II SA/Gl 157/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 grudnia 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1251/2025/18201 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 5 grudnia 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/1251/2025/18201 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. (dalej "Wójt" lub "Organ I instancji") z 17 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Prezydent odmówił przyznania D.T. (dalej "Skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem M. T.. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1208; dalej "u.ś.r."), art. 63 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 z późn. zm.; dalej "u.ś.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). Wójt po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej (złożonego 2 września 2025 r.) ustalił, że Skarżąca na podstawie decyzji Kolegium z 5 stycznia 2023 r., nr [...] ze zmianami, miała w związku z opieką nad synem przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 października 2022 r. do 30 czerwca 2025 r. Syn Skarżącej aktualnie legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] r. nr [...], z którego wynika, że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2026 r. Syn Skarżącej legitymuje się również orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] r., nr [...], którego ważność datuje się do 31 stycznia 2028 r. Pierwsza próba przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (podjęta 19 września 2025 r. około godziny 8 rano) nie została zrealizowana, gdyż ojciec osoby niepełnosprawnej uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu. Wywiad został przeprowadzony podczas drugiej próby, tj. 25 września 2025 r. Z ustaleń przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżąca prowadzi 3-osobowe gospodarstwo domowe wraz z synem i mężem, nie pracuje zawodowo. Syn Skarżącej pozostaje pod opieką kardiologa (co 3-miesiące), diabetologa (co 3 miesiące), neurologa (co 3 miesiące), psychiatry (raz na rok) i lekarza rodzinnego według potrzeb. W czasie przeprowadzania wywiadu rodzice Skarżącego byli na miejscu, za to syn Skarżącej nie był obecny w domu. Według oświadczenia Skarżącej udał się do dentysty do P. samochodem (samodzielnie). W ocenie pracownika socjalnego, brak jest przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącej. Zakres opieki jaką Skarżąca sprawuje nad synem nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze godzinowym. Nadto w opiece nad synem Skarżącej pomaga mąż. Organ I instancji podzielił w pełni ww. stanowisko pracownika socjalnego i odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od decyzji Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zarzuciła, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Wbrew twierdzeniu Wójta, Skarżąca sprawuje opiekę nad synem, która to opieka wiąże się z rezygnacją przez nią z zatrudnienia. Kolegium zaskarżoną obecnie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta, że nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad synem. W ocenie Organu odwoławczego zakres opieki jaką świadczy Skarżąca wobec syna nie jest tego rodzaju, żeby wykluczał podjęcie przez Skarżącą zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W przeważającej mierze opieka strony nad synem sprowadza się do typowych czynności dnia codziennego, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Syn Skarżącej nie jest zaś osobą całkowicie unieruchomioną – wręcz przeciwnie – w dniu wywiadu środowiskowego nie był obecny w domu ponieważ pojechał samochodem do dentysty. W skardze Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oparciu o tak skonstruowane zarzuty pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano argumenty na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wnosząc o oddalenie skargi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie naruszają bowiem prawa materialnego, nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami skutkującymi wznowieniem postępowania bądź stwierdzeniem nieważności ani nie uchybiają regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Na wstępnie należy wskazać, że organy w sposób prawidłowy ustaliły stan normatywny według którego dokonano oceny spełniania przez Skarżącą ustawowych przesłanek do kontynuacji pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Zasadnie odwołano się do art. 63 ust. 2 i ust. 3 u.ś.w. Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. W myśl natomiast art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Skarżącej w związku ze sprawowaniem opieki nad synem przyznano świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. (decyzja Kolegium z 5 stycznia 2023 r.). Skarżąca na podstawie art. 24 ust. 3 u.ś.r. i art. 63 ust. 2 u.