II SA/Gl 1491/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. W. (W.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 23 września 2024 r. nr SKO.4102.57.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i pozostawienia odwołania od decyzji w sprawie nałożenia obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego bez rozpoznania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. nałożył ma K. W. obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 26 sierpnia 2024 r. Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Na kopercie zawierającej odwołanie widnieje stempel pocztowy z datą 10 września 2024 r. Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że sprawa nie może zostać rozpatrzona merytorycznie ze względu na wniesienie odwołania po upływie 14 dniowego terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie dnia 26 sierpnia 2024 r. Upływ 14 dniowego terminu złożenia odwołania upływał więc dnia 9 września 2024 r. W oparciu o datę widniejącą na stemplu pocztowym na kopercie, którą przesłano odwołanie, widniej zaś data 10 września 2024 r. Skargę na to postanowienie złożył jej adresat. Domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania oświadczył, że odwołanie zostało złożone w terminie, t.j. dnia 9 września 2024 r. Pracownica poczty zarejestrowała przesyłkę (oznaczyła kopertę stemplem) dnia 10 września 2024 r. Na dowód tego przedłożył korespondencję tekstową pomiędzy swoją pracownicą a pracownicą poczty. Z korespondencji tej wynika, że faktycznie odwołanie zostało złożone dnia 9 września 2024 r. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie odwołania w terminie, umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). W rozstrzyganej sprawie bezsporna jest data doręczenia przesyłki zawierającej decyzję stronie. W oparciu o nią organ odwoławczy ustalił termin do którego adresat decyzji mógł się odwołać. Był to dzień 9 września 2024 r. Na kopercie zawierającej odwołanie widnieje zaś data 10 września 2024 r. Jednakże już na etapie postępowania odwoławczego, tak przynajmniej wynika z treści skargi, strona informowała organ, że odwołanie zostało złożone w terminie i to pracownica poczty opieczętowała przesyłkę dzień później. Na dowód tego strona skarżąca przedstawiła wydruk z korespondencji tekstowej (SMS) pracownicy skarżącego z pracownicą poczty, która miała przyznać, że "nadała" list polecony dzień później. Sąd nie jest jednak w stanie ustalić prawdziwości tych twierdzeń. Dlatego też zasadne jest, by organ odwoławczy wystąpił do operatora pocztowego z zapytaniem o faktyczną datę nadania przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr [...]. Dopiero wówczas może dokonać ustaleń, w przedmiocie terminu złożenia przez skarżącego odwołania. Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ administracji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.