II SA/Gd 769/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę z 15 czerwca 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 769/22 oddalił po rozpoznaniu na rozprawie skargę L. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 18 lipca 2022 r. w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Skarżący pismem z 21 września 2023 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku. Uargumentował wniosek brakiem wiedzy odnośnie procedur obowiązujących w przypadku oddalenia pozwu. Podał także, że ze względu na stan zdrowia nie mógł uczestniczyć w posiedzeniu w wyznaczonym terminie pomimo silnej woli uczestnictwa. Sądził, że zostanie poinformowany o wyniku rozprawy. W dalszym ciągu pozostaje pod opieką lekarzy. Skarżący uiścił opłatę od wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Postanowieniem z 3 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 769/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę z 15 czerwca 2023 r. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt III OZ 594/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy wezwano skarżącego do złożenia dokumentów mających uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku od ustania przyczyny uchybienia terminowi (wskazania, kiedy dowiedział się o wyroku). W odpowiedzi na wezwanie skarżący poinformował, że o tym, że nie otrzymał pisemnego zawiadomienia o wyniku rozprawy dowiedział się w dniu 21 września 2023 r. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie przedstawić zaświadczenia, nie jest osobą zatrudnioną i nie otrzymuje zwolnień lekarskich. Wyjaśnił jednak, że w związku z przebytą chorobą COVID i jej skutkami przebywał w Szpitalu Chorób Płuc w Prabutach. Skarżący podał, że stan jego zdrowia znacznie pogarsza się, gdyż od wielu lat choruje na cukrzycę i inne choroby współistniejące. Skarżący załączył przy tym kartę leczenia szpitalnego, potwierdzającą jego przebywanie w szpitalu w okresie od 22 lutego 2023 r. do 27 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634., powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu determinuje wykazanie przez stronę braku winy w niedokonaniu czynności w terminie. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a., to uprawdopodobnienie przez zainteresowany podmiot braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 21 września 2023 r., kiedy to dowiedział się o wyroku wydanym w sprawie. Tym samym skarżący dochował terminu wskazanego w art. 87 p.p.s.a. Zdaniem Sądu stwierdzić jednak należy, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Skarżący wskazał jako przyczynę uchybienia terminowi chorobę, jednak nie wykazał, by choroba była tego rodzaju, iż uniemożliwiała skarżącemu skuteczne i terminowe podjęcie działań procesowych w sprawie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że zgodnie z przedłożoną dokumentacją medyczną skarżący przebywał w szpitalu niemal cztery miesiące przed ogłoszeniem wyroku. Nadto w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący kilkukrotnie informował, że jest osobą schorowaną, stan zdrowia nie pozwala mu na uczestniczenie w rozprawie oraz że pozostaje pod opieką lekarzy. Skarżący oświadczył przy tym, że stan jego zdrowia znacznie pogarsza się, gdyż od wielu lat choruje na cukrzycę i inne choroby współistniejące. Zdaniem Sądu istnieją zatem podstawy do uznania, że choroba skarżącego nie stanowi choroby niespodziewanej lub nagłej, która przy tym nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą, lecz jest chorobą przewlekłą. W związku z tym należy uznać, że dolegliwości skarżącego nie stanowiły przeszkody, której nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżący został przy tym poinformowany o terminie rozprawy, co sam potwierdził w korespondencji mailowej skierowanej do Sądu. W wystosowanym do skarżącego zawiadomieniu o rozprawie (k. 46 i 47 akt) zawarto przy tym pouczenie, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Nadto skarżący w toku postępowania przed Sądem wnosił szereg pism, prowadził korespondencję telefoniczną i mailową (także w dzień poprzedzający termin rozprawy). Także ta okoliczność nie uprawdopodobnia faktu, że choroba uniemożliwiła skarżącemu działanie. W ocenie Sądu powyższe okoliczności wykluczają przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku bez swojej winy. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.