II SA/Gl 1110/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. powiadomił skarżącego H. S. o przeprowadzeniu w dniu [...] r. czynności kontrolnych, mających na celu sprawdzenie zgodności wykonanych robót budowlanych – budowy budynku gospodarczego na działce nr 1 przy ul. [...] w R., z przepisami prawa budowlanego. W wyznaczonym terminie pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę z udziałem pełnomocnika skarżącego, jego żony E. S. oraz R. S. (właściciela nieruchomości sąsiedniej). Z czynności tej sporządzono protokół, w którym żona skarżącego podała, że obiekt został wybudowany ok. 3 tygodnie temu. W toku oględzin pracownicy PINB ustalili, że wykonano obiekt drewniany o wymiarach 4,40 x 2,65 x 2,10m (wysokość). Obiekt przeznaczony jest chowu drobiu. Przy kurniku wykonano zadaszenie na szerokość kurnika o długości 2,6m. Obiekt nie jest połączony trwale z podłożem. Oparty jest na blokach betonowych. Odległość od ogrodzenia wynosi ok. 1,15m. Następnie powołując się na wyniki kontroli pismem z dnia [...] r. doręczonym w dniu [...] r. PINB powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy tymczasowego obiektu inwentarskiego, a postanowieniem z dnia [...] r. organ na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1194 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), wstrzymał roboty budowlane związane z budową obiektu, pełniącego funkcję inwentarską (kurnik) oraz zobowiązał skarżącego jako inwestora i właściciela nieruchomości do przedłożenia w terminie do dnia [...] r. dokumentów w postaci: - zaświadczenia Burmistrza Miasta K. o zgodności budowy z obowiązującym planem miejscowym, - oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - 4 egz. projektu budowlanego. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego stwierdził, że art. 29 Prawa budowlanego nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektu inwentarskiego (kurnika), a jedynie obiekty gospodarcze. Zdaniem organu, istnieje jednak możliwość legalizacji samowoli budowlanej, co uzasadnia nałożenie obowiązków w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Wreszcie, decyzją z dnia [...] r. PINB stwierdzając niewykonanie obowiązków, nałożonych powyższym postanowieniem, na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego obiektu, pełniącego funkcję inwentarską. W odwołaniu od decyzji skarżący domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania, zarzucając dowolność ustaleń organu co do przeznaczenia obiektu jako kurnika, Skarżący zarzucił, że nie został nawet przesłuchany na okoliczność przeznaczenia drewnianej budowli, które jest pomieszczeniem typowo gospodarczym i nie jest używana jako kurnik. Jednak zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję o nakazie rozbiórki, organ odwoławczy powołał się na treść protokołu z czynności kontrolnych, w którym stwierdzono, że obiekt przeznaczony jest na chów drobiu. Podkreślił, że protokół ten został podpisany przez osoby uczestniczące w czynności. Stąd też zasadnie nałożono na skarżącego obowiązki, bowiem obiekt inwentarski nie jest zwolniony z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec niewykonania przez zobowiązanego tych obowiązków w wyznaczonym terminie, organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego H. S. domagał się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący ponowił zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne nakazanie rozbiórki tymczasowego drewnianego obiektu gospodarczego. Jego zdaniem, skonstruowanie takiego obiektu nie wymaga nawet zgłoszenia. Ustalenia co do przeznaczenia obiektu są zaś dowolne, gdyż w trakcie oględzin nie stwierdzono, aby w obiekcie tym przebywały kury, bądź inny drobny inwentarz. Skarżący podał, że w obiekcie tym przechowuje narzędzia ogrodnicze itp. Natomiast kury jedynie w okresie letnim przebywają pod zadaszeniem, gdy pada deszcz, lecz wieczorami zamykane są w innym pomieszczeniu od dawna już funkcjonującym. Zatem dywagacje urzędników są teoretyczne i nie odpowiadają rzeczywistości. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W roku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podał, że obiekt ten ma charakter gospodarczy, mimo że został wybudowany jako kurnik. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy obydwu instancji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w niniejszej sprawie dotyczy przeznaczenia (funkcji) przedmiotowego obiektu tymczasowego. Zdaniem sądu administracyjnego, brak podstaw do kwestionowania ustaleń organów nadzoru budowlanego, że skarżący zrealizował obiekt inwentarski, a nie gospodarczy. Taki stan rzeczy wynika bowiem nie tylko z protokołu kontroli, w której uczestniczył pełnomocnik skarżącego, lecz został przyznany w toku rozprawy sądowej. Pełnomocnik skarżącego podał, że obiekt został wybudowany jako kurnik, lecz faktycznie pełni funkcję gospodarczą. Twierdzenia te zdają się świadczyć o zamiarze zmiany przeznaczenia obiektu, który był wybudowany w innym celu celem uniknięcia konieczności przedłożenia dokumentów, wymienionych w postanowieniu PINB z dnia [...] r. Jednakże w ocenie sądu administracyjnego, wdrożenie trybu z art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), było prawidłowe. Organy nadzoru budowlanego nie określiły dowolnie funkcji przedmiotowego obiektu. W zawiadomieniu o kontroli z dnia [...] r. podano, że czynności będą dotyczyć budowy budynku gospodarczego. Charakter i funkcja obiektu jako kurnika zostały ustalone dopiero w toku czynności kontrolnych, w których uczestniczył pełnomocnik skarżącego. Stąd też prawidłowo PINB pismem z dnia [...] r. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy tymczasowego obiektu inwentarskiego. W zawiadomieniu tym pouczono strony o możliwości zgłoszenia uwag oraz przedstawienia nowych dokumentów. Tymczasem na tym etapie postępowania skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień i zastrzeżeń co do przedmiotu postępowania. Zdaniem sądu, jedynie wówczas możliwe było złożenia oświadczenia o zamiarze przeznaczenia obiektu na cele gospodarcze. Skarżący nie zareagował też po doręczeniu mu postanowienia nakładającego obowiązki w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego. Dopiero w odwołaniu od decyzji o nakazie rozbiórki podniósł, że obiekt nie jest używany jako kurnik, zarzucając brak przesłuchania na okoliczność przeznaczenia obiektu. Złożony dopiero w odwołaniu wniosek dowodowy nie mógł jednak odnieść skutku w świetle art. 78 § 2 kpa. Ustalenia organów co do funkcji przedmiotowego obiektu nie są też dowolne w świetle art. 81 kpa. Poza ustaleniami protokołu kontroli, organ I instancji nie dysponował bowiem żadnym materiałem, ani nawet oświadczeniem inwestora co do przeznaczenia obiektu na cele gospodarcze. Nie ma żadnego znaczenia fakt, że w protokole kontroli nie podano, aby w obiekcie przebywały wówczas kury, bądź inny drobny inwentarz. Kontrola odbyła się bowiem w porze dziennej, a sam skarżący twierdził w skardze, że kury zamykane są w pomieszczeniu dopiero na noc. Co więcej, na sporządzonym w toku kontroli materiale fotograficznym widać kury przebywające przy przedmiotowym obiekcie. Kwalifikacja prawna zrealizowanych robót miała zaś znaczenie dla trybu postępowania, w zakresie wymogów prawnych realizacji robót budowlanych miarodajny jest zaś stan z daty ich rozpoczęcia. Przedmiotowy obiekt zrealizowano na początku [...] r. (vide: oświadczenie żony skarżącego, złożone w toku kontroli). W ówczesnym stanie prawnym obiekty inwentarskie nie były zwolnione od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, nawet jeżeli nie były trwale związane z gruntem (art. 28 ust. 1 i 2 oraz art. 29-31 Prawa budowlanego). Wreszcie, pomieszczenia inwentarskie winny spełniać szczególne wymagania, określone w §§ 109-112 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Stwierdzenie spełnienia tych wymogów wymaga opracowania projektu budowlanego. Jest też poza sporem, że skarżący przed realizacją robót budowlanych nie legitymował się wymaganą decyzją o pozwoleniu na budowę obiektu inwentarskiego. Stąd też konsekwencją niewykonania obowiązków, nałożonych przez PINB celem legalizacji samowoli budowlanej winien być nakaz rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. O skutkach nieprzedłożenia wymaganych dokumentów skarżący został zaś pouczony w powyższym postanowieniu. Brak było więc przesłanek do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przedmiotowy obiekt nie został przez skarżącego usunięty, a jedynie po wydaniu nakazu jego rozbiórki skarżący zadeklarował zamiar innego wykorzystania. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji taka deklaracja była jednak bezskuteczna. Wyjaśnić też przyjdzie, że wykonanie nakazu rozbiórki polega na usunięciu obiektu tymczasowego, a nie na pocięciu, czy innym zniszczeniu W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). ec