II SA/Gd 881/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B., A. B., H. S., W. S., l. B., M. B., R. R., B. R., M. E., A. E., M. O., A. O., Z. W. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr SKO.460.18.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku przeglądu ekologicznego w celu oceny rzeczywistego wpływu eksploatacji instalacji na środowisko postanawia: odmówić skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pismem z 7 sierpnia 2026 r. skarżący - wskazani w sentencji postanowienia - wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 8 sierpnia 2025 r., nr SKO.460.18.2025 uchylającą decyzję Starosty Bytowskiego z dnia 16 kwietnia 2025 roku, nr Oś.6241.8.2023.V w przedmiocie nałożenia na A. Spółkę z o. o. obowiązku przeprowadzenia przeglądu ekologicznego w zakładzie zlokalizowanym przy ul. [...], [...]-[...] K. w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w celu oceny rzeczywistego wpływu eksploatacji instalacji na środowisko oraz przedstawienia możliwych działań naprawczych i umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że wobec szczegółowo wskazanych motywów rozstrzygnięcia i stanowiska organu działającego w trybie nadzoru instancyjnego pozostawali w uzasadnionym przekonaniu, że zaskarżenie spornej decyzji SKO w Słupsku jest niecelowe, zbędne i sprzeczne z ich interesem. Ponadto skarżący zauważyli, że o ile organ nadzoru instancyjnego uchylił decyzję Starosty Bytowskiego w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia przeglądu ekologicznego na A. Spółkę z o. o., to jednocześnie wyraźnie zakomunikował, że przekroczenie przez ww. podmiot standardów akustycznych i dopuszczalnych poziomów hałasu określonych uprzednio decyzją Starosty Bytowskiego z dnia 29 lipca 2011 r., nr Oś. 6241.1.5.2011.V jest bezsporne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku powołało się na ustalenia WIOŚ w Gdańsku, będące konsekwencją kontroli przeprowadzonych w spornym zakładzie w dniach 25 kwietnia 2024 r. - 14 czerwca 2024 r. potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu. W dalszej części uzasadnienia wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku stanęło na stanowisku, że nakazywanie przeprowadzenia przeglądu ekologicznego z uwagi na uciążliwości hałasowe nie ma racji wobec niewątpliwego stwierdzenia ich występowania, co skarżący poczytywali jako pozostające w zgodzie z ich interesem prawnym. W ocenie skarżących skoro organ nadzoru instancyjnego ustalił, że uciążliwość hałasowa rzeczywiście istnieje i jest potwierdzona miarodajnymi pomiarami wykonanymi przez podmiot uprawniony, to organ pierwszej instancji, tj. Starosta Bytowski, dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi na likwidację istniejących naruszeń poprzez zobowiązanie podmiotu do konkretnych działań, co też uczyni, a co ostatecznie nie nastąpiło. Dopiero w dacie 3 sierpnia 2026 r. wnioskodawcy powzięli wiedzę o braku zasadności ich twierdzeń. Jest to konsekwencją kolejnych podjętych w sprawie działań, tj. złożenia ponagleń na bezczynność organu (Starosty Bytowskiego) i przewlekłość postępowania, które zostało przekazane do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Słupsku. W dacie 30 czerwca 2026 r. organ nadzoru instancyjnego wydał odpowiednio postanowienia nr SKO.460.81.2026 oraz nr SKO.460.85.2026. Wobec uzasadnienia przedmiotowych postanowień i pojawienia się wątpliwości w zakresie słuszności niezłożenia przez mieszkańców K. skargi do WSA w Gdańsku na decyzję SKO w Słupsku z 8 sierpnia 2025 r. sprawę skonsultowano z prawnikiem, co nastąpiło w dacie 3 sierpnia 2026 r. Wówczas skarżący powzięli informację, że brak zaskarżenia ww. decyzji pozostaje w sprzeczności z ich interesem i niweczy dotychczas podjęte działania, bowiem konsekwencją uchylenia przez SKO w Słupsku decyzji Starosty Bytowskiego z 16 kwietnia 2025 r. jest umorzenie postępowania i definitywne zakończenie sprawy. Zdaniem skarżących poza wątpliwością jest to, że powyższe godzi w ich dobro, bowiem uciążliwości związane z generowaniem przez A. Spółkę z o.o. hałasu o nadmiernym natężeniu trwają nadal, a ich intensywność - pomimo rzekomych działań przedstawicieli A. Spółki z o.o., przybrała na sile. Niemożliwym jest spokojny wypoczynek i sen, jak również korzystanie z należących do wnioskodawców nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem. Pomimo pory letniej, nie mają realnej możliwości swobodnego korzystania z własnych ogrodów. Dodatkowo u części z mieszkańców w związku z emitowaniem przez zakład A. o. o. uciążliwości hałasowych uwidoczniły się problemy natury zdrowotnej. W ocenie skarżących w sposób dostateczny uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. W związku generowanym przez zakład A. Spółkę z o.o. nadmiernym hałasem i doświadczanymi w związku z tym uciążliwościami podjęli szereg działań w celu eliminacji źródła problemu. Skarżący podkreślili, że z uwagi na szczególny charakter procedury administracyjnej, jej zawiłość i szczególny stopień skomplikowania, jak również specyfikę gałęzi prawa jaką jest ochrona środowiska, nie złożyli w przepisanym ustawą terminie środka zaskarżenia, co ze względu na brak dostatecznej wiedzy winno być zrozumiałym i usprawiedliwiającym brak zaskarżenia decyzji SKO w Słupsku w przepisanym ustawą terminie. Pomimo rzetelnego podejścia do sprawy i poświęcania jej znacznej ilości wolnego czasu nie wszystko jest dla nich jasne. Jednocześnie w tamtym czasie nie dysponowali środkami finansowymi, które pozwoliłyby na skorzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika, co również odniosło wpływ na uchybienie formalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - skarżący nie wykazali, aby uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy. Okoliczności opisane we wniosku o przywrócenie terminu nie przemawiają za uznaniem, że jego uchybienie miało charakter niezawiniony przez skarżących. Wyjaśnić należy, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że mimo należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (tak: wyrok NSA o sygn. IV SA 1656/97, LEX nr 47891). Tymczasem przeszkód takich nie zobrazowano we wniosku o przywrócenie terminu. Co ważne, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2026 r., sygn. akt II OZ 631/26). Zdaniem Sądu zmiana stanowiska skarżących co do kwestii zaskarżenia rozstrzygnięcia organu nie uzasadnia przywrócenia terminu do złożenia skargi, albowiem faktu tego nie można uznać za obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności, której to przeszkody skarżący nie mogli przezwyciężyć mimo dołożenia największego nawet w danych warunkach wysiłku. Ponadto dla powyższej oceny nie mają znaczenia motywy, jakimi kierowali się skarżący przy zmianie stanowiska co do zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący zostali prawidłowo pouczeni o terminie i sposobie jej wniesienia i nie wskazali żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na przyjęcie braku winy w jego uchybieniu. Konkludując, okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie wyczerpują przesłanek braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.