użytkowania jest stanem jednorazowym. W ocenie organu odwoławczego, wysokość kary została wyliczona prawidłowo, a postępowanie wyjaśniające przeprowadzono należycie. Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia postanowień organów obydwu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację, skarżąca podniosła, że decyzją z dnia [...] r. PINB wniósł sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy z powodu uchylenia przez Wojewodę Śląskiego decyzji o pozwoleniu na budowę i odmowy wydania takiego pozwolenia (decyzja z dnia [...] r.). Jednakże nieprawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1308/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego. Zdaniem skarżącej, kwestie te mają znaczenie w niniejszej sprawie. Zastosowanie dolegliwej kary pieniężnej wymaga bowiem przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Jako dowód użytkowania myjni nie może być uznana jedna fotografia, przedstawiająca osobę myjącą samochód. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy, nie naruszając gwarancji procesowych skarżącej, prawidłowo organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że przedmiotowa myjnia samochodowa samoobsługowa była użytkowana bez zawiadomienia o zakończeniu budowy. Skarżąca nie neguje ustaleń organów, że urządzenia myjni były włączone i dostępne dla osób postronnych w dniu kontroli organu I instancji. Nie ma zaś prawnego znaczenia fakt, o jakiej godzinie przeprowadzono kontrolę i chodziło tylko o jednorazowe zdarzenie, chociaż z wyjaśnień skarżącej wynika, że mogło do tego dochodzić kilkakrotnie. Dla przyjęcia faktu przystąpienia do użytkowania wystarczające jest bowiem nawet krótkotrwałe przystąpienie do użytkowania. Sporządzony w toku kontroli materiał dowodowy potwierdza, że urządzenia myjni były włączone i korzystała z nich co najmniej jedna osoba postronna (na zdjęciu widoczna jest tablica rejestracyjna, co umożliwiłoby jej identyfikację). Zdaniem sądu administracyjnego, zbędne było jednak przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka w toku niniejszego postępowania, gdyż w istocie skarżąca nie neguje ustaleń faktycznych, lecz jedynie ich kwalifikację prawną. Nie mógł w takim stanie rzeczy odnieść skutku zarzut, że kontrola została przeprowadzona bez powiadomienia skarżącej i jej udziału w czynnościach organu. Urządzenia myjni są bowiem samoobsługowe. Wyniki kontroli mogły zatem stanowić materiał dowodowy na użytek niniejszej sprawy, skoro skarżąca nie przeczy faktom, utrwalonym w protokole oględzin. W świetle wyjaśnień skarżącej, obiekt był jedynie w fazie testów zgodnie z zaleceniami producenta urządzeń. Jednak w ocenie sądu administracyjnego, brak podstaw do podważenia stanowiska organów, że doszło do przystąpienia do użytkowania myjni bez zawiadomienia o zakończeniu budowy. Urządzenia myjni były bowiem dostępne dla osób postronnych, gdyż teren jest nieogrodzony, a tablica urządzenia była podświetlona, czyli urządzenie było włączone, mimo że na terenie myjni nie było ani skarżącej, ani osoby przez nią upoważnionej do przeprowadzenia testów urządzenia. W żadnym wypadku nie jest wystarczające powieszenie informacji o zakazie użytkowania myjni. Dostarczone przez skarżącą zdjęcia z daty sprzed kontroli nie pozwalają też na stwierdzenie, czy wówczas myjnia była włączona (tablica na urządzeniu nie jest podświetlona – w przeciwieństwie do stanu, utrwalonego w dniu kontroli organu). Teren myjni nie był nawet prowizorycznie zabezpieczony przed wjazdem. Nie jest też istotne, że teren nie był w całości utwardzony. Nie jest to bowiem przeszkodą w dostępie do urządzeń myjni, skoro taki stan rzeczy miał też miejsce w dacie kontroli, a uwidoczniono pojazd w myjni. Testowanie urządzeń myjni samochodowej przez osoby postronne nie jest dopuszczalne, gdyż może to stanowić zagrożenie dla ich bezpieczeństwa. Skoro zaś skarżąca bez zawiadomienia o zakończeniu budowy, dopuściła do takiej możliwości poprzez pozostawienie włączonych urządzeń samoobsługowych bez kontroli upoważnionych przez nią osób, zasadnie organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały taki stan jako użytkowanie obiektu w rozumieniu art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 1333). Nie doszło też do naruszenia art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 81a ust. 2 Prawa budowlanego. Twierdzenia skarżącej co do naruszenia jej gwarancji procesowych nie mogły mieć znaczenia dla wyniku sprawy. Nie neguje ona faktów, lecz jedynie ich ocenę prawną. Jednak dla zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej istotne jest jedynie umożliwienie przez skarżącą korzystania z urządzeń myjni przez osoby postronne poprzez włączenie tych urządzeń i pozostawienie bez kontroli oraz niezabezpieczenie dostępu. Stąd też brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego. Prawidłowo też wyliczono wysokość kary wg wzoru. Nie ma też prawnego znaczenia fakt, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w toku postępowania o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej myjni. Nie zmieniło perspektywy oceny prawnej stwierdzenie nieważności decyzji, wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Zaskarżone postanowienie dotyczy bowiem stanu faktycznego z daty kontroli. Późniejsze zawiadomienie o zakończeniu budowy nie niweczy skutków prawnych samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu. W ramach niniejszego postępowania nie podlega też kontroli późniejsza decyzja o wniesieniu sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, jako oparta na decyzji Wojewody o uchyleniu pozwolenia na budowę w trybie wznowieniowym. Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 cyt. ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 199 pkt 3 i art. 120 tej ustawy. mr