II SA/Gd 769/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 5 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do odtworzenia zniszczonego rowu melioracyjnego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 25 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego), skarżący T. D.zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, z którą mają na utrzymaniu małoletnie dziecko. Małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 190 m2 i wartości około 800.000 zł, dwóch działek budowlanych o powierzchniach 990 m2 i 509 m2 i wartości około 100.000 zł i około 25.000 zł, samochodu osobowego (rok produkcji 2003) i wartości około 19.000 zł, nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych ani wierzytelności. Małