II SA/Gl 1566/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] r. o wymeldowaniu skarżącego M. K. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ulicy [...] w K. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ podniósł, że w aktualnym stanie prawnym ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok NSA z 24 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 561/05). Organ stwierdził, że po analizie całości zebranego materiału dowodowego bezsporne jest, iż skarżący opuścił lokal położony przy ulicy [...] w K. dobrowolnie, co nastąpiło w związku z narodzinami dziecka - zamieszkał wówczas z żoną w innym lokalu. Ponadto, fakt opuszczenia lokalu potwierdzony został przez samego skarżącego w trakcie rozprawy z powództwa E. K. przeciwko panu T. K. - zeznający wówczas w charakterze świadka M. K. dwukrotnie potwierdził, w odpowiedzi na pytanie, że lokal zajmowany przez E. K. oraz T. K. opuścił w październiku 2010 r. Organ podkreślił, że orzekając w sprawie o wymeldowanie, w przypadku dobrowolnego opuszczenia budynku, organ rozstrzygający sprawę nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia miejsca pobytu stałego, ustała tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. W oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych należy wskazać, że dla spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie zawsze można wymagać zerwania wszelkiego kontaktu z nim, bowiem w lokalu mogą pozostać osoby bliskie, z którymi osoba opuszczająca go utrzymuje kontakt, bywa u nich, może nawet dysponować kluczami do tego lokalu. Jednak utrzymywanie tego rodzaju kontaktów wcale nie musi oznaczać, że nie doszło do opuszczenia lokalu. Za miejsce stałego pobytu, jak to już wyżej podkreślono, uznaje się taki lokal, w którym zainteresowana osoba stałe realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Organ podniósł, że ustalone okoliczności sprawy nie wskazują, aby skarżący, po opuszczeniu mieszkania swoich rodziców, swoim postępowaniem i zachowaniem dążył do ponownej kumulacji aktywności życiowej w wymienionym lokalu. Przeciwnie - trwale przeniósł centrum swoich spraw życiowych do miejsca swojego obecnego pobytu, tj. do lokalu zajmowanego wraz z żoną i małoletnią córką. W lokalu przy ulicy [...] w K. przebywa w charakterze odwiedzin u matki (średnio 4-5 razy tygodniowo po ok. 2 godziny dziennie), podczas których pomaga jej w usuwaniu zniszczeń oraz w niektórych czynnościach życiowych (z uwagi na nie w pełni sprawną rękę jego matki), potem powraca do lokalu zajmowanego z żoną i dzieckiem i tam nocuje. Jedynie w przypadku agresji ojca, sporadycznie pozostaje w spornym lokalu na noc (około 2 razy w miesiącu). Matka skarżącego przygotowuje mu gorące posiłki, które on następnie zawozi do żony i córki. W spornym lokalu (w dużym pokoju zajmowanym przez matkę skarżącego) przechowuje on również jedynie niezbędne rzeczy osobiste (w dużym pokoju znajdują się rzeczy osobiste damskie oraz męskie. Z męskich stwierdzono pojedyncze sztuki spodni, koszulki oraz bielizny osobistej). Organ podkreślił, że pozostawienie w lokalu rzeczy osobistych będących własnością osoby objętej wnioskiem o wymeldowanie, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania. Dodał, że całokształt okoliczności świadczy jedynie o sporadycznym przebywaniu skarżącego w spornym lokalu (co potwierdzają zarówno zeznania stron jak i zeznania przesłuchanych w sprawie świadków-sąsiadów). Mając bowiem na uwadze wskazane wyżej okoliczności oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego trudno przyjąć, że skarżący faktycznie nie skoncentrował swoich sprawy życiowych w lokalu, gdzie zamieszkuje jego żona i córka. Pobyty wyżej wymienionego pod wskazanym adresem, mają zatem charakter jedynie odwiedzin, a samo przebywanie w lokalu nie ma znaczenia. Decydujący jest fakt ześrodkowania spraw życiowych danej osoby w jednym konkretnym lokalu ( por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 października 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 522/06). Organ podkreślił, że w tej sytuacji, kwestia ponoszenia przez skarżącego części kosztów utrzymania spornego mieszkania, nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy meldunkowej. W podsumowaniu wskazał, że skoro lokal położony przy ulicy [...] w K. nie stanowi centrum spraw życiowych skarżącego, a wyżej wymieniony skoncentrował swoje sprawy życiowe w innym lokalu, konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji ludności będzie odpowiadał istniejącemu stanowi faktycznemu. W skardze wniesionej od powyższej decyzji M. K. – reprezentowany przez pełnomocnika – podniósł zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. - 1) art. 25 ust. 1 i 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019r. poz. 1397) - zwanej dalej ustawą - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zachodzi przypadek uzasadniający orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego, albowiem dobrowolnie opuścił on miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się; - 2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przez dokonanie przez organ błędnych ustaleń z pominięciem części materiału dowodowego, polegających na przyjęciu, że skarżący trwale opuścił lokal , które to ustalenia stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji; - 3) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie ustaleń, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji i umorzenie postępowania w sprawie; ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie od Wojewody Śląskiego w Katowicach na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, iż trwale i dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu tj. K., ulica [...]. Podniósł, że dysponuje kluczami do mieszkania, w mieszkaniu znajdują się jego rzeczy osobiste, umowy na dostarczenie prądu i gazu zostały zawarte przez niego i opłaca z tego tytułu rachunki. Skarżący płaci podatki do właściwego dla miejsca stałego pobytu urzędu skarbowego i odbiera pod tym adresem korespondencję listowną - co jednak jest utrudnione z uwagi na zachowanie T. K. Zarzucił, że przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jego skutków na gruncie prawnym nie jest prawidłowe. Wskazał, że dokonując przesłuchania świadków, nie wypytano ich czy przebywają stale w miejscu zamieszkania, a także w jakich godzinach. W tym zakresie pominięto w całości zastrzeżenia podniesione przez skarżącego w odwołaniu z dnia 29 sierpnia 2019r. Organ dowolnie przyjął, iż skarżący skoncentrował swoje sprawy życiowe w lokalu, gdzie zamieszkuje jego żona i dziecko, choć sam organ nie wskazał dowodów, na których opiera te ustalenia. Podniósł, że zasadne byłoby na tę okoliczność przesłuchać jego żonę, a nawet najbliższych sąsiadów z miejsca jej pobytu. Wskazał, że jego wypowiedź podczas przesłuchania na rozprawie w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym K. w K. sygn. akt [...], została wyrwana z kontekstu. Dotyczy ona bowiem sytuacji, jaka miała miejsce w 2010r., a niniejsza sprawa zawisła w 2019r. Dodał, że dla orzeczenia o wymeldowaniu nie jest wystarczające stwierdzenie, że zameldowana w danym miejscu osoba w nim nie przebywa, ale konieczne jest również zbadanie, czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób trwały. Przy czym ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r.). Ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza możliwości przejściowej nieobecności, czy też występowania regularnych okresów nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 34 ustawy. Zarzucił, że organ nie zbadał również podnoszonej przez niego okoliczności dotyczącej nadużywania alkoholu przez T. K. Ewentualna nieobecność skarżącego w lokalu z tej przyczyny również nie może być uznana za trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu spełniające przesłanki wymeldowania. Opuszczenie miejsca stałego pobytu musi mieć charakter dobrowolny w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem bezprawnego działania osób trzecich ( wyroki NSA: z 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2006/09; z 13 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1455/09; dostępne w CBOSA). W zaskarżonej decyzji powyżej wskazane okoliczności nie zostały wzięte w Ogóle pod rozwagę. Nadmienił, że T. K. nie ma wiedzy na temat miejsca stałego pobytu skarżącego, bowiem nie utrzymuje kontaktów z synem i jego rodziną, a sam do protokołu rozprawy w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym K. w K. sygn. akt [...] podał, iż jego miejsce pobytu to W., ulica [...]. Wobec tego - wbrew twierdzeniom organu - z uwagi na informacje uzyskane od skarżącego i jego matki - wskazane było wszcząć z urzędu postępowanie, celem rozważenia zasadności wymeldowania T. K. z adresu K., ulica [...]. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewody Śląskiego utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego M. K. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ulicy [...] w K. