II SA/Gl 119/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 7 listopada 2025 r. nr SKO.IV/424/462/2025 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Prezydent Miasta B. (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 21 lipca 2025 roku, znak [...], działając na podstawie art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. – dalej: u.ś.w.), art. 20 ust. 3 i in. ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1208 – dalej: u.ś.r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej: k.p.a.) i in., po rozpatrzeniu wniosku odmówił A. K. (dalej: strona, skarżąca) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad J. K., urodzonym w 2020 r., w okresie od 1 marca 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. W treści uzasadnienia wskazano m. in., że decyzją z 7 listopada 2022 r. przyznano stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką na okres od 1 sierpnia 2022 r. do 30 września 2027 r. na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Następnie w dniu 25 czerwca 2025 r. strona złożyła rezygnację z pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę. Decyzją z dnia 27 czerwca 2025 r. uchylono prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką od dnia 1 lipca 2025 r. W dniu 27 czerwca 2025 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na oboje dzieci oraz prośbę o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach na syna od miesiąca marca 2025 r. Decyzją z dnia 3 lipca 2025 r. przyznano jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dziećmi w okresie od 1 lipca 2025 r. do 30 września 2027 r. w podwyższonej kwocie. W związku z tym, że do dnia 30 czerwca 2025 r. strona była uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. odmówiono stronie prawa do wnioskowanego świadczenia na ww. okres. W odwołaniu strona nie zgodziła się z ww. decyzją, zaskarżając ją w całości. Wskazała, że świadczenie należy jej się za cały okres, a organ dokonał wadliwej oceny prawnej. Obowiązek wypłaty świadczenia wstecz wynika z przepisów ustawowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej (dalej: SKO) decyzją z dnia 7 listopada 2025 roku, nr SKO.IV/424/462/2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało m. in., że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Przedstawiło podobną argumentację, że stosuje się przepisy dotychczasowe oraz przysługuje jedno ze świadczeń. Na gruncie obowiązującego porządku prawnego nie ma możliwości jednoczesnego uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach i na nowych zasadach. Skargę na powyższą decyzję wniosła strona, zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzucono naruszenie: 1) art. 63 u.ś.w., poprzez jego błędną wykładnię i tym samym wadliwe uznanie, że skarżącej nie jest należne świadczenie pielęgnacyjne nad synem w ww. okresie; 2) art. 24 ust. 2 u.ś.r., poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że zachodzą podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia od dnia 1 marca 2025 roku. W uzasadnieniu wskazano m. in., że świadczenie należy się w całym okresie, a organ dokonał wadliwej oceny prawnej. Skarżąca uznaje, że powinna uzyskać wnioskowane świadczenie z wyrównaniem od dnia 1 marca 2025 roku, a to w ślad za dyspozycją art. 24 ust. 2 u.ś.r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie uprzednio wyrażone stanowisko w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi Organ przywołuje treść art. 63 ust. 1 u.ś.w. zgodnie z którym "W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe". Skarżącej przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jednym dzieckiem na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Przy tym ówczesny art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wskazywał, że "Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna (...)." Na tym gruncie w orzecznictwie uznawano, że "Wprowadzając powyższe rozwiązania ustawodawca wyłączył możliwość tak równoczesnego przyznawania praw do świadczeń konkurencyjnych (wymienionych art. 27 ust. 5 u.ś.r.), jak i równoległego ich pobierania. Powyższe implikować zaś musi wniosek, że w sytuacji, gdy strona ma już przyznane wcześniejszą decyzją administracyjną, prawo do określonej w wyżej wymienionych unormowaniach formy pomocy państwa (...) – świadczenie pielęgnacyjne nie będzie jej przysługiwać łącznie z ustalonym uprzednio uprawnieniem konkurencyjnym. Świadczenie pielęgnacyjne może być bowiem przyznane dopiero po wyeliminowaniu z obrotu decyzji ustalającej prawo do świadczenia konkurencyjnego (wyrok NSA z dnia 10 września 2025 r., I OSK 1876/24). Jednocześnie na gruncie obowiązującego porządku prawnego nie ma możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach i na nowych zasadach. W świetle art. 17 ust. 3e u.ś.r. "Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, rodzinie zastępczej i osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka sprawującym opiekę nad więcej niż jedną osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w ust. 3, podwyższa się o 100% na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka." Osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne na więcej niż jedną osobę pobiera więc obecnie jedno świadczenie pielęgnacyjne, ustalane jedną decyzją, ale w podwyższonej wysokości. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna. Z treści tego przepisu wynika wprost zakaz przyznawania kolejnego świadczenia pielęgnacyjnego osobie uprawnionej. Art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie rozstrzyga kwestii zbiegu praw do świadczeń, zatem nie może przemawiać za zasadnością skargi. W dniu 27 czerwca 2025 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na oboje dzieci. Decyzją z dnia 3 lipca 2025 r. przyznano jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dziećmi w okresie od 1 lipca 2025 r. w podwyższonej kwocie. W związku z tym, że do dnia 30 czerwca 2025 r. strona była uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. zasadnie odmówiono prawa do wnioskowanego świadczenia na drugie dziecko w okresie wskazanym w decyzji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 24 ust. 2 u.ś.r., art. 63 ust. 1 – 16 u.ś.w., ani też innych przepisów, w tym wyżej powołanych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.