II SA/Gl 167/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.),, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. S.A. w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 17 listopada 2025 r. nr CK.ZUT.4701.7122.OZ.2024.AK w przedmiocie opłaty za usługi wodne 1) uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie pkt I, 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 7417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. informacją z dnia 7 października 2025 r. na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 960) ustalił skarżącej – M. S.A. w S. opłatę zmienną za okres I kwartału 2024 r. w wysokości 238 593 zł za wprowadzanie ścieków (wód zasolonych) do wód rzeki [...] . W reklamacji złożonej od powyższej informacji skarżąca podniosła, że obciążenie jej opłatą zmienną za okres od 1 stycznia 2024 r. do 3 września 2024 r. jest nieuzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy, jak również dokonane wyliczenie wysokości opłaty jest nieprawidłowe, a to z uwagi na: - 1) błędnie przyjętą ilość dopuszczalnego stężenia wskaźnika Cl + SO4; - 2) brak podstaw do naliczenia opłaty zmiennej w okolicznościach sprawy. Wskazała, że już pismem z dnia 30 marca 2023 r. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odwadnianie Zakładu [...] M S. A. w S. oraz zrzut wód pochodzących z odwadniania Zakładu [...] do rzeki [...]. Następnie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które usuwała sukcesywnie - wnosząc jednocześnie o wydłużenie terminu na przedłożenie pozostałych dokumentów, jednak pismem z dnia 7 lipca 2023 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. (dalej jako: Dyrektor RZGW) poinformował ją o pozostawieniu jej wniosku z dnia 30 marca 2023 r. bez rozpoznania m.in. ze względu na fakt nieprzedłożenia operatu wodnoprawnego spełniającego wymagania z art. 409 Prawa wodnego. Skarżąca podkreśliła, że pismo to nie zawierało żadnych pouczeń. W konsekwencji, ponownie złożyła wniosek w dniu 25 września 2023 r., czyli jeszcze przed upływem terminu obowiązywania dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte 7 lutego 2024 r. Termin rozpoznania sprawy wyznaczono na 2 maja 2024 r. W toku postępowania była wielokrotnie wzywana do złożenia wyjaśnień lub przedłożenia kolejnych dokumentów. W celu przyśpieszenia trwających procedur, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy wodnoprawnej i do rozprawy tej doszło w dniu 11 czerwca 2024 r. co pozwoliło na ostateczne wyjaśnienie sprawy. Decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego spółce M. S.A. została wydana przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. w dniu 1 sierpnia 2024 r. i stała się ostateczna 4 września 2024 r. Następnie skarżąca przedstawiła argumentację w zakresie zarzutu błędnego ustalenia ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód oraz braku podstaw do naliczenia opłaty zmiennej. Co do tej drugiej kwestii podkreśliła, że odwadnianie zakładu górniczego to złożone zagadnienie, zwłaszcza w rejonie tak eksploatowanym górniczo jak [...] . Nakładają się tu bowiem na siebie oddziaływania wielu podmiotów górniczych, wpływając wzajemnie tak na swoje własne jak i sumaryczne oddziaływania. Ponadto zmieniły się przepisy prawa wodnego regulujące niezbędny zakres wniosków w przedmiotowych sprawach. W związku z tym, skarżąca rozpoczęła starania związane z uzyskaniem zezwoleń na kolejny okres już w 2021 r. Do pierwszych merytorycznych spotkań z przedstawicielami organu doszło w 2022 r. Skarżąca podniosła, że istnieją liczne powody do uznania, że przyczyny braku posiadania przez nią wymaganego pozwolenia miały znaczenie z punktu widzenia słuszności i prawidłowości potencjalnego obciążenia jej opłatą zmienną, bowiem od 1 stycznia 2024 r. nie była w takiej sytuacji, że nie posiadała stosownego zezwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, co obecnie jest równoznaczne z korzystaniem z usług wodnych. Podkreśliła, że pierwszy wniosek o wydanie pozwolenia na odwadnianie Zakładu [...] M S.A. w S. oraz zrzut wód pochodzących z odwadniania tego zakładu do [...] złożyła już w marcu 2023 r. kolejne postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 25 września 2023 r. W ocenie skarżącej oba postępowania były prowadzone w sposób mało efektywny. Już sam fakt, że pierwsza czynność zrealizowana przez organ w odpowiedzi na wniosek z 25 września 2023 r., nastąpiła dopiero po ponad dwóch miesiącach świadczy o tym, że postępowanie obarczone było wadą przewlekłości. