II SA/Gl 1569/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. P., Z. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr WINB-WOA.7721.133.2022.PG w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją nr [...] z 1 marca 2022 r. nakazał Z. P. i J. P., właścicielkom nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] w D., na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (dawniej działki nr [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], k.m. [...]) rozbiórkę; - budynku modułowego złożonego z 10 kontenerów stalowych, - obiektu budowlanego składającego się z budynku gospodarczego wraz z wiatą stalową, usytuowanych na działkach nr [...], [...], [...] i [...] (dawniej działki nr [...], [...], [...], [...], k.m. [...]), wybudowanych w latach 2005-2007 r. bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. PINB uznał, że samowolnie wybudowane obiekty budowlane naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 poz. 640 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowe obiekty zostały wzniesione w ramach samowoli budowlanej. Jednocześnie nie była możliwa ich legalizacja ze względu na niezgodność z przepisami wyżej wspomnianego rozporządzenia. Jednocześnie organ uznał, że dokonane przez strony podniesienie i utwardzenie terenu nie narusza przepisów prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Z. P. podnosząc naruszenie prawa procesowego poprzez niezebranie całego materiału dowodowego i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych oraz błędne przyjęcie, iż na budowę spornych obiektów konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Odwołanie złożył również O S.A. w W., wnosząc o uzupełnienie treści decyzji wobec budynku blaszanego oraz myjni samochodowej. Odwołujący się nie zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji odnośnie podniesienia i utwardzenia terenu, gdyż wykonane roboty budowlane mogą mieć wpływ na eksploatację gazociągu. Zaskarżoną obecnie decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznał, że zarówno ustalenia organu I instancji, jak wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyły jej adresatki reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zarzuciły Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych i błędne ustalenie, że na wzniesienie przedmiotowych obiektów tymczasowych wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy na tego rodzaju obiekty takie pozwolenie nie jest wymagane, 2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 29 ust. 1 pkt. 12 i 24 w związku z art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację i nie zastosowanie polegające na nieuznaniu przedmiotowych obiektów za tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu w/w przepisów, podczas gdy obiekty te spełniają kryteria przewidziane w tych przepisach. Podniesiono również błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że tymczasowe obiekty budowlane naruszają strefy ochronne gazociągów, podczas gdy obiekty te znajdują się poza tymi strefami. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Podczas rozprawy, która odbyła się dnia 4 stycznia 2022 r. pełnomocnik uczestnika postępowania O S.A. z siedzibą w W. podniosła, że prawo własności jednej z nitek gazociągu aktem notarialnym z dnia 28 czerwca 2022 r. zostało przeniesione na P. W związku z tym złożyła wniosek o odroczenie rozprawy w celu umożliwienia nowemu właścicielowi uczestniczenia w rozprawie. W dalszej części rozprawy ustalono, iż umowa definitywna, przenosząca prawo do fragmentu gazociągu została zawarta dnia 30 czerwca 2022 r. Na tę okoliczność pełnomocnik uczestniczki postępowania okazała pierwszą stronę aktu notarialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym ze względów formalnych. Toczące się postępowanie dotyczyło w istocie bezpieczeństwa gazociągów będących własnością O S.A. z siedzibą w W. Jak wynika z przedstawionego na rozprawie aktu notarialnego przeniesienie praw do części gazociągu nastąpiło dnia 30 czerwca 2022 r. Decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaś wydana dnia 1 sierpnia 2022 r. W konsekwencji należy przyjąć, iż rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło bez udziału jednej ze stron w postępowaniu. Konieczne zatem okazało się uchylenie rozstrzygnięcia organu II instancji w celu możliwości wypowiedzenia się w sprawie P. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni wyżej poczynione rozważania Sądu. W szczególności wezwie nowego właściciela fragmentu spornego gazociągu do wypowiedzenia się w sprawie.