II SA/Gd 94/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Wnioskiem z 11 marca 2018 r. T. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym formularzu PPF skarżący wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości o wartości powyżej 5000 zł, zamieszkuje w mieszkaniu służbowym. Podkreślił, że jest osobą bardzo zadłużoną (zobowiązany jest do spłaty kwoty 35000 zł), jest także przewlekle chory. Pozostawił niewypełnione rubryki odnoszące się do stanu rodzinnego. Wskazał, że z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości 3321,34 zł netto. Podkreślił wnioskodawca, że nie posiada środków na prowadzenie niniejszej sprawy i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 19 lipca 2018 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie szeregu dokumentów i oświadczeń, w tym wyciągów z rachunków bankowych, określenia stanu cywilnego i złożenia oświadczenia czy posiada dzieci, wskazania i udokumentowania kosztów utrzymania, złożenia odpisu zeznania podatkowego, przedłożenia zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia oraz dokumentów potwierdzających wskazywany stan zadłużenia, oświadczenia w przedmiocie posiadanych pojazdów mechanicznych. W zakreślonym terminie wnioskodawca nadesłał pismo, w którym oświadczył, że jest żonaty i ma trójkę dzieci, zeznanie podatkowe zostało złożone w formie elektronicznej i nie posiada jego odpisu, koszty utrzymania to spłata zadłużenia, konieczność zakupu aparatów słuchowych, koszt operacji okulistycznej. Z uwagi na przebywanie na urlopie osoby upoważnionej do podpisania zaświadczenia o wynagrodzeniu stosowne zaświadczenie może zostać złożone w trzeciej dekadzie sierpnia. Wskazał, że kwota zadłużenia wynika z kwot widniejących na załączonych kopiach rachunku bankowego. Posiada pojazd DEWOO MATIZ służący do dojazdu do pracy i znikomej wartości. Do pisma został załączony wydruk jednej strony rachunku bankowego, z którego wynika, że zadłużenie na nim wynosi 19445 zł, natomiast środki pozostające do dyspozycji na dzień 17 sierpnia 2018 r. to kwota 1105,19 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej również jako "p.p.s.a."). W związku z powyższym staje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że jest osobą ubogą. Przede wszystkim brak jest rzetelnych informacji o stanie majątkowym wnioskodawcy. Nie przedstawił on bowiem dokumentu obrazującego rzeczywiste miesięczne dochody, jak również wydatki i wysokość zobowiązań, na których istnienie się powołuje. Zataił skarżący swój stan rodzinny, obecnie dalej nie wyjaśnia czy z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, czy z nią zamieszkuje, brak przedstawienia rachunków związanych z utrzymaniem powoduje niemożliwość ustalenia tych kosztów. Natomiast same oświadczenia wnioskodawcy nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy sytuacja majątkowa strony wnioskującej nasuwa liczne wątpliwości co do rzeczywistego stanu. Ubiegając się o pomoc ze strony Państwa należy mieć świadomość, że tylko rzetelne przedstawienia swojej sytuacji może skutkować udzieleniem tej pomocy. Brak dokumentów objętych wystosowanym wezwaniem powoduje, że wątpliwości co do faktycznej sytuacji majątkowej skarżącego pozostały. A to powoduje, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.