II SA/Gl 143/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2023 r. nr WINB-WOA.7721.20.2023.AT w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe

Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. H. W. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, złożyła skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2023 r., nr WINB-WOA.7721.20.2023.AT, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego. Jednocześnie uiściła wpis sądowy w kwocie 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 2 października 2023 r. odrzucił powyższą skargę wobec nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 października 2023 r. Pismami z dnia 13 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej złożył zarówno wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego oraz zażalenie na powyższe postanowienie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. (sygn. akt II OZ 703/23) uwzględnił, w wyniku czego postanowienie z dnia 2 października 2023 r. zostało uchylone. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że w przesyłce z dnia 31 lipca 2023 r. (data odbioru) znajdowały się wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa i nadesłania 3 odpisów skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę. Podkreślił, że nie było tam odrębnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Podał, że wobec tego skierował do skarżącej wiadomość e-mail, w której poprosił o nadesłanie oryginału pełnomocnictwa. Zaakcentował, że gdyby były inne zobowiązania Sądu, pełnomocnik również przekazałby je swojej mocodawczyni, tym bardziej, że opłaty sądowe zawsze ciążą bezpośrednio na stronie postępowania a nie pełnomocniku, a o takich faktach pełnomocnik informuje swojego zleceniodawcę niezwłocznie. Pełnomocnik skarżącej wskazał również, że widział w wezwaniu Sądu z dnia 11 lipca 2023 r. zapis o pozycji załączników o zarządzeniu z dnia 6 lipca 2023 r. (wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego) i oczekiwał na jego doręczenie w odrębnej korespondencji, co nie nastąpiło. Wskazał, że następnie wykonał wezwanie Sądu z dnia 11 września 2023 r. (dotyczyło wskazania imienia i nazwiska skarżącej w prawidłowym brzmieniu). Podsumowując, pełnomocnik skarżącej podał, że skarżąca do dnia 6 października 2023 r. nie miała wiedzy o zobowiązaniu Sądu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Jednocześnie na rachunek bankowy Sądu skarżąca uiściła kwotę 300 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Nadto na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W ślad za wspomnianym już postanowieniem NSA z dnia 6 grudnia 2023 r., wskazać trzeba, że "pełnomocnik mógł przypuszczać, że należy uzupełnić wpis skoro do skargi dołączył potwierdzenie opłaty na 200 zł i pomimo to Sąd zamierzał wezwać go do wpisu sądowego. Mógł również podjąć starania o pozyskanie tej informacji z bezpośrednio z Sądu ale tego nie uczynił uznając, że Sąd zorientuje się o wadliwości przesyłki i wezwie go ponownie, jeśli nie otrzyma wpisu. Powyższe mogłoby mieć znaczenie dla orzeczenia o przywróceniu terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, o co pełnomocnik wystąpił wnioskiem z 13 października 2023 r. (k. 60 akt), który oczekuje na rozpatrzenie przez Sąd I instancji, gdzie ocenia się brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Jednak w niniejszej sprawie rozstrzygnąć należało czy pełnomocnik został skutecznie wezwany do uiszczenia wpisu poprzez jego uzupełnienie, bo to właśnie determinowało upływ terminu do uzupełnienia braku wpisu od skargi i następnie jej odrzucenie. Oceniając tę okoliczność NSA uznał za wiarygodne twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że skierowana do niej korespondencja sądowa nie zawierała odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z 6 lipca 2023 r. Wobec tego termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi nie rozpoczął biegu i kwestia jego uzupełnienia pozostaje otwarta. Tym samym orzekanie o odrzuceniu skargi należało uznać za przedwczesne a zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do zasady w tego rodzaju sprawach za wiążący przyjmuje się opis zawartości przesyłki ze zwrotnego potwierdzenia odbioru jako dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości danych w nim zawartych jednak w realiach tej konkretnej sprawy NSA przyjął za wiarygodne twierdzenia pełnomocnika o braku w przesyłce sądowej wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego bowiem gdyby pełnomocnik je otrzymał nie zaniechałby poinformować strony o takim obowiązku. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że przy kompletowaniu przesyłki przez sekretariat Sadu mogło dojść do omyłki i do przesyłki zawierającej kilka pism nie dołączono jednego z nich. Strona nie powinna ponosić negatywnych skutków zdarzeń, na które nie miała jakiegokolwiek wpływu". Wskazać także przyjdzie, że tut. Sąd związany jest dokonaną przez NSA wykładnią prawną i oceną stanu faktycznego sprawy. Stąd też jednoznacznie wynika, że do doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w ogóle nie doszło. Nadto, bezspornym w stanie faktycznym niniejszej sprawy jest, że wpis w wysokości 300 zł na rachunek bankowy Sądu został uiszczony w dniu 13 października 2023 r. (nr w raporcie kasowym 19 z dnia 13 października 2023 r.; k. nr 59). Z tego względu ponowne wzywanie o uiszczenie go jest nieuzasadnione, a okoliczności powołane we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, tak samo jak rozważania w kwestii winy lub jej braku w uchybieniu czynności procesowej, bezprzedmiotowe. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak sentencji.