II SA/Gl 1660/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 22 września 2022 r. nr SKO. V 428/236/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.

Decyzją z dnia 26 lipca 2022 r. nr [...] Burmistrz Z. umorzył w całości postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A. na działce nr 1 obręb M. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 oraz 105 k.p.a. w związku z art. 71, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.), dalej zwanej ustawą. Ponadto w podstawie prawnej decyzji wskazał na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (podając przy tym t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. inwestor tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpił o ocenę, czy przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie organ przedstawił przebieg postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Przybliżył przy tym treść rozstrzygnięć, jakie kolejno w sprawie tego wniosku wydawały organy tj. własne postanowienie z dnia 13 września 2018 r. o nałożeniu na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, decyzję z dnia 24 września 2019 r. o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia wraz z utrzymującą w mocy to rozstrzygnięcie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 12 grudnia 2019 r. Następnie przywołano wyrok tutejszego Sądu (z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. II SA/Gl 202/20) uchylający decyzję Kolegium. Dalej organ podał, że w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy dotyczącej wydania wnioskowanej przez inwestora decyzji środowiskowej weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071,), dalej zwane rozporządzeniem zmieniającym. Na jego mocy doszło m.in. do uchylenia § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2018 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), zwanego dalej Rozporządzeniem z 2019 r. W konsekwencji z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia zmieniającego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego umarza się. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: K. R., J. L., M. K., M. G., S. R., B. O., J. W., M. i A. G., B. i W. C., M1. K1., S. G. oraz [...] M. W jednobrzmiących odwołaniach zarzucono naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 2, art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej z uwagi na rażące naruszenie wciąż obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zarzucono również naruszenie art. 107 § 1 pkt 4, 5 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie osnowy decyzji z rażącym naruszeniem przepisów poprzez nie podanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które zdaniem organu mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Podniesiono, że osnowa decyzji organu I instancji oparta jest o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ w rozporządzeniu zmieniającym nie uchylono § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W istocie istnieje zatem sprzeczność pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem. Jednak decyzją z dnia 22 września 2022 r. nr SKO. V 428/236/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, a wada, o której mowa w odwołaniach, nie ma wpływu na byt prawny decyzji. Zaakcentowało jednocześnie, że przedmiotowe przedsięwzięcie, po zmianie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie podlega procedurze uzyskania decyzji środowiskowej. Stosownie zaś do § 3 rozporządzenia zmieniającego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych prowadzone dotychczas postępowanie w sprawie uzyskania takiej decyzji podlega umorzeniu. Ponadto według Kolegium wada decyzji, o której mowa w odwołaniu stanowi uchybienie ale nie w stopniu mogącym spowodować uchylenie decyzji organu I instancji. Skargę na decyzję Kolegium wniósł S. G. (dalej jako "skarżący") reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem. W skardze zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z: 1. art. 2, art. 7 w związku z art. 87 ust 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej z uwagi na rażące naruszenie wciąż obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, który nakazuje stosować przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 a-d w związku z § 3 ust. 6 pkt 1 a-g oraz § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. 2. art. 4 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 87 ust 1 Konstytucji RP w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071) w związku z art. 60 w powiązaniu z art. 63 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez pominięcie wymogów ustawowych, o których mowa powyżej. 3. art. 107 § 1 pkt 4, 5, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie osnowy decyzji z rażącym naruszeniem przepisów z uwagi na nie podanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które zdaniem organu mają zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" oraz zwrot kosztów w tym zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Według skarżącego odkodowanie uzasadnienia decyzji jest utrudnione, gdyż organ nie podał podstawy prawnej, wedle której rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostało uchylone z moc wsteczną. Z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wynika zaś, że ono wciąż obowiązuje. Ponadto Sąd powinien zbadać jakie znaczenie ma w niniejszej sprawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowiskowo, wydane z rażącym naruszeniem art. 60 w związku z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Do udziału w postępowaniu sądowym dopuszczono [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., a to w związku ze wnioskiem tego stowarzyszenia z dnia 17 kwietnia 2023 r . Wraz z wnioskiem o dopuszczenie stowarzyszenie przedstawiło swoje stanowisko w sprawie, które sprowadza się do tego, że rozporządzenie zmieniające zostało wydane bez analizy możliwego wpływu na środowisko, a nawet nie zdefiniowano pojęcia środowiska. Było ono procedowane bez udziału lekarzy oraz naukowców. W związku z tym Sąd powinien dokonać kontroli konstytucyjności rozporządzenia zmieniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie to zostało zainicjowane przez inwestora wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. We wniosku tym inwestor zwrócił się do organu I instancji o ocenę, czy inwestycja w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej w skład, której wchodzą urządzenia zasilające, urządzenia sterujące, anteny sektorowe i paraboliczne zamontowane na wspornikach, umieszczone na wieży typu monobot, zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ I instancji uznał najpierw, że planowane przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. z 2019 r. poz. 1839 i dlatego odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Stanowisko to zaś potem podzieliło Kolegium. Jednak tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. II SA/Gl 202/20 uchylił decyzję Kolegium. Następnie zaś organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji o odmowie wydania decyzji środowiskowej. W konsekwencji organ ten ponownie prowadził postępowanie w przedmiocie wydania takiej decyzji. Postępowanie to nie zakończyło się rozstrzygnięciem merytorycznym lecz uległo umorzeniu, gdyż według organu I instancji stało się ono bezprzedmiotowe na skutek zmiany stanu prawnego. Stanowisko to podzieliło następnie Kolegium, które w kontrolowanej obecnie decyzji utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania. Zdaniem Sądu dla oceny stanowiska Kolegium, które legło u podstaw utrzymania w mocy decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie kluczowe znaczenie ma zmiana stanu prawnego związana z wejściem w życie w dniu 4 czerwca 2022 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071). Na mocy rozporządzenia zmieniającego doszło m.in. do uchylenia § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), zwanego dalej Rozporządzeniem z 2019 r. W konsekwencji z dniem wejścia w życie tej zmiany z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zawsze lub potencjalnie) wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne (w tym stacje bazowe telefonii komórkowej). Zatem - mocą decyzji prawodawcy - w aktualnym stanie prawnym żadne tego rodzaju przedsięwzięcie nie wymaga już przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ani wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wykluczone jest zatem prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dla tego rodzaju przedsięwzięć, przy czym, wbrew stanowisku strony skarżącej oraz dopuszczonego do udziału w sprawie stowarzyszenia, nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej wynikającej z art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.), dalej zwanej jak dotychczas ustawą. W przepisie tym ustawodawca upoważnił Radę Ministrów, do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz rodzajów przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2). Z art. 60 ustawy wynika przy tym, że określając te dwie wymienione kategorie przedsięwzięć Rada Ministrów uwzględnić ma możliwe oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Nie oznacza to jednak, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola, czy wspomniane oddziaływania oraz uwarunkowania zostały uwzględnione we właściwy sposób, a w istocie tego oczekuje w niniejszej sprawie skarżący jak i dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowym stowarzyszenie. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że wskazana powyżej zmiana stanu prawnego miała istotne znaczenie dla postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Zasadnie przy tym zwróciły uwagę na to, że oddziałuje ona również na postępowania, które w dacie jej wejścia w życie były w toku tj. zostały wcześniejszej wszczęte i nie doszło do ich zakończenia. Wynika to wprost z § 2 rozporządzenia zmieniającego. Ponadto w § 3 rozporządzenia zmieniającego prawodawca jednoznacznie wskazał, że postępowania określone w tym przepisie (a więc także przedmiotowe postępowanie) podlegają umorzeniu. W ocenie zaś Sądu organy prawidłowo zastosowały się do normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, sprowadzającym się do tego, że w niniejszej sprawie oddziaływanie rozporządzenia zmieniającego jest wyłączone ze względu na treść § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ten ostatni przepis stanowi, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Konsekwencją przytoczonego § 4 Rozporządzenia z 2019 r. jest to, że w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy Rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 71 ze zm.), dalej zwanego Rozporządzeniem z 2010 r. Dał zresztą temu jednoznaczny wyraz tutejszy Sąd, w wydanym w obecnie rozpoznawanej sprawie wyroku z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. II SA/Gl 202/20. Jednak ten stan rzeczy uległ zmianie wraz wejściem życie rozporządzenia zmieniającego. W rozporządzeniu tym prawodawca wprowadził nową regulację dotycząca postępowań, które zostały wszczęte i nie zakończone przez wejściem w życie nowej regulacji prawnej. Zgodnie bowiem z § 2 tego rozporządzenia "Do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.". Zaakcentować należy, że w przepisie tym jako kryterium stosowania wynikającej z niego reguły intertemporalnej, przyjęto to, czy dane przedsięwzięcie należy do jednej z kategorii wymienionej w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego (tj. rozporządzenia z 2019 r.) Nie jest przy tym istotne, czy do postępowania dotyczącego danego przedsięwzięcia stosowano przepisy rozporządzenia z 2019 r. ,czy przepisy wcześniejszego rozporządzenia z 2010 r. W § 2 rozporządzenia zmieniającego prawodawca nie posłużył się bowiem kategorią przedsięwzięć, do których stosuje przepisy rozporządzenia zmienianego. W konsekwencji do tych przedsięwzięć, które mieszczą się w zakresie wyznaczonym przez dotychczasowe brzmienie § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 r. stosowane będzie to ostatnie rozporządzenie w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym. Szczególną uwagę zwrócić także należy na § 3 rozporządzenia zmieniającego. Według tego przepisu umarza się wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego postępowania. Tak samo jak w § 2 rozporządzenia zmieniającego, także i w tym przepisie prawodawca posłużył się pojęciem przedsięwzięć, o których mowa § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 r. W konsekwencji postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczące tych przedsięwzięć podlegają umorzeniu. Nie ma przy tym również znaczenia to, czy do postępowania o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zastosowane miała reguła wynikająca z § 4 rozporządzenia z 2019 r. Ponadto obowiązek umorzenia a maiore ad minus dotyczy także tych postępowań w sprawie wydania decyzji środowiskowej, w których zmierzone przedsięwzięcia nie osiąga minimalnych progów, wynikających z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2019 r. Mając na względzie dotychczasowe rozważania zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, co do tego, że ze względu na treść § 3 Rozporządzenia zmieniającego w sprawie zaistniały podstaw do umorzenia postępowania. Dostrzeżone zaś w skardze uchybienia dotyczące wadliwie wskazanej podstawy prawnej decyzji organu I instancji, pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść skutku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w stopniu który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, ani innych naruszeń, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) dawałyby podstawę do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 tej ostatniej ustawy skargę oddalił.