ś.w. pobierała świadczenie pielęgnacyjne do 30 czerwca 2025 r. Wniosek o kontynuację prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - w związku z uzyskaniem przez syna Skarżącej nowego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] r. - został przez Skarżącą złożony 2 września 2025 r. Wniosek ten podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m. in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Analiza ww. przepisu wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną może być przyznane jedynie w razie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz legitymowania się przez podopiecznego wnioskodawcy stosownym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem osobistej opieki nad synem. Organy obu instancji - opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym - uznały bowiem, że niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia nie pozostaje w związku przyczynowym ze sprawowaniem opieki nad synem. Czynności wykonywane przez Skarżącą w związku z opieką nad synem ograniczają się do wspomagania syna w czynnościach życia codziennego. Z kolei czynności dnia codziennego są wykonywane na rzecz całego gospodarstwa domowego. Z kolei Skarżąca podnosi konsekwentnie, że wymiar opieki jaką sprawuje nad synem skutkuje brakiem możliwości pogodzenia jej wykonywania i jednoczesnego świadczenia czynności zarobkowych. Podkreślić zatem należy, że sam fakt posiadania przez syna Skarżącej orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczający do uznania, że Skarżąca - jako osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad synem - spełnia automatycznie wymagania dotyczące przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazania w ww. orzeczeniach, że dana osoba jest niezdolna do samodzielnej egzystencji bądź, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki, nie przesądza, że sprawowanie opieki nad taką osobą wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności nie wyklucza możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad tą osobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 2859/20 i z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wskazać zatem trzeba, że nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności będzie wymagać takiej opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Także okoliczność, że Skarżąca pobierała do 30 czerwca 2025 r. świadczenie pielęgnacyjne nie oznacza, że w oparciu o art. 63 ust. 3 u.ś.w. organy powinny niejako automatycznie orzec o kontynuacji pobierania tego świadczenia, ograniczając się do badania spełniania li tylko formalnych przesłanek przyznania świadczenia, tj. zachowanie ustawowego terminu i złożenie wymaganych dokumentów. Wynikająca z przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w. zasada praw nabytych nie wyłącza bowiem badania czy wnioskujący o kontynuację świadczenia pielęgnacyjnego faktycznie sprawuje osobistą opiekę nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 października 2024 r., II SA/Sz 649/24 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 30 stycznia 2025 r., II SA/Ol 896/24, opubl. w CBOSA). Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że w każdym przypadku rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia musi pozostawać w ścisłym i bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną musi stanowić wyłączną przyczynę niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z niego (por. wyroki NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18 oraz z 28 sierpnia 2019 r., I OSK 940/19; wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2020 r., III SA/Kr 346/20 - opubl. w CBOSA). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie precyzuje ani zakresu ani charakteru opieki nad osobą niepełnosprawną. Z uwagi na cel i istotę świadczenia pielęgnacyjnego przyjmuje się, że opieka powinna być osobista, stała bądź długotrwała i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest ona w stanie sama sobie zapewnić. Określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2017 r., I OSK 2201/15, opubl. w CBOSA). Nie chodzi przy tym o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy, przez 24 godziny na dobę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2020 r., I OSK 371/20, opubl. w CBOSA). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. odnosi się wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Przy czym stosownie do art. 3 pkt 22 u.ś.r. pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zatem niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia w formach przewidzianych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. musi mieć charakter całkowity z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11, opubl. w CBOSA). Oceniając zgromadzony materiał dowodowy należy zgodzić się z organami, że zakres czynności opiekuńczych faktycznie realizowanych przez Skarżącą nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W przeważającej mierze opieka Skarżącej nad synem sprowadza się do typowych czynności życia codziennego, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie mają nadzwyczajnego charakteru. Skarżąca nie wskazywała bowiem, by spełniała w tym zakresie indywidualne potrzeby syna, adekwatne do jego stanu zdrowia (np. przygotowywała posiłki według specjalistycznej diety, dbała o funkcjonalność i utrzymanie sprawności sprzętu medycznego). Nadto w okolicznościach sprawy czynności dnia codziennego stanowią czynności wykonywane przez Skarżącą na rzecz całego trzyosobowego gospodarstwa domowego. Czynności te nie angażują zatem dodatkowego czasu Skarżącej, skoro z racji wspólnego zamieszkiwania z mężem i synem, dotyczą także jej samej i jej męża. Osoby pracujące zawodowo wykonują czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu bądź w dni wolne od pracy. Czynności te można bowiem zaplanować i wykonać z wyprzedzeniem. Część z tych czynności nie jest wykonywana każdego dnia. