Sygnatura
II SA/Gd 926/22
Wyrok WSA w Gdańsku z 29 czerwca 2023 r., II SA/Gd 926/22
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 29 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr SKO.421.716.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Skarga J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr SKO.421.716.2022, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia 26 listopada 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lęborka z dnia 7 października 2020 r., którą odmówiono J. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że J. B. w dniu 7 września 2020 r. zwróciła się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką U. K., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu z dnia 13 lutego 2014 r., wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lęborku. Orzeczenie to wydano na stałe. Wskazano w nim, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności u U. K., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 grudnia 2011 r. Organ zauważył przy tym, że z załączonej do akt decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział w Słupsku z dnia 6 lutego 2018 r. wynika, że wnioskodawczyni posiada prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Lekarz Orzecznik ZUS orzekł, że J. B. jest częściowo niezdolna do pracy w okresie do 31 stycznia 2021 r. Organ podkreślił, że wnioskodawczyni nie pobiera żadnych świadczeń opiekuńczych. Ponadto organ przedstawił szczegółowo ustalenia dokonane w przeprowadzonym w dniu 25 września 2020 r. rodzinnym wywiadzie środowiskowym, z którego opisu wynika, że matka wnioskodawczyni wymaga opieki i pomocy osoby drugiej z powodu stwierdzonych schorzeń i ich wpływu na funkcjonowanie w życiu codziennym. Organ jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wskazał na niespełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 b oraz art. 17 ust 5 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. 2020 poz. 111 – powoływanej w skrócie jako: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 17 ust. 1 b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Niepełnosprawność u U. K. datuje się od 12 grudnia 2011 r., a więc od 62 roku jej życia i tym samym wiek ten nie mieści się w przedziale wiekowym zakreślonym przez wskazany przepis. Organ jednocześnie podkreślił, że w niniejszej sprawie art. 17 ust. 1 b u.ś.r. jest w dalszym ciągu wiążący, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), stwierdzającego niekonstytucyjność tego przepisu, gdyż w uzasadnieniu wyroku wskazano, że wyrok ten nie oznacza usunięcia kryterium daty powstania niepełnosprawności z ustawy. Natomiast art. 17 ust 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. w ocenie organu jednoznacznie określa, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno - rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Zatem wnioskodawczyni posiadając prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie jest uprawniona do wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku nie zgodziło się z organem I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazując, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., która została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kolegium podzieliło linię orzeczniczą sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzegły jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów. Jednakże Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, gdyż uznało za słuszne twierdzenia organu I instancji o niespełnieniu przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. Kolegium stwierdziło, że treść art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji posiadania przez osobę sprawującą opiekę prawa do renty, a dokonane w sprawie ustalenia dowodzą, że J. B. jest uprawniona do renty z uwagi na częściową niezdolność do pracy w okresie do 31 stycznia 2021 r. J. B., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. o sygnaturze akt III SA/Gd 114/21 uchylił obie wyżej opisane decyzje uznając, że Kolegium niezasadnie podzieliło stanowisko organu I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W ocenie Sądu wykładnia tego przepisu pozbawiająca w każdym przypadku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby, którym przysługuje prawo do świadczenia emerytalnego czy rentowego, naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo. Dalej wskazał Sąd, że osoba uprawniona ma wybór jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczeń emerytalno – rentowych przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione zasady konstytucyjne, uznać trzeba, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (rentę), powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Sąd wskazał w konsekwencji, że dalszy tok postępowania wymagać będzie ustalenia, czy skarżąca nadal - po 31 stycznia 2021r.- legitymuje się orzeczeniem o częściowej niezdolności do pracy, a co za tym idzie, czy przysługuje jej prawo do renty z tego tytułu. Z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Słupsku z dnia 6 lutego 2018 r. o przeliczeniu renty wynika bowiem, że J. B. pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i przysługuje ona do 31 stycznia 2021 r. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP. Rozstrzygnięcie sprawy wymagać będzie dokonania wszechstronnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, czy skarżąca spełnia wszelkie pozytywne materialnoprawne przesłanki, by uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, a jeśli tak, to konieczne będzie udzielenie skarżącej niezbędnych informacji i pouczeń o treści wynikającej z przedstawionej powyżej wykładni przepisów prawa. Burmistrz Miasta Lęborka ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 18 sierpnia 2021 r. umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego, jako powody bezprzedmiotowości postępowania wskazując śmierć U. K. oraz nieprzedstawienie przez stronę dowodów na zawieszenie prawa do renty. Decyzją z dnia 7 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Lęborka z dnia 18 sierpnia 2021 r. i orzekło o odmowie przyznania J. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką U. K. w okresie od dnia 1 września 2020 r. do dnia 14 marca 2021 r. Uzasadniając wskazano, że strona do dnia śmierci matki nie zawiesiła prawa do renty, co uzasadnia orzeczenie o odmowie przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku opieką nad niepełnosprawną matką w okresie od dnia 1 września 2020r. do 14 marca 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r. o sygnaturze akt III SA/Gd 61/22 uchylił obie wyżej opisane decyzje stwierdzając, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a decyzja organu I instancji z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., co uzasadnia ich uchylenie. Sąd wskazał najpierw, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło w punkcie pierwszym swojego rozstrzygnięcia decyzję Burmistrza Miasta Lęborka z dnia 18 sierpnia 2021r. Sąd wyjaśnił, że śmierć osoby podlegającej opiece nie świadczy o bezprzedmiotowości skierowanego przez opiekuna do organu żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres rzeczywiście sprawowanej przez niego opieki, tj. za okres od złożenia wniosku o przyznanie świadczenia do momentu śmierci osoby podlegającej opiece. W konsekwencji fakt, że matka skarżącej zmarła w trakcie trwania postępowania administracyjnego ma o tyle wpływ na toczące się postępowanie, że ewentualnie uwzględniając wniosek skarżącej i przyznając jej świadczenie pielęgnacyjne (z