II SA/Gl 1090/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO-PS/41.5/413/2024/9028 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego oddala skargę.

Prezydent Miasta J. (dalej: "organ I instancji"), decyzją z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], odmówił R. K. (dalej: "skarżąca") przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłatę czynszu i energii elektrycznej, naprawę lub kupno telefonu, zakup dodatkowej żywności, a także korespondencję. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia odwołania oraz została doręczona skarżącej w dniu 21 lipca 2023 r., w związku z tym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 4 sierpnia 2023 r. Skarżąca w dniu 5 sierpnia 2023 r. sporządziła i podpisała odwołanie oraz wysłała za pośrednictwem platformy ePUAP. W treści odwołania podała, że system ePUAP nie był dostępny wcześniej z powodu prac serwisowych trwających do dnia 5 sierpnia 2023 r. do godziny 2.15 oraz załączyła w tym zakresie pismo informujące o tej okoliczności (pismo serwisowe Zespołu Centralnego Ośrodka Informatyki, k. 95 akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium") postanowieniem z dnia 1 września 2023 r., nr SKO-PS/41.5/969/2023/17826, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W wyniku rozpatrzenia skargi złożonej przez skarżącą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23, uchylił postanowienie Kolegium z dnia 1 września 2023 r., bowiem w sprawie nie został dopełniony obowiązek informacyjny wynikający z treści art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2024r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Dodatkowo, zobowiązał do poinformowania skarżącej , że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, który może być przywrócony w przypadku złożenia stosownego wniosku. Ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniając przy tym ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, Kolegium pismem z dnia 24 maja 2024 r. poinformowało skarżącą, że odwołanie od opisanej na wstępie decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r., wniosła z uchybieniem terminu, nadto przysługuje jej prawo do złożenia do Kolegium wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, na zasadach określonych w art. 58 k.p.a., który będzie podlegał odrębnemu rozpatrzeniu. Skarżąca w dniu 8 czerwca 2024 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, złożyła do Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20.07.2023 r. wskazując, że odwołanie zostało już wcześniej przekazane za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r., nr SKO-PS/41.5/413/2024/9028, Kolegium, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu przez skarżącą do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r., który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. minął z dniem 4 sierpnia 2023 r. W tej sytuacji, gdy nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania Kolegium jako organ odwoławczy nie jest uprawnione do merytorycznego orzekania w sprawie, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie prawa. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 20 czerwca 2024 r. (poświadczenie ePUAP). W osobistej skardze z dnia 19 lipca 2024 r. skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem, któremu zarzuciła błędne ustalenia faktyczne. Domagała się jego uchylenia i uznania, że już wcześniej powinna być poinformowana o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czyli przed wydaniem wyroku z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 795/07). Orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku tut. Sądu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23. Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej jest postanowienie Kolegium z dnia 17 czerwca 2024 r., nr SKO-PS/41.5/413/2024/9028, dotyczące wyłącznie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], mocą której odmówiono przyznania skarżącej pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłatę czynszu i energii elektrycznej, naprawę lub kupno telefonu, zakup dodatkowej żywności, a także korespondencję. Podstawą materialnoprawną jego wydania stanowi art. 134 k.p.a. Stosownie do treści art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie takie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia wyznaczonego terminem "doręczenia decyzji stronie", a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - "dnia jej ogłoszenia" (por. art. 129 § 2 k.p.a.). Powoduje to, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania nie można odnosić do innego zdarzenia niż doręczenie decyzji (por. uchwała NSA z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OPS 2/16). Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1045). Sąd podziela również stanowisko wyrażone w doktrynie, zgodnie z którym przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń pism procesowych powinny być interpretowane ściśle, ponieważ czynność materialnotechniczna doręczenia powoduje szereg doniosłych skutków procesowych, w tym - jak w rozpoznawanej sprawie - rozpoczęcie biegu terminów (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 15, Warszawa 2017, s.302). W niniejszej sprawie nie wystąpiły rozbieżności dotyczące daty doręczenia decyzji organu I instancji. Bezspornie skarżąca dysponowała prawem do wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia począwszy od dnia 21 lipca do końca dnia 4 sierpnia 2023r., albowiem decyzję odebrała w dniu 21 lipca 2023 r. Jak wynika z dokonanej analizy akt administracyjnych w dniu 4 sierpnia 2023r. podjęła próbę doręczenia korespondencji za pośrednictwem platformy ePUAP, która się nie powiodła się z uwagi na prowadzone w godzinach wieczornych i nocnych z dnia 4 na 5 sierpnia 2023 r. prace konserwatorskie. Platforma nie działała i skarżąca nie mogła w sposób skuteczny wnieść odwołania. Okoliczność ta była już akcentowana przez skarżącą w treści odwołania, którego załącznikiem było pismo serwisowe Zespołu Centralnego Ośrodka Informatyki (k. 95 akt administracyjnych). Prace zakończono w dniu 5 sierpnia 2023 r. po godzinie 2.15, a korespondencja skarżącej zawierająca odwołanie została przekazana w tym dniu o godz. 4.06. W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu i fakt ten jest bezsporny, przy czym organ jego treść odczytał dopiero w dniu 7 sierpnia 2023 r. (por. str. 3 uzasadnienia prawomocnego z dniem 9 maja 2024 r. wyroku tut. Sądu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1716/23). W osobistej skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podkreśliła, że zaskarżone postanowienie jest jej zdaniem krzywdzące i narusza przepisy postępowania administracyjnego jednak zarzutów tych nie można uwzględnić z uwagi na jednoznaczne ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Doszło bowiem do naruszenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn opisanych powyżej. Z urzędu nadmienić przyjdzie, że skarga skarżącej na postanowienie Kolegium z dnia 17 czerwca 2024 r., nr SKO-PS/41.5/533/2024/10473, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 20 lipca 2023 r., nr [...], została oddalona wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1091/24. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.