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego zasadniczo nie są uznawane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne. Ograniczenie formy opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności dnia codziennego prowadziłoby bowiem do nieuprawnionego uznania, że każda osoba je wykonująca byłaby niezdolna do podjęcia lub wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej z uwagi na ciążące na niej obowiązki domowe względem niepełnosprawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2023 r., I OSK 2155/22, opubl. w CBOSA). Także czynności polegające na podawaniu leków czy umawianiu wizyt lekarskich nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 2859/20, opubl. w CBOSA). Jak wynika z oświadczeń Skarżącej specjalistyczne wizyty lekarskie odbywają się co trzy miesiące (kardiolog, diabetolog, neurolog) bądź raz na rok (psychiatra). Z kolei pomoc w czynnościach higienicznych, masaże i ćwiczenia fizyczne dotyczą czynności, które zasadniczo wykonywane są przez Skarżącą rano i wieczorem. Czynności te nie są bowiem tego rodzaju, że należy je wykonywać przez cały dzień, a jedynie w ściśle określonych porach. Czynności te nie wymagają ciągłego i nieprzerwanego zaangażowania Skarżącej. Wykonywane przez Skarżącą czynności pielęgnacyjne nie polegają przy tym na świadczeniu specjalistycznej i kwalifikowanej pomocy. Również spacery i inne formy spędzania czasu z synem mogą być zorganizowane w sposób umożliwiający podjęcie Skarżącej zatrudnienia. Rację mają organy wskazując, że syn Skarżącej jest osobą schorowaną wymagającą opieki osoby trzeciej. Syn Skarżącej funkcjonuje z ograniczeniami, przy tym nie jest osobą leżącą, nie używa laski ani wózka inwalidzkiego, samodzielnie spożywa przygotowane posiłki i przyjmuje leki, samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne i wykonuje czynności pielęgnacyjne. Co więcej, jego stan zdrowia pozwala na samodzielne prowadzenie samochodu osobowego i samodzielną wizytę lekarską. Wskazane okoliczności są istotne zarówno w kontekście charakteru i zakresu opieki jakiej wymaga syn Skarżącej, jak i zakresu opieki jaką faktycznie sprawuje wobec niego Skarżąca. Zauważyć trzeba, że ten sam rodzaj czynności opiekuńczych może być uznany jedynie za pomoc w czynnościach dnia codziennego, jak i wypełniać przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od stopnia ich nasilenia i charakterystyki choroby niepełnosprawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 kwietnia 2023 r., III SA/Kr 1605/22, opubl. w CBOSA). Biorąc pod uwagę czas poświęcany przez Skarżącą na czynności stricte pielęgnacyjne wobec niepełnosprawnego syna to realizacja obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy ich właściwej organizacji, daje Skarżącej możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej. Należy także zwrócić uwagę na niespójne wyjaśnienia Skarżącej. Skarżąca w piśmie z 25 września 2025 r. oświadczyła, że każdy wyjazd jest wspólny (np. na zakupy, do lekarzy). Z kolei podczas wywiadu środowiskowego syn Skarżącej był nieobecny, a Skarżąca wyjaśniła, że samodzielnie udał się do dentysty do P. na planowaną wizytę. W oświadczeniu z 25 września 2025 r. podała, że ani ona ani jej mąż nie mogli towarzyszyć synowi podczas tej wizyty lekarskiej, nie podając przyczyn z powodu których oboje pozostali w domu. Skarżąca z jednej strony wskazuje, że wizyty u lekarzy specjalistów odbywają się zazwyczaj co trzy miesiące, a z drugiej strony wyjaśnia, że "większość czasu spędzamy jeżdżąc po lekarzach". Zdaniem Sądu dla oceny istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a opieką nad synem znaczenie ma także okoliczność, że w opiece nad synem Skarżącej sporadycznie pomaga mąż, który w budynku obok ich domu mieszkalnego prowadzi działalność gospodarczą. W świetle zasad doświadczenia życiowego należy przyjąć, że choćby z racji wspólnego zamieszkiwania mąż Skarżącej ma obowiązki związane z dbałością o wspólne mieszkanie, tj. jego sprzątaniem, ogrzewaniem czy załatwianiem spraw urzędowych. Nadto pomimo, że mąż Skarżącej nie sprawuje ciągłej i osobistej opieki nad synem i pracuje, to z racji bliskiego sąsiedztwa miejsca pracy istnieje realna możliwość udzielenia pomocy synowi Skarżącej w sytuacji, gdy zaistnieje taka potrzeba. Wskazane okoliczności choć nie mają decydującego znaczenia przy ocenie przesłanki związku przyczynowego z art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jednak nie pozostają bez wpływu na tę ocenę, bowiem obrazują możliwości rodziny Skarżącej związane z organizacją opieki nad niepełnosprawnym synem. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.