II SA/Gl 150/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. S. (S.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 grudnia 2024 Nr SKO.4104.96.2024 w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pismem z dnia 31 grudnia 2024 r. M. S. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej jako: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), opisane w rubrum nn. wyroku. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta C. (dalej jako: "organ I instancji" lub "Prezydent") odmówił wznowienia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 18 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, ustanowionego na nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w C. przy ul. [...], stanowiącej własność Gminy Miasta C., oznaczonej w obrębie [...] jako działka nr [ ...] , o powierzchni 0,0543 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr[...] , w prawo własności na rzecz K. S. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący oraz M. S. Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. nr[...], Kolegium, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej powoływanej jako: "k.p.a.", zawiesiło prowadzone postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji znak [...]wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta C. w dniu 18 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium podniosło, że 5 września 2024 r. na wniosek skarżącego i M. S. wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta, która stanowiła także przedmiot wcześniejszego wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium uznało, że okoliczność ta stanowi zagadnienie wstępne względem postępowania zażaleniowego, dotyczącego postępowania wznowieniowego. Podniosło, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pismem z dnia 5 listopada 2024 r. skarżący oraz M. S. zwrócili się o "odwieszenie postępowania" wskazując, że jest to zupełnie inna sprawa, a zwlekanie z rozstrzygnięciem sprawy objętej ich wcześniejszym zażaleniem jest niecelowe. Zaskarżonym obecnie postanowieniem Kolegium stwierdziło niedopuszczalność wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej wydanego przez Kolegium postanowienia z dnia 9 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wywołanego zażaleniem M. S. oraz skarżącego na opisane na wstępie postanowienie Prezydenta Miasta C. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sprawa nie może zostać rozpatrzona merytorycznie ze względu na nieuzupełnienie przez M. S. braków formalnych wniosku z dnia 5 listopada 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Została ona wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie. Wezwanie w tym zakresie odebrała w dniu 20 listopada 2024 r. i nie uzupełniła braku formalnego wniosku. Kolegium wskazało, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie środka odwoławczego, który nie zawiera podpisu strony oraz gdy strona nie usunęła ww. braku w terminie. W jego ocenie właściwe jest w tej sytuacji wydanie postanowienia o niedopuszczalności środka zaskarżenia, albowiem w ten sposób lepiej zabezpiecza stronie możliwość ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż poprzez pozostawienie podania bez rozpoznania. Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że przepisy art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. zobowiązują organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy środek w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalny, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Zaistnienie przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji rozpatrzenie co do istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło niedopuszczalność wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy i pozostawiło wniosek bez rozpatrzenia. Skargę sądową na powyższe postanowienie złożył skarżący wskazując, że pismo z dnia 5 listopada 2024 r. nie stanowiło wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Wskazał również, że niedopuszczalne było w jego ocenie wzywanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sytuacji, gdy był on podpisany przez niego, a brakowało jedynie podpisu drugiego wnioskodawcy. W jego ocenie brak podpisu M. S. nie stanowił podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia, w szczególności wobec braku możliwości wymuszenia przez skarżącego uzupełnienia tego podpisu. W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie Kolegium do merytorycznego zajęcia się sprawą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, albowiem w jego ocenie skarga nie dotyczy interesu prawnego skarżącego. Wskazało, że zaskarżone postanowienie dotyczyło wniosku M. S., a nie skarżącego, a więc nie narusza jego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga dotyczy postanowienia nr SKO.4104.96.2024 Kolegium z 11 grudnia 2024 r. stwierdzającego niedopuszczalność wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. II OZ 819/14). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. II GW 13/11; z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. II GW 15/11). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., sygn. II GZ 196/12). W przypadku, gdy w skardze skarżący powołuje się na interes prawny, sąd zobowiązany jest skargę rozpoznać, co oznacza, że brak związku zaskarżonego działania (bezczynności) z interesem skarżącego jest podstawą oddalenia skargi (Uchwała składu 7 sędziów NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62; postanowienia NSA: z dnia 13 czerwca 2007 r., II FSK 1337/06, lex nr 384145, i z 8 lipca 2014 r., I OSK 1351/14, lex nr 1494692; wyrok NSA z 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, lex nr 746508). Dopuszczalność odrzucenia skargi należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy skarżący nie powołuje się na swój interes prawny, a np. na brak obiektywnej zasadności zaskarżonego działania lub bezczynności (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2008, s. 426; postanowienie WSA w Białymstoku z 9 października 2012 r., II SO/Bk 13/12, lex nr 1289343). Z akt postepowania nie wynika aby skarżący działał jako pełnomocnik swojej żony. Skoro więc wydane przez Kolegium postanowienie dotyczyło jej sfery praw i obowiązków to skargę na postanowienie mogła złożyć ona osobiście lub przez pełnomocnika, którym mógł być jej mąż. Brak umocowania męża do takiego działania zgodnie z art. 35 p.p.s.a. oznacza, że nie posiadał on interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Kolegium. Znajdujące się w aktach sądowych pismo M. S. z 28 lutego 2025 r. popierające skargę męża nie może zostać uznane przez Sąd za pełnomocnictwo dla niego do prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. W tej sytuacji skarżący nie ma legitymacji do złożenia niniejszej skargi w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dla złożenia skargi do sądu administracyjnego, skarżący musi mieć zatem interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. O tym, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508). Por.: T. Woś komentarz do art. 151 teza 6 (w:) H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016,). W tym stanie, zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.