II SA/Gl 1358/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta B. po rozpoznaniu wniosku skarżącego P. M. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na córkę E. M. na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Po zacytowaniu treści art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.), organ I instancji stwierdził bowiem, że skarżący nie przedłożył orzeczenia Sądu o sprawowaniu opieki naprzemiennej przez oboje rodziców. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym z dnia [...] r., sygn. akt [...], miejscem zamieszkania dziecka jest bowiem miejsce zamieszkania matki. Nadto, skarżący przedłożył porozumienie małżonków z dnia [...] r., w którym również wskazano takie miejsce zamieszkania. Stąd też w wyroku rozwodowym nie orzekano o kontakcie z córką. Zatem w ocenie organu, brak podstaw do uznania, aby zgodnie z orzeczeniem Sądu dziecko znajdowało się pod opieką naprzemienną obojga rodziców. W odwołaniu od decyzji odmownej skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 kro, bowiem w wyroku rozwodowym uwzględniono pisemne porozumienie co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów. Zatem zawarte porozumienie ma charakter rozstrzygnięcia sądowego w sprawie władzy rodzicielskiej. Dla poparcia stanowiska skarżący przywołał orzecznictwo sądowe. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło bowiem, że w świetle wyroku rozwodowego i dołączonego porozumienia, skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad córką. Opieka taka polega na zamieszkiwaniu dziecka z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 7, 77 § 1, 80, 86 i 104 § 2, art. 107 § 3 kpa. Skarżący ponowił dotychczasowe zarzuty i argumentację, że słowo "opieka naprzemienna" nie musi być użyte w orzeczeniu Sądu, zaś taki charakter ma porozumienie rodziców, zaakceptowane w wyroku rozwodowym. Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z mocy art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 2407), kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy świadczenia, jeżeli dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną, sprawowaną przez rodziców żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Orzekając rozwód, Sąd Okręgowy w K. w prawomocnym wyroku, powołanym przez organy obydwu instancji, pozostawił obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką, ustalając miejsce zamieszkania u matki. Sąd nie orzekł o kontaktach skarżącego z córką wobec zawarcia porozumienia stron o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dnia [...] r. (pkt 3 wyroku). Wreszcie, obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania córki określono w ten sposób, że każde z rodziców będzie ponosić te koszty w czasie sprawowania bezpośredniej pieczy nad córką (pkt 4 wyroku). Zdaniem sądu administracyjnego, skoro w wyroku Sądu przywołano wprost zawarte przez rodziców porozumienie, oznacza to, że stało się ono integralną częścią orzeczenia Sądu w zakresie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Zatem wyrok Sądu należy interpretować łącznie z treścią zawartego porozumienia co do ustalenia, czy rodzice sprawują opiekę nad córką w porównywalnych i powtarzających się okresach. Tymczasem organy administracji pominęły treść porozumienia rodziców, błędnie przyjmując, że nie stanowi ono orzeczenia Sądu, a dziecko zamieszkuje z matką. Tymczasem ustalenie miejsca zamieszkania z matką (pkt 2 wyroku), nie niweczy skutków zawartego porozumienia, bowiem zgodnie z art. 28 kodeksu cywilnego, w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Rozstrzygnięcie to jest zatem konsekwencją powyższego unormowania i nie ma żadnego wpływu w zakresie sprawowania opieki przez obojga rodziców. Zatem dopiero analiza treści porozumienia rodziców pozwala na stwierdzenie, czy skarżący sprawuje opiekę naprzemienną nad córką, co uprawnia go do połowy świadczenia wychowawczego. Zawarte porozumienie określa zaś rodzicielski plan wychowawczy. Na tej podstawie możliwe jest ustalenie, przy którym z rodziców dziecko przebywa w poszczególnych dniach i okresach. Pominięcie tego dokumentu, jako integralnej części orzeczenia Sądu w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy, w wyniku błędnej wykładni prawa materialnego, musiało zatem skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). Wobec uwzględnienia skargi należało nadto orzec o kosztach postępowania w kwocie 480 zł jako wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w osobie adwokata (art. 202, art. 205 § 2 i art. 209 cyt. ustawy). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium winno zatem w oparciu o treść porozumienia rodziców, które stanowi element orzeczenia Sądu, ustalić w jakich okresach skarżący sprawuje opiekę nad córką i czy są to okresy porównywalne i powtarzające się z opieką sprawowaną przez matkę. Dopiero na tej podstawie możliwe będzie rozstrzygnięcie sprawy. mr