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. decyzją z dnia 17 listopada 2025 r. – w pkt I określił skarżącej – M. S.A. w S. za okres I kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 198 828,00 zł za wprowadzanie ścieków (wód zasolonych) do wód rzeki [...]; - w pkt II określił skarżącej za okres I kwartału 2024 r. nadpłatę w opłacie zmiennej za wymienioną w pkt I usługę wodną w wysokości 39 765,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie uznał reklamacji, gdyż z art. 272 ust. 6b ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 960) wynika, iż w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Organ przytoczył art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Następnie podniósł, że w obowiązującym stanie prawnym, jeżeli pozwolenie wodnoprawne wygasło, a zakład nie uzyskał nowego pozwolenia wodnoprawnego, to nawet w sytuacji wystąpienia ze stosownym wnioskiem o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego, do czasu uzyskania przez nową decyzję przymiotu ostateczności, zakład działa bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Podmiot korzystający z wód powinien dołożyć należytej staranności i składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, powinien uwzględnić okres konieczny do wydania pozwolenia. Następnie organ odniósł się do zawartego w reklamacji zarzutu, że opłata zmienna ustalona w oparciu o art. 272 ust. 6b i 6c Prawa wodnego, nosi znamiona sankcji pieniężnej, zatem według skarżącej, powinny być do niej zastosowane przepisy art. 189f K.p.a. o możliwości odstąpienia od opłaty. W tym zakresie organ podniósł, że administracyjne kary pieniężne to sankcje nakładane w oparciu o art. 472 aa Prawa wodnego, wobec czego nie mają w tej sprawie zastosowania przepisy działu IVA K.p.a., w tym m.in. przywołany przez skarżącą art. 189f K.p.a., który dotyczy wymiaru kary administracyjnej. Podkreślił, że opłata zmienna ustalona w toku kontroli gospodarowania wodami nie ma znamion administracyjnej kary pieniężnej i w związku z tym organ, na etapie jej ustalania nie rozważa możliwości odstąpienia od jej naliczenia na podstawie wyżej wskazanego artykułu. Organ dopiero w razie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, która zgodnie z art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego stanowi 500% opłaty zmiennej ustalonej w toku kontroli gospodarowania wodami, może zastosować art. 189f K.p.a. W ocenie organu nieprawidłowe jest twierdzenie skarżącej, że przepisy art. 272 ust. 6b i 6c zastąpiły art. 280 ust. 1 Prawa wodnego, zatem, przy ustalaniu opłat zmiennych, powinny być brane pod uwagę przesłanki umożliwiające odstępstwo od stosowania przytoczonych artykułów. Natomiast organ uwzględnił zawarty w reklamacji zarzut błędnego ustalenia ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód i zrewidował stanowisko w zakresie przyjętej do wyliczeń, maksymalnej wartości sumy chlorków i siarczanów. Wskazał, że z oświadczenia przedłożonego za analizowany kwartał wynika, iż zawartość wskaźnika CI+SO4 nie przekraczała 1500 mg/l, zatem mając na uwadze zapisy § 12 ust. 2 oraz tabeli II załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych, do wyznaczenia skorygowanej wysokości opłaty organ przyjął sumę wartości chlorków i siarczanów wynoszącą 1500 mg/l, jako wartość graniczną. Organ wskazał, że z zestawienia wpłaty dokonanej przez skarżącą z opłatą zmienną określoną niniejszą decyzją wynika, iż stanowi ona nadpłatę co do kwoty 39 765,00 zł. Wobec tego, na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej określił wysokość nadpłaty w opłacie zmiennej za usługi wodne za okres I kwartału 2024 r. we wskazanej wyżej kwocie. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – M. S.A. w S. – reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem - podniosła zarzut naruszenia przy jej wydaniu – art. 272 ust. 6b oraz 6c Prawa wodnego poprzez ich zastosowanie i określenie spółce opłaty zmiennej na podstawie kontroli gospodarowania wodami, przez przyjęcie ilości ścieków wynikającej z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód rzeki [...], pomimo dochowania przez spółkę należytej staranności oraz wszczęcia procedury z odpowiednim wyprzedzeniem. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne przyjęcie, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od naliczenia opłaty zmiennej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podniosła również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik, bowiem skutkowało nieuwzględnieniem braku winy skarżącej w zakresie nieposiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, a ponadto zarzuciła naruszenie przez organ; - art. 12 § 1 K.p.a., ponieważ ostatnie postępowanie trwało wielokrotnie dłużej niż terminy ustawowe, było prowadzone w sposób fragmentaryczny, eskalacyjny i powtarzalny (kolejne wezwania, często obejmujące kwestie już wyjaśnione) i dopiero rozprawa administracyjna, zainicjowana przez skarżącą, doprowadziła do faktycznego wyjaśnienia sprawy; - art. 35 § 1 K.p.a., art. 8 K.p.a. w zw. z art. 12 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę szybkości i ograniczonego formalizmu, np. poprzez podjęcie przez organ pierwszych czynności w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zainicjowanego we wrześniu 2023 r. w trybie art. 64 § 2 K.p.a., dopiero po upływie prawie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku przez stronę skarżącą; - art. 76a § 1 K.p.a. poprzez nakładanie na stronę obowiązków dowodowych, które organ mógł wykonać sam lub które nie miały podstawy faktycznej i prawnej; - art. 35 § 1 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez brak zwrotu