II SA/Gl 1090/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Kręcisz- Sarna, , , po rozpoznaniu w dniu 29 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. (S.) na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia 23 lipca 2025 r. nr 1651/97/VII/2025 w przedmiocie petycji dotyczącej inwestycji drogowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r. M. S. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia 23 lipca 2025 r. nr 1651/97/VII/2025 w sprawie rozpatrzenia petycji dotyczącej niszczenia centrum historycznego i kulturalnego wsi na skutek inwestycji pn. "Przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] do granicy woj. [...] do granicy miasta na prawach powiatu C.". Powyższa uchwała została wydana w oparciu o art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 581), art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 889 ) i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 870). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Przesłanki odrzucenia skargi zostały wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. – jedną z nich jest przesłanka braku właściwości sądu administracyjnego (pkt 1). W przedmiotowej sprawie Skarżący zaskarżył uchwałę Zarządu Województwa [...] wydaną sprawie rozpatrzenia petycji. Uchwała została podjęta między innymi na podstawie przepisów ustawy o petycjach. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tejże ustawy sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Sąd wyjaśnia, że w takim stanie prawnym sposób procedowania organu w przedmiocie petycji pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustawa o petycjach ani żadne inne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego działań realizowanych w ramach takiego postępowania. Rozpatrzenie petycji następuje w formie czynności materialno-technicznej, to jest zawiadomienia (art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach), które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a tylko takie akty stanowią przedmiot kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. Do zakresu właściwości sądów administracyjnych należą natomiast akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) albo uchwały wprawdzie niebędące aktami prawa miejscowego, jednak podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, ponieważ z jej przepisów nie wynika choćby jedna norma ogólna i abstrakcyjna, ani uchwałą podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości, co sugerowałoby możliwość zaskarżenia takich uchwał do sądu administracyjnego. Zauważyć jednak należy, że kognicji sądów administracyjnych podlegają takie uchwały, które dotyczą spraw z zakresu administracji publicznej. Do takich uchwał nie zaliczają się uchwały podjęte w wyniku rozpatrzenia petycji. Petycja jest bowiem środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nieinicjującym ogólnego postępowania administracyjnego, gwarantującym jednostce możliwość aktywnego udziału w sprawowaniu kontroli obywatelskiej nad sferą publiczną. Zaskarżona uchwała stanowi w istocie zawiadomienie o sposobie rozpatrzenia petycji i ma walor czysto informacyjny. W świetle powyższego nie ma zatem podstaw do uznania, że zainteresowanemu podmiotowi służy skarga do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie wniesionej petycji nastąpiło w formie uchwały (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2878/24). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.