II SA/Gl 1261/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu podkreślając, że jest osobą niepełnosprawną, jego żona nie pracuje, a sprawa jest skomplikowana i nie stać go na obrońcę z wyboru. W gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Z treści druku PPF wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, zaś dochody czerpie z prowadzonej działalności gospodarczej i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości około 1.800 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył również, że koszty utrzymania mieszkania opłaca mu rodzina, a sam zobligowany jest do świadczenia alimentacyjnego w wysokości 300 zł miesięcznie. Pismem z dnia 26 stycznia 2017 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności opisanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się; złożenie wyjaśnień i udokumentowanie okoliczności odnośnie ponoszenia wydatków na utrzymanie się przez jego rodzinę; udokumentowanie dochodów z osiąganej działalności gospodarczej oraz obrotów na rachunkach bankowych; nadesłanie zaświadczenia, że małżonka strony jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku oraz przedłożenie dokumentów obrazujących dochody uzyskiwane przez małżonkę strony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich trzech miesięcy (np. wyciągi z ksiąg rachunkowych). Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do stanu majątkowego strony. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie brak jest jasności co do realnej wysokość dochodów wnioskodawcy oraz jego sytuacji majątkowej, w szczególności zaś rodzaju i powierzchni nieruchomości, w której zamieszkuje wraz z rodziną. Wnioskodawca nie przedłożył również żadnych dokumentów pozwalających ustalić wysokość oraz strukturę wydatków przeznaczanych na utrzymanie się jak również pozwalających zweryfikować informacje odnośnie dochodów osiąganych przezeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ta ostatnia kwestia jest tym bardziej istotna, że skarżący w druku wniosku akcentował brak możliwości zarobkowania ze względu na stan zdrowia, a w innym miejscu podał, że osiąga dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 1.800 zł netto miesięcznie. W najmniejszym zakresie nie uprawdopodobniono również okoliczności, że żona strony nie uzyskuje żadnych dochodów jak również nie potwierdzono informacji, że uzyskuje wsparcie rodziny w postaci opłacania bieżących kosztów utrzymania. W tym kontekście wskazać przyjdzie, że niezbędnym byłoby również zbadanie, czy rodzina strony, w przypadku, gdyby rzeczywista sytuacja materialna skarżącego rzeczywiście byłą trudna, jest w stanie udzielić mu wsparcia materialnego w zakresie opłacenia kosztów sądowych oraz usług fachowego pełnomocnika. Zaistniałe wątpliwości nie zostały przez wnioskodawcę wyjaśnione, stąd też nie można bezkrytycznie przyjąć jego oświadczeń i uznać, że zaistniały podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.