zastrzeżeniem spełnienia wszystkich wymaganych prawem przesłanek, co nie jest przesądzone), należy to świadczenie przyznać do dnia śmierci jej matki. W związku z powyższym uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy było prawidłowe. Sąd nie zgodził się natomiast z drugą częścią decyzji z dnia 7 października 2021 r., w której organ odwoławczy orzekł co do istoty sprawy wyjaśniając, że jeżeli organ pierwszej instancji umorzy postępowanie administracyjne z powodu jego bezprzedmiotowości, to organ odwoławczy nie może uchylić tej decyzji i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszyłby bowiem w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ drugiej instancji uchylając decyzję o umorzeniu postępowania i rozstrzygając w tym zakresie co do istoty sprawy zmienia materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Decyzja z dnia 7 października 2021r. jest decyzją jednoinstancyjną, chociaż wydaną przez organ drugiej instancji. Organ pierwszej instancji umarzając postępowanie uznaje, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Sąd wskazał w konsekwencji, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zobowiązany będzie do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej uwzględniając, że śmierć U. K. w dniu 14 marca 2021 r. nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania. W postępowaniu tym organ oceni skutki braku złożenia przez skarżącą oświadczenia o zawieszeniu prawa do renty nie w kontekście bezprzedmiotowości postępowania, ale w kontekście spełnienia lub niespełnienia przesłanek z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., uwzględniając przy tym również wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wydanego w tej sprawie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 114/21. Burmistrz Miasta Lęborka ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. odmówił J. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką, U. K. Organ wyjaśnił, że nie została spełniona przesłanka konieczna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ wnioskodawczyni posiada prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Art. 17 ust 5 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie określa, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do renty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr SKO.421.716.2022, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Lęborka z dnia 15 lipca 2022 r. jako powód wskazując, że J. nie zawiesiła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, wobec czego organ I instancji prawidłowo orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. J. B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr SKO.421.716.2022, wnosząc o chylenie zaskarżonej i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego zastosowanie mimo derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 sygn. akt. SK 2/17. W ocenie skarżącej fakt pobierania świadczenia rentowego nie jest negatywną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ na gruncie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uzależnianie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia wypłaty przysługującej skarżącej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Skarżąca zauważyła także, że zawieszenie wypłaty renty stanowiłoby naruszenie jej uprawnień w zakresie przychodów, jakie może osiągać będąc do tej renty uprawnioną. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr SKO.421.716.2022 wydana została zgodnie z prawem. Dla oceny przedmiotowej sprawy przez Sąd zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż poprzedzona ona jest oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dokonaną wyrokami z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 114/21 oraz z dnia 7 kwietnia 2022 r., o sygn. akt III SA/Gd 61/22. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, red. W. Siedlecki, s. 319). W przedmiotowej sprawie stan prawny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organów nie uległ zmianie, w związku z czym zarówno te organy jak i Sąd orzekający w niniejszym składzie jest związany wydanymi uprzednio, przywołanymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja uwzględniła ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych orzeczeniach. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy iż w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 114/21 wskazano, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym., o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Jednakże Sąd wówczas podzielił argumentację wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2020 r. w sprawie I OSK 2375/19. Naczelny Sąd Administracyjny, który dostrzegł mianowicie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to jednak nie można się jedynie do nich ograniczać. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej. Zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2) obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.,1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. Jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r., istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. W tej sytuacji w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 28 kwietnia 2021 r. uznano, iż wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozbawiająca w każdym przypadku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby, którym przysługuje prawo do świadczenia emerytalnego, czy rentowego, naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. W konsekwencji powyższych rozważań uznano, iż właściwie prowadzone postępowanie powinno umożliwić skarżącej zawieszenie prawa do renty i pobieranie przez nią świadczenia pielęgnacyjnego od daty zawieszenia tego prawa. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji był zobowiązany do uwzględnienia przedstawionej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP. Wskazano , iż rozstrzygnięcie sprawy wymagać będzie dokonania wszechstronnych ustaleń, pozwalających na stwierdzenie, czy skarżąca spełnia wszelkie pozytywne materialnoprawne przesłanki, by uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, a jeśli tak, to konieczne będzie udzielenie skarżącej niezbędnych informacji i pouczeń o treści wynikającej z przedstawionej powyżej wykładni przepisów prawa. W toku ponownego rozpoznania sprawy na wezwanie organu pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 26 lipca 2021 r. poinformował, iż ta prawa do renty nie zawiesi, ponieważ stanowiłoby naruszenie uprawnień wnioskodawczym w zakresie przychodów jakie może osiągnąć, będąc do tej renty uprawnionym. Ponadto skarżąca dostarczyła decyzję ZUS z dnia 15 kwietnia 2021r. o przysługującej rencie oraz odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że Pani U. K. zmarła 14 marca 2021r. Tym samym w ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie okoliczność, iż skarżąca odmówiła zawieszenia przysługującej jej renty skutkuje zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz w świetle prokonstytucyjnej wykładni tego przepisu dokonanej w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 114/21 odmową prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką, U. K. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 listopada 2022
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Magdalena Dobek-Rak Wojciech Wycichowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
art. 17 ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 111
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny