II SA/Gd 90/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Z., E. Z. i E. F. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w R. zwanego "Centrum" postanawia oddalić wniosek Rady Miejskiej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 90/18.

Rada Miejska, reprezentowana przez radcę prawnego A. W., wniosła do Sądu skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 90/18. Wyrokiem tym Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 2016 r., nr XXX/337/2016, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w R. zwanego "[..]" w części dotyczącej § 7 karty terenu nr 38 – strefy 85.ZP oraz orzekł o kosztach postępowania. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 27 czerwca 2018 r. wezwano pełnomocnika organu wnoszącego skargę kasacyjną do usunięcia braków formalnych przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy wraz odpisem wniosku celem doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł. W obu wezwaniach wyznaczono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca oba wezwania została skierowana przez Sąd do radcy prawnego A. W. na wskazany przez niego adres, będący adresem Rady Miejskiej w R. oraz reprezentującego w niniejszym postępowaniu Radę - Burmistrza Miasta R. W dniu 29 czerwca 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo z dnia 25 czerwca 2018 r. radcy prawnego A. W. informujące, że w dniu 20 czerwca 2018 r. wypowiedział organowi pełnomocnictwo do prowadzenia niniejszej sprawy. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej i odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wpłynęła do Urzędu Miasta w R. i odebrana została przez uprawnioną do tego osobę w dniu 3 lipca 2018 r. Tym samym termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej i uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej upływał dla wnoszącego tę skargę kasacyjną organu w dniu 10 lipca 2018 r. Pismem z dnia 12 lipca 2018 r. radca prawny D. P., działając w imieniu Rady Miejskiej w R. na podstawie udzielonego mu przez Burmistrza Miasta pełnomocnictwa, złożył w Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wskazując, że został ustanowiony pełnomocnikiem organu w niniejszej sprawie w dniu 12 lipca 2018 r. a zatem uchybienie terminu nastąpiło bez winy organu jak i bez jego winy. Do wniosku pełnomocnik dołączył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Jednocześnie, w dniu 12 lipca 2018 r. na rachunek bankowy Sądu Gmina uiściła wpis sądowy w wysokości 150 zł. Rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 87 tej ustawy pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). W ocenie Sądu, pełnomocnik organu nie wykazał okoliczności wskazujących na brak winy czy to pełnomocnika czy to samej strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 90/18, a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Stronę obciąża zatem odpowiedzialność związana z wyborem osoby, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę (tak: postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 402/2008, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą czy tez mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSZ 279/14., niepubl.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej i do uiszczenia wpisu od tej skargi zostało skierowane do pierwszego pełnomocnika organu - radcy prawnego A. W. Wezwania te wysłane zostały jeszcze przed uzyskaniem przez Sąd informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, a zgodnie z art. 42 § 1 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia tego zawiadomienia. Co więcej, zgodnie z art. 42 § 2 p.p.s.a. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać ze stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba, że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. W sprawie istotne znaczenie ma zatem fakt, że przesyłka zawierająca oba wezwania wysłana została na wskazany przez pełnomocnika adres, będący jednocześnie adresem organu, i została odebrana przez pracownika Urzędu Miasta w dniu 3 lipca 2018 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upływał dla organu w dniu 10 lipca 2018 r. W tej sytuacji ustanowienie przez organ nowego pełnomocnika w dniu 12 lipca 2018 r. i jego brak winy nie może, w ocenie Sądu, uzasadniać przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, który upłynął bezskutecznie przed tą datą. We wniosku nie wskazano natomiast żadnych innych okoliczności, które uniemożliwiły organowi dokonanie w terminie wskazanych czynności. To zaś uniemożliwia przywrócenie tego terminu. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.