II SA/Gl 110/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie decyzji o odmowie wydania prawa jazdy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu podkreślając, że nie dysponuje wiedzą prawniczą, a ze względu na skomplikowany charakter sprawy i jego stosunek emocjonalny oraz brak środków nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów postępowania oraz usług fachowego pełnomocnika. W skład jego majątku wchodzi tylko lokal mieszkalny o pow. 39 m2 o wartości około 60.000 zł. Źródłem utrzymania się strony jest zasiłek przedemerytalny w wysokości 800 zł. Wnioskodawca przestawił zestawienie swoich wydatków, w skład których wchodzą czynsz, wydatki na energię elektryczną, gaz, usługi telekomunikacyjne oraz lekarstwa. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał dokumenty obrazujące jego sytuację materialną oraz poziom i strukturę wydatków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do stanu majątkowego strony. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie skarżący w obszerny sposób udokumentował swoją sytuację materialną, co dało podstawę do uwzględnienia złożonego. Czynsz za mieszkanie wynosi 227 zł, opłata za wodę – 33 zł, rachunek za energię elektryczną – 25 zł, lekarstwa – 200 zł. Potwierdzenie w przedłożonych dokumentach znajduje również kwota uzyskiwanego dochodu (netto 441 zł) jak i wysokość potrącenia przeznaczonego na pokrycie zobowiązania alimentacyjnego (436 zł). Można więc stwierdzić, że cały dochód skarżącego pochłaniają bieżące koszty utrzymania. Z tego też względu nie można oczekiwać, że skarżący będzie w stanie samodzielnie ponieść wydatki na koszty sądowe lub też opłacić usługi fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.