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397) – który został wskazany wśród podstaw prawnych zaskarżonej decyzji - organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Powodem wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez organ, że analiza całości zebranego materiału dowodowego bezsporne wskazuje, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i lokal ten nie stanowi już centrum jego spraw życiowych. W ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należało, że powyższe ustalenia organu zostały dokonane na podstawie prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Przede wszystkim podkreślenia wymagało, że z zawartego w aktach administracyjnych protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt [...] (k. 75 akt) wynika, że sam skarżący, podczas przesłuchania w charakterze świadka, dwukrotnie potwierdził, że wyprowadził się z mieszkania rodziców w październiku 2010 r. Dodać należało, że skarżący potwierdził tę okoliczność po raz drugi, w wyniku pytania obrońcy zmierzającego do wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie, a zatem nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia zawarte w skardze, według których wypowiedź podczas przesłuchania na rozprawie w sprawie o sygn. akt [...], została wyrwana z kontekstu, gdyż – według treści skargi - dotyczy ona sytuacji, jaka miała miejsce w 2010r., a niniejsza sprawa zawisła w 2019r. W powyższym zakresie stwierdzić należało, że z zapisów przedmiotowego protokołu wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że skarżący potwierdził wówczas, iż wyprowadził się z przedmiotowego lokalu w październiku 2010 r. i co więcej – potwierdził tę okoliczność dwukrotnie. Prawidłowo zatem organ przyjął, że analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego (tj. przesłuchania stron, świadków, oględziny lokalu) wykazała, iż skarżący nie zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w K. Nie przeczy temu również podnoszony przez skarżącego fakt zawarcia przez niego umów na dostarczanie do tego lokalu prądu i gazu, czy dysponowanie kluczami do lokalu i pozostawienie w nim swoich rzeczy oraz odbieranie korespondencji pod tym adresem, jak i płacenie podatków w urzędzie skarbowym właściwym dla tego lokalu. Według utrwalonej linii orzecznictwa sądowego - dla spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie jest konieczne zerwanie wszelkiego kontaktu z nim, bowiem w lokalu mogą pozostać osoby bliskie, z którymi osoba opuszczająca go utrzymuje kontakt, bywa u nich, może dysponować kluczami do tego lokalu. Zasadnie przy tym podniósł pełnomocnik skarżącego, że nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu, jednakże w niniejszej sprawie całokształt ustalonych okoliczności daje podstawę do stwierdzenia, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i lokal ten nie stanowi centrum jego spraw życiowych. Podkreślenia wymaga, że sam skarżący, podczas oględzin lokalu przeprowadzonych w niniejszej sprawie [...] r. oświadczył, że nie zamieszkuje stale w przedmiotowym lokalu lecz pojawia się w nim co dwa dni, a przez ostatni miesiąc nocował w nim dwa razy, wcześniej nocował w lokalu około dwa razy w miesiącu, jak nocuje to śpi w pokoju mamy na dmuchanym materacu ( k. 58 i 57 akt administracyjnych). Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi, że organ nie zbadał podnoszonej przez skarżącego okoliczności dotyczącej nadużywania alkoholu przez jego ojca a zatem, że nieobecność skarżącego w lokalu z tej przyczyny nie może być uznana za trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu spełniające przesłanki wymeldowania. W powyższym zakresie podnieść należało, że motywy przeniesienia centrum swoich spraw życiowych przez skarżącego, nie mają decydującego znaczenia w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Na marginesie dodać należy, że tę samą okoliczność nadużywania alkoholu przez ojca, skarżący w tym postępowaniu powoływał z kolei jako powód swojego przebywania w wymienionym lokalu, w celu udzielenia pomocy matce. Natomiast nadmieniona w skardze kwestia wszczęcia postępowania celem rozważenia zasadności wymeldowania ojca skarżącego z przedmiotowego lokalu, jest poza zakresem rozstrzygania przez organ w niniejszej sprawie, która dotyczyła podstaw wymeldowania skarżącego. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że decyzja ta, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Nie doszło zatem do naruszenia – wymienionych w skardze - przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego. W powyższych okolicznościach, brak więc było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie właściwej oceny zgromadzonych dowodów oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.