oryginału dokumentów przedłożonych przez skarżącą po pozostawieniu wniosku z marca 2023 r. bez rozpoznania oraz poprzez wzywanie skarżącej w kolejnym postępowaniu do przedłożenia dokumentów, którymi organ już dysponował oraz poprzez kwestionowanie wiarygodności przedkładanych kopii dokumentów, choć organ był w posiadaniu ich oryginałów; - art. 12 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez wielokrotne wzywanie strony do tych samych "uzupełnień" bez precyzowania, dlaczego dotychczasowe informacje/dokumenty są niewystarczające; - art. 9 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 35 § 1 K.p.a - poprzez nieprecyzyjne formułowanie wezwań do uzupełnienia braków formalnych, które nie pozwalało stronie na skuteczne ustosunkowanie się do ich treści lub nawet usunięcie braków, co skutkowało wydłużeniem całego postępowania. Zarzuciła również naruszenie przez organ art. 6, art. 7a, oraz art. 107 § 3 K.p.a., art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm. (dalej jako: "pp") poprzez niezastosowanie naczelnych zasad przyjaznego stosowania przepisów i rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy, a także art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, wynikających z tych przepisów Konstytucji zasad sprawiedliwości społecznej i praworządności poprzez obciążenie strony negatywnymi skutkami zawinionego działania władzy publicznej. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt I tej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu pkt I decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. określająca w pkt I opłatę zmienną skarżącej za okres I kwartału 2024 r. za wprowadzanie ścieków (wód zasolonych) do wód rzeki [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Wśród podstaw prawnych decyzji wymieniony został art. 272 ust. 6b ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r., poz. 960 - dalej: "Prawo wodne"), według którego, w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że ustalenie przez organ, iż podmiot korzystający z usług wodnych nie posiadał pozwolenia, bez względu na przyczyny braku tego pozwolenia, prowadzi do wymierzenia temu podmiotowi opłaty na podstawie cytowanej regulacji. Jednakże do powyższej kwestii – wbrew błędnemu rozumowaniu organu zawartemu w zaskarżonej decyzji – z uwagi na istotne podobieństwo zaistniałego zagadnienia - może być odnoszona ocena prawna zawarta w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, dotycząca wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Według tej oceny, przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. W uchwale tej NSA podzielił pogląd zawarty w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPS 13/98, zgodnie z którym "stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP)". Jak podkreślił NSA w cytowanej wyżej uchwale z dnia 12 grudnia 2011 r. –"w konsekwencji uznać należy, że o ile wnioskodawca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację, wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to [...] w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona powinna być w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Niedopuszczalne bowiem może być obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska". W związku z tym NSA podkreślił, że każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. W wyrokach z 26 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 112/21 i z 26 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 399/21 Naczelny Sąd Administracyjny zawarł pogląd wyrażony w cytowanej uchwale. Odnosząc powyższą ocenę prawną do okoliczności niniejszej sprawy podnieść należało, że niekwestionowane jest to, iż skarżąca korzystała z poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, określonego decyzją z dnia 29 października 2013 r., które obowiązywało do dnia 29 października 2023 r. Wniosek strony o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, obejmującego tożsamą usługę wodną, wpłynął do organu w dniu 25 września 2023 r. W złożonej w sprawie reklamacji, skarżąca powołała się na powyższe okoliczności i zawarła stwierdzenia sprowadzające się do tego, że z wyprzedzeniem złożyła wniosek o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego. Podkreśliła, że fakt, iż pierwsza czynność organu w tej sprawie nastąpiła dopiero po ponad dwóch miesiącach od daty złożenia wniosku, świadczy o tym, że postępowanie było obarczone wadą przewlekłości. Dodała przy tym, że organ całkowicie bezzasadnie wzywał ją do przedłożenia dokumentów, w posiadaniu których już był i sprawa tak naprawdę nabrała biegu dopiero po wniosku strony o przyśpieszenie terminu rozpoznania sprawy. Z powyższej argumentacji wynika zatem, że w ocenie skarżącej doszło do naruszenia art. 35 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane do załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, a w sprawach wymagających postępowania wyjaśniającego - nie później niż w terminie jednego miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. W tym zakresie w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że "złożenie wniosku o udzielenie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego jeszcze przed wygaśnięciem aktualnego, winno być oceniane z perspektywy terminów przewidzianych w przywołanym wyżej art. 35 k.p.a. To zaś oznacza, że biorąc pod uwagę złożoność materii objętej pozwoleniem wodnoprawnym, zdaniem Sądu, można przyjąć, że organ winien mieć co najmniej miesiąc na analizę złożonego wniosku" (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1518/25, dostępnie w CBOSA). Podzielając przytoczony pogląd, stwierdzić należało, że złożenie wniosku przez skarżącą w niniejszej sprawie nastąpiło z wyprzedzeniem przekraczającym tylko minimalnie wymieniony okres jednego miesiąca na jego rozpoznanie, co przy uwzględnieniu poziomu skomplikowania, jaki cechuje sprawy z wniosków o pozwolenie wodnoprawne, nie może być uznane za znaczne wyprzedzenie. Jednakże z drugiej strony – według twierdzeń zawartych w reklamacji, postępowanie w sprawie z wniosku złożonego 25 września 2023 r. zostało wszczęte dopiero 7 lutego 2024 r., a termin rozpoznania sprawy wyznaczono na 2 maja 2024 r. W celu przyśpieszenia trwających procedur, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy wodnoprawnej i wniosek ten był ponawiany, a do rozprawy doszło wreszcie w dniu 11 czerwca 2024 r., co pozwoliło na wyjaśnienie wątpliwości w sprawie i wydanie decyzji w dniu 1 sierpnia 2024 r. Podkreślenia wymagało, że organ był zobowiązany do wnikliwego rozważenia powyższych argumentów podniesionych przez skarżącą oraz do odniesienia się do jej oceny, według której istnieją liczne powody do uznania, iż przyczyny braku posiadania przez nią wymaganego pozwolenia były istotne z punktu widzenia zasadności obciążenia jej opłatą zmienną. W związku z argumentacją zawartą w reklamacji podnieść bowiem należało, że – jak już była o tym mowa wyżej - w sprawie dotyczącej wymierzenia przedmiotowej opłaty, przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli skarżąca jako podmiot korzystający we wcześniejszym okresie z pozwolenia wodnoprawnego, podczas obowiązywania tego pozwolenia wystąpiła o wydanie pozwolenia na kolejny okres z odpowiednim wyprzedzeniem. W niniejszej sprawie złożenie wniosku przez skarżącą nastąpiło z wyprzedzeniem przekraczającym wymieniony wyżej okres jednego miesiąca na jego rozpoznanie. Natomiast decyzja została wydana dopiero po upływie ponad 10 miesięcy od daty złożenia wniosku. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił wyżej cytowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym stwierdzenie, iż skarżąca nie ponosi odpowiedzialności z tego powodu, że nie posiadała wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. W wyniku łącznej oceny tych okoliczności możliwe jest przyjęcie wniosku, że w danej sprawie wymierzenie opłaty w kwocie wyższej niż w okresie w którym skarżąca posiadała pozwolenie wodnoprawne, pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa oraz z zasadą bezpieczeństwa prawnego, a także z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Organ nie przeprowadził w niniejszej sprawie analizy okoliczności podnoszonych w reklamacji, pomimo że mogły mieć wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast w tej sprawie szczególne znaczenie miał obowiązek ustosunkowania się przez organ do argumentów zawartych w reklamacji. Obciążenie bowiem skarżącej konsekwencjami przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego stanowi naruszenie wyżej wymienionych zasad konstytucyjnych, w tym zasady praworządności. W wyniku przeprowadzenia w określonych wyżej ramach, kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. i wymienione naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczyły bowiem uchybień skutkujących pominięciem przeprowadzenia oceny o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Ze wskazanych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję. Natomiast nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi sprowadzające się do tego, że opłata zmienna ustalona w oparciu o art. 272 ust. 6b i 6c Prawa wodnego, ma znamiona kary pieniężnej, zatem według skarżącej, powinny być do niej zastosowane przepisy art. 189f K.p.a. o możliwości odstąpienia od opłaty. W tym zakresie zasadnie bowiem organ podniósł, że administracyjne kary pieniężne to sankcje nakładane w oparciu o art. 472 aa Prawa wodnego, wobec tego nie mają w niniejszej sprawie – dotyczącej opłaty zmiennej - zastosowania przepisy działu IVA K.p.a., w tym m.in. przywołany przez skarżącą art. 189f K.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu reklamacji organ, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z powyższych rozważań, dokona analizy istotnych okoliczności w określonym wyżej zakresie, a następnie wyda decyzję spełniającą wszystkie warunki wymienione w art. 107 K.p.a. Przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, na które składało się wynagrodzenie pełnomocnika, określone zgodnie z § 15 ust. 1 w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 215), opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wpis w wysokości 2 000 zł.