II SA/Gd 87/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 87/17.

Wnioskiem z dnia 6 marca 2017 r. R. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną a ich wspólne dochody wynoszą co miesiąc 2 624,05 zł (477, 95 zł - renta żony skarżącego oraz 2 146,10 zł – dochód skarżącego z prowadzonej działalności). Skarżący posiada ponadto dom o powierzchni 250 m2 o wartości 550 000 zł; działkę gruntową w P. o powierzchni 6800 m2 o wartości 68 000 zł; działkę rolną w L., gmina B.o powierzchni 9000 m2 o wartości 11 000 zł oraz działkę gruntową w K. o powierzchni 7000 m2 o wartości 30 000 zł. Ponadto, skarżący jest właścicielem pensjonatu w J. o powierzchni 901 m2 o wartości około 2 300 000 zł. Skarżący wskazał przy tym, że jego miesięczne koszty utrzymania i stałe wydatki wynoszą 2 482 zł (żywność – 800 zł, woda – 150 zł, prąd – 250 zł, gaz – 600 zł, leki – 300 zł, ubezpieczenie domu – 42 zł, podatek od nieruchomości – 340 zł). Wskazał również, że ma wierzytelność na kwotę 60 000 zł z tytułu niezapłaconych faktur. Referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 17 marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego dla prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej a także, że nie ma środków zgromadzonych na lokatach. Skarżący oświadczył ponadto, że nie posiada z żoną żadnych pojazdów mechanicznych i maszyn rolniczych. Skarżący nadesłał również decyzje w sprawie przyznania płatności obszarowych, z których wynika, że otrzymuje rocznie z tego tytułu kwotę 1 882,30 zł. Skarżący przedłożył także historię rachunku z Banku za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. oraz historię rachunku z Banku za okres od dnia 30 listopada 2016 r. do dnia 19 kwietnia 2017 r., z których wynika, że nie dokonywał on żadnych transakcji za pośrednictwem tych kont. Z wyciągu z osobistego konta bankowego żony skarżącego wynika, że jej obroty miesięczne zamykają się w kwocie osiąganego przez nią dochodu, tj. kwoty około 500 zł. Ponadto, skarżący przedłożył obliczenie dochodu za okres od stycznia do marca 2017 r., z którego wynika, że jego przychód w tym czasie wyniósł 56 880, 73 zł (tj. 18 960,24 zł miesięcznie), zaś koszty uzyskania przychodu w tym okresie (w tym w większości stanowiące pozycję "wartość spisu z natury na początek okresu") wyniosły 72 106,10 zł. Skarżący przedłożył także kserokopie rachunków za prąd i wodę. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania R. W. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że koszty niniejszego postępowania znajdują pokrycie w jego majątku. Od postanowienia referendarza sądowego R.W. wniósł sprzeciw, podnosząc, że jest ono błędne, gdyż nie uwzględnia jego faktycznej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Jak wskazał wartość posiadanego przez niego majątku trwałego nie generuje dochodów i dlatego też nie powinna mieć znaczenia dla sprawy. Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawyżył, co następuje: Złożony przez R. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - nie zasługuje na pozytywne rozpoznanie. Art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Dlatego też, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy ocenie sytuacji wnioskodawcy, z punktu widzenia przepisu art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnia się nie tylko bieżące dochody i wydatki jego i rodziny, ale również stan majątkowy. Posiadanie majątku, w tym nieruchomości, rzutuje bowiem na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącego np. jego zdolność kredytową czy możliwość zaciągania pożyczek (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publ.). Posiadanie majątku, co do zasady, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GZ 379/11, Legalis). Co więcej, w orzecznictwie ustalono również, że strona postępowania przed sądem administracyjnym powinna partycypować w kosztach tego postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 711/04, Legalis). Przepis art. 246 § 1 ustawy, co do zasady, nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie wynoszą 963 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Skarżący wraz z żoną uzyskuje co miesiąc dochód w łącznej wysokości 2 624,05 zł. Skarżący posiada także znaczny majątek w postaci: domu o powierzchni 250 m2 o wartości 550 000 zł; działki gruntowej w P. o powierzchni 6800 m2 o wartości 68 000 zł; działki rolnej w L., gmina B.o powierzchni 9000 m2 o wartości 11 000 zł oraz działki gruntowej w K. o powierzchni 7000 m2 o wartości 30 000 zł. Ponadto, skarżący jest właścicielem pensjonatu w J. o powierzchni 901 m2 o wartości około 2 300 000 zł. Wreszcie skarżący uzyskał w okresie od okres od stycznia do marca 2017 r. przychód w kwocie 56 880, 73 zł. Natomiast, miesięcznie na niezbędne koszty utrzymania skarżący wydaje wraz z żoną kwotę około 2482 zł. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.