II SA/Gl 1199/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2017 r.

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonkiem, a w skład jej majątku wchodzą dwa lokale mieszkalne o pow. 60 m2 oraz 37 m2 i nieruchomość rolna o pow. 4067 m2. Na rachunku bankowym strona posiada zgromadzone oszczędności w kwocie 1735 zł, a ponadto w ramach indywidualnego konta emerytalnego zgromadziła 68.000 zł oraz polisa inwestycyjna na życie o wartości około 9.000. Strona wskazała również, że wraz z mężem posiada samochód z 2005 r. o wartości około 11.000 zł, a jej małżonek posiada "środki osobiste ze spadku". Łączny dochód skarżącej i jej małżonka to kwota 2825 zł netto miesięcznie z tytułu świadczeń emerytalnych. Strona zaznaczyła, ze bieżące koszty utrzymania (opłaty za media, koszty utrzymania mieszkania, leczenia i rehabilitacji) pokrywa jej małżonek ze swoich osobistych środków. Skarżaca uprawdopodobniła dochody swoje oraz małżonka nadsyłając kopie decyzji ZUS o waloryzacji świadczeń emerytalnych. Nadesłała także kopię dowodu rejestracyjnego posiadanego pojazdu. W odrębnym piśmie dokonała zestawienia stałych, miesięcznych wydatków i wyjaśniła, że mieszkanie o pow. 37 m2 nie jest aktualnie wynajmowane, natomiast zostanie darowane córce strony. Podniosła, że jej małżonek ma prawo dysponować środkami otrzymanymi ze spadku wedle własnego uznania, a strona nie może liczyć na owe środki ze względu na spory rodzinne. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że wszelkie wydatki na utrzymanie lokalu mieszkalnego, opłaty za media oraz koszty leczenia i rehabilitacji pokrywa jej małżonek ze środków otrzymanych w spadku. Tym samym, cały dochód skarżącej – tj. kwota 1280 zł pozostaje do jej dyspozycji. Co więcej, strona wyraźnie zaznaczyła, że dysponuje oszczędnościami w kwocie 1735 zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła sprzeciw. W sprzeciwie skarżąca zaznaczyła, że jej emerytura nie pozostaje do jej do swobodnego użytku a jest przeznaczona na zakup żywności. Zaznaczyła że [...] r. dokonana została darowizna mniejszego mieszkania na rzecz córki. Dodała także, że wydatki związane ze stanem zdrowia ostatnio znacznie się zwiększyły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Referendarz sądowy słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącej należy wziąć pod uwagę również majątek męża skarżącej, w tym otrzymany ze spadku. Sąd zgadza się z poglądem, iż ocena możliwości finansowych strony nie ogranicza się bowiem wyłącznie do wysokości dochodów osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy lecz obejmuje wszystkich pozostałych członków rodziny prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto strona dysponuje oszczędnościami w wysokości 1735 zł a wpis w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, co oznacza że strona jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku w utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotnym jest też, że strona jednocześnie ubiegając się o przyznanie prawa pomocy dokonała darowizny mieszkania, rezygnując tym samym z ewentualnych dochodów, jakie mogło ono przynosić. Oznacza to, że strona nie jest w tak trudnej sytuacji majątkowej, która uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.