II SA/Gl 1359/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 11 września 2025 r. nr SKO.IV/424/305/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 11 września 2025 r., nr SKO.IV/424/305/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Wójta Gminy G. (dalej "Wójt" lub "Organ I instancji") z 9 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie faktycznym. Wójt odmówił J. K. (dalej "Skarżący") umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. K. w wysokości 20.875,17 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi do dnia spłaty (odsetki na dzień wydania decyzji wynoszą 18.896,17 zł). Decyzja z 9 maja 2025 r. jest drugą decyzją Organu I instancji wydaną w postępowaniu, gdyż wcześniejsza decyzja z 25 listopada 2024 r. została uchylona decyzją Kolegium z 11 marca 2025 r. z uwagi na naruszenia prawa procesowego. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 438 z późn. zm.; dalej "u.p.o.u.a.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). Z uzasadnienia decyzji Organu I instancji wynika, że alimenty na rzecz uprawnionego małoletniego zostały zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z [...] r., sygn. akt [...] w kwocie 450,00 zł miesięcznie od 1 sierpnia 2009 r. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla uprawnionego małoletniego były wypłacane w okresie od 1 lutego 2010 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 450,00 zł miesięcznie. Decyzją z 19 czerwca 2018 r., nr [...] rozłożono na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na raty po 400,00 zł miesięcznie ( w kwocie tej zawierały się również odsetki). W związku z wydaniem ww. decyzji, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. postanowieniem z [...] r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącego na rzecz GOPS w G.. Skarżącemu kilkukrotnie odraczano, na jego wniosek, spłatę rat objętych decyzją z 19 czerwca 2018 r. W szczególności decyzją z 9 grudnia 2024 r., nr [...] odroczono termin spłaty rat na okres od 1 grudnia 2024 r. do ostatniego dnia miesiąca, w którym decyzja rozstrzygająca wniosek Skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanie się prawomocna i ostateczna. Ostatnia dokonana przez Skarżącego spłata raty nastąpiła 5 sierpnia 2024 r. Wysokość pozostałych do spłaty należności wynosi 20 875,17 zł oraz ustawowe odsetki za opóźnienie, które wynoszą 18 896,17 zł. Według okresów świadczeniowych są to kwoty należności głównej: 1 854,08 zł (2011/2012); 5 026,97 zł (2012/2013); 3 357,93 zł (2013/2014); 5 236,19 zł (2014/2015); 5 400,00 zł (2015/2016). Skarżący 30 września 2024 r. zawnioskował o umorzenie ww. należności. Organ I instancji ustalił, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w nieruchomości będącej współwłasnością syna, na którego Skarżący płaci alimenty. Od 25 września 2024 r. Skarżący zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że w okresie 3 miesięcy (styczeń, luty i marzec 2025 r.) nie osiągnął żadnych dochodów, korzysta z pomocy znajomych, tj. pożyczki w kwocie 1 700,00 zł miesięcznie. Z kolei ponoszone przez Skarżącego w tym okresie wydatki wynoszą 1 700,00 zł miesięcznie. Z oświadczenia z 4 kwietnia 2025 r. wynika, że Skarżący ponosił wydatki na: spłatę zobowiązań – 300,00 zł, alimenty – 950,00 zł, opłaty eksploatacyjne – 70,00 zł, koszty związane z leczeniem – 100 zł, inne, w tym wyżywienie – 280,00 zł. Skarżący jest w 1/10 części współwłaścicielem domu, nieruchomości rolnej i leśnej oraz w 3/32 części gospodarstwa rolnego. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym do 30 kwietnia 2028 r. Z orzeczenia wynika, że Skarżący wymaga pracy w warunkach pracy chronionej. Skarżący boryka się z problemami narządu wzroku (jaskra, [...]), ma utrudnione poruszanie ze względu na problemy z kolanami, otyłość i ma problemy kardiologiczne. Na terenie powiatu cieszyńskiego Fundacja [...] w C. w partnerstwie z Miastem C. realizuje projekt "[...]" – Skarżący może skorzystać z ww. oferty. W związku z posiadanym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Skarżący ma także możliwość ubiegania się o zasiłek stały. Oceniając zebrany materiał dowodowy uznano, że aktualna sytuacja dochodowa Skarżącego jest trudna z uwagi na brak zatrudnienia, ale sytuacja ta ma najprawdopodobniej charakter przejściowy. Skarżący jest w wieku produkcyjnym i ma możliwość podjęcia pracy w warunkach pracy chronionej. Ponadto ma w swoim gronie osoby, które udzielają mu comiesięcznych pożyczek, a zatem z całą pewnością wierzą, że kwoty te zostaną im zwrócone. Nie bez znaczenia jest także pomoc syna – Skarżący za mieszkanie płaci tylko 70,00 zł. Skarżący posiada majątek w postaci udziału w domu, nieruchomości rolnej i leśnej, który może spieniężyć na poczet spłaty długów. Sytuacja Skarżącego nie ma charakteru trwałego, orzeczenie o niepełnosprawności jest czasowe, a Skarżący posiada majątek. Zdaniem Wójta nie zostały zatem spełnione przesłanki z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Analizując zgromadzony materiał dowodowy Wójt stwierdził, że Skarżący nie spełnia też przesłanek określonych w art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. Postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego zostało zawieszone postanowieniem z [...] r., a więc od [...] r. nie była prowadzona egzekucja, a zatem nie została spełniona przesłanka dotycząca prowadzenia przez trzy lata skutecznej egzekucji. W odwołaniu od decyzji Skarżący wskazał, że Organ I instancji pominął istotne fakty i dokumenty oraz nie wykonał zaleceń z decyzji Kolegium z 11 marca 2025 r. Wskazał, że Wójt dokonał błędnej wykładni art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. W toku postępowania odwoławczego Skarżący podniósł, że w okresach wskazanych w art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. spełnił przesłankę dotyczącą uiszczenia zasądzonych alimentów. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") w Krakowie z 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 1782/22. Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie Organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy przedstawił chronologicznie przebieg postępowania i ustalenia poczynione na podstawie zebranego przez Wójta materiału dowodowego. Kolegium w pełni zgodziło się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem Kolegium w przypadku Skarżącego nie zaistniała żadna szczególna przesłanka uzasadniająca umorzenie zadłużenia. Organ odwoławczy wskazał, że samo borykanie się z trudnościami finansowymi nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Zgodnie z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności Skarżący może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Skarżący nie spełnia także przesłanek z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. W okresie ostatnich 3 lat wpłaty były nieregularne, nie następowały lub ich wysokość nie pokryła w całości kwot zasądzonych alimentów w całości. Przepis art. 30 ust. 1 ww. ustawy jest jasny – mowa w nim o skutecznej egzekucji. Postępowanie egzekucyjne na rzecz wierzyciela – G. w G. nie zostało umorzone, a zawieszone. W skardze na decyzję Kolegium, Skarżący zarzucił naruszenie art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. z powodu błędnej jego wykładni i w jej następstwie błędnego przyjęcia, że brak jest podstawy do umorzenia jego zadłużenia. Zdaniem Skarżącego decyzja została wydana pomimo przestawienia argumentów i powołania się na orzeczenia sądowe, w tym na wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1782/22 i wyrok WSA w Gdańsku z 13 kwietnia 2022 r., III SA/Gd 669/210. Skarżący przez 7 lat spłaca zadłużenie, a ono nie maleje. Podkreślił, że równocześnie płaci bieżące alimenty i spłaca zadłużenie. Skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje w garażu w samochodzie. Kwota 70 zł jaką ponosi to rachunek za prąd do ogrzewania starego samochodu, w którym śpi. Skarżący do skargi przedłożył zaświadczenie z Fundacji z 29 września 2025 r. z którego wynika, że nie posiada ona w swojej ofercie projektu wskazanego przez Wójta. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z 21 stycznia 2026 r. Skarżący podtrzymał wszystkie wnioski i zarzuty skargi. Dodatkowo podniósł, że zbywalność posiadanych przez niego nieruchomości jest niemożliwa na dowód czego przedłożył kserokopię ekspertyzy technicznej do projektu rozbiórki z 17 grudnia 2018 r. wraz z planem sytuacyjnym. Podniósł również zarzut preparowania dokumentów stanowiących podstawę do wydania zaskarżonych decyzji, co obrazują załączone przez niego pisma (załączniki nr 2 do 4). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Wynikający z tego przepisu obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu należności nie jest jednak bezwzględny. W określonych sytuacjach i przy spełnieniu ustawowych przesłanek obowiązek ten może być ograniczony bądź całkowicie zniesiony. Stosownie do art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Natomiast w myśl art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o umorzenie w całości bądź w części jego zadłużenia z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Wniosek swój motywował ciężką sytuacją finansową oraz okolicznością, że od wielu lat alimenty są przez niego regulowane terminowo bezpośrednio na rzecz osoby uprawnionej. Wskazać należy, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności wymienione w art. 28 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i 4 u.p.o.u.a., ale tylko wówczas jeśli spełnione są określone w art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. w sposób procentowy warunki skuteczności egzekucji. Regulacja art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. uzależnia bowiem wysokość potencjalnego umorzenia wyłącznie od długości trwania skutecznej egzekucji, a zatem nie ma znaczenia sytuacja dochodowa ani rodzinna dłużnika. Przesłanką zastosowania ulgi z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. jest m. in. skuteczność egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego przez okres nie krótszy niż 3 lata, w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, co – jak słusznie wskazały organy obu instancji – nie miało miejsca w przypadku Skarżącego. Nawet podzielając pogląd prawny zaprezentowany w powołanych przez Skarżącego wyrokach WSA w Gdańsku z 13 kwietnia 2022 r., III SA/Gd 669/21 i WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1782/22, tj. że możliwość umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego nie powinna zostać zawężona do przesłanki skuteczności egzekucji komorniczej, to i tak warunki umorzenia należności z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. nie zostały w przypadku Skarżącego spełnione. Ze znajdujących się w aktach sprawy potwierdzeń wpłat i zaświadczeń o dokonanych wpłatach wynika, że w przypadku Skarżącego nie wystąpił okres 3-letni comiesięcznych wpłat kwot nie niższych niż wysokość zasądzonych alimentów. Comiesięczne raty płacone przez Skarżącego (400,00 zł) były niższe niż wysokość zasadzonych alimentów (450,00 zł). Raty zaś były płacone w okresach: od 1 lipca 2018 r. do 31 marca 2020 r. (odroczenie płatności rat od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r.), od 1 lipca 2020 r. do 31 października 2020 r. (odroczenie płatności rat od 1 listopada 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.), luty 2021 r. (odroczenie płatności rat od 1 marca 2021 r. do 31 maja 2021 r.), od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. (odroczenie płatności rat od 1 września 2022 r. do 30 listopada 2022 r.), od 1 grudnia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. (odroczenie płatności rat od 1 lipca 2023 r. do 30 września 2023 r.), od 1 października 2023 r. do 31 sierpnia 2024 r. (odroczenie płatności rat od 1 września 2024 r. do 30 listopada 2024 r. i od 1 grudnia 2024 r.). Wobec tego nie zostały spełnione warunki umorzenia zadłużenia z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. także w odniesieniu do dobrowolnych wpłat, dokonywanych przez Skarżącego, poza postępowaniem egzekucyjnym. Dla stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. nie mają znaczenia dobrowolnie uiszczane przez Skarżącego - poza postępowaniem egzekucyjnym - bezpośrednio do rąk osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego, kwoty bieżących alimentów. Postępowanie administracyjne dotyczy bowiem umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a objętych decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r. o rozłożeniu na raty. W stanie faktycznym sprawy, organ właściwy dłużnika był jednocześnie organem właściwym wierzyciela, a zatem rozpoznał wniosek Skarżącego także w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. działając jednocześnie jako organ wierzyciela. Jeśli chodzi o umorzenie należności na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. to należy mieć po pierwsze na względzie charakter zobowiązań alimentacyjnych. W przypadku rodziców w stosunku do dzieci zobowiązania alimentacyjne mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zwrot należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 czerwca 2020 r., I OSK 2611/19; z 20 listopada 2019 r., I OSK 3150/18; z 21 kwietnia 2020 r., I OSK 346/1 – opublikowane w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Umorzenie należności może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności (niezależnych od dłużnika alimentacyjnego) jego sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Po drugie w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. przyznano organowi administracji trzy osobne kompetencje: do umorzenia należności łącznie z odsetkami w całości bądź w części, do odroczenia terminu ich płatności oraz do rozłożenia płatności na raty. Z uwagi na to, że regułą jest obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, organ administracji powinien – po dokonaniu wnikliwej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego – w pierwszej kolejności rozważyć, czy w danym przypadku wystarczające byłoby rozłożenie płatności na raty, ewentualnie odroczenie terminu płatności. Dopiero gdyby organ stwierdził, że ani rozłożenie na raty, ani odroczenie nie są środkami wystarczającymi, to wówczas powinien rozważyć zasadność umorzenia kwoty świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Po trzecie, zastosowanie ulg wymienionych w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wymaga wniosku dłużnika alimentacyjnego. Po czwarte, z kompetencji, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., organ administracji korzysta na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyte w tym przepisie sformułowanie "może". Oznacza to, że nawet spełnienie przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego, nie zobowiązuje organu administracji publicznej do zastosowania ulgi w płatności. Zaś kontrola sądowa decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego. Sąd administracyjny może zatem badać jedynie legalność, a nie słuszność czy celowość zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie umorzenia należności zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami k.p.a. Wydanie decyzji zostało poprzedzone wyjaśnieniem i analizą sytuacji dochodowej oraz rodzinnej Skarżącego. Wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia należności mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Organy uargumentowały swoje decyzje wskazując okoliczności dotyczące sytuacji osobistej i rodzinnej Skarżącego, które przemawiają za zajętym stanowiskiem. Organy w uzasadnieniach decyzji przedstawiły szczegółowo sytuację dochodową i rodzinną Skarżącego oraz wskazały powody uznania, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności. Jednocześnie rozważyły interes społeczny (publiczny) oraz słuszny interes strony, o których mowa w art. 7 k.p.a. W motywach wydanych decyzji wyjaśniły na czym polegało pierwszeństwo interesu publicznego w konflikcie ze słusznym interesem strony, prowadzące do odmowy umorzenia Skarżącemu zadłużenia. Prawidłowo ustalono wysokość zobowiązań Skarżącego, jego aktualne dochody, stan zdrowia, a także sytuację finansową i życiową. Sytuacja finansowa i zdrowotna Skarżącego jest trudna, jednakże nie na tyle, aby w sposób trwały uniemożliwić mu podejmowanie działań zmierzających do jej poprawy w celu wywiązywania się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wskazywane przez Skarżącego okoliczności, nie czynią jego sytuacji wyjątkową oraz nie mogą stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. W podobnej jak Skarżący trudnej sytuacji finansowej znajduje się zdecydowana większość dłużników alimentacyjnych. W tych okolicznościach samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź nawet nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2022 r., I OSK 1096/20, opubl. w CBOSA). Z analizy akt sprawy wynika, że w przypadku Skarżącego nie zaistniały okoliczności od niego niezależne, obiektywne, które uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu. Jakkolwiek Skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z [...] r. (wydanym do 30 kwietnia 2028 r.) to z orzeczenia tego wynika, że Skarżący może pracować w warunkach pracy chronionej. Skarżący nie jest zatem osobą niezdolną do pracy - ma możliwość poprawienia swojej sytuacji dochodowej poprzez podjęcie zatrudnienia. Należy mieć przy tym na uwadze, że sytuacja dochodowa dłużnika, o której mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., jest pojęciem szerszym niż pojęcie dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przy ocenie sytuacji dochodowej należy mieć na uwadze nie tylko sam dochód aktualnie uzyskiwany, lecz również dochód możliwy do uzyskania w bliżej określonej przyszłości. Zatem dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny (por. wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., I OSK 786/22, opubl. w CBOSA). Jednocześnie należy zauważyć, że Skarżący uzyskał ulgę w spłacie zobowiązań alimentacyjnych w postaci rozłożenia należności na raty i od 1 lipca 2018 r. spłaca (z przerwami) zadłużenie, a nadto uiszcza alimenty bieżące, mimo, że formalnie pozostaje bez zatrudnienia. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego spłata zaległości alimentacyjnych nie stanowi zagrożenia dla bytu Skarżącego, albowiem ma on gdzie mieszkać, a wsparcie w utrzymaniu zapewnia mu rodzina. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe, podzielić należy pogląd organów, że sytuacja materialna i zdrowotna Skarżącego jest niewątpliwie trudna, nie daje jednak podstaw do definitywnego zaniechania dochodzenia zadłużenia. Jeśli chodzi o zarzut "preparowania dokumentów" to zauważyć należy, że sądy administracyjne nie są instytucją uprawnioną do ścigania przestępstw, stąd też rozważanie czy określone zachowania wyczerpują znamiona czynu zabronionego z samego założenia wykracza poza zakres właściwości sądów administracyjnych i w ogóle nie może podlegać ocenie sądu administracyjnego w toku rozpoznania sprawy (por. postanowienie NSA z 10 października 2025 r., I OPP 9/25, opubl. w CBOSA). Jeśli w ocenie Skarżącego, przy rozpoznaniu jego sprawy przez organy administracji, doszło do popełnienia przestępstwa fałszerstwa dokumentów, to uprawniony jest on do złożenia zawiadomienia o jego popełnieniu do właściwej jednostki prokuratury lub policji. Jednocześnie należy podkreślić, że wskazywane przez Skarżącego pisma, tj. załączniki nr 2-4 do pisma procesowego z 21 stycznia 2026 r. to pisma informujące o zwrocie akt sprawy i przekazaniu akt sprawy. Pisma te ze swojej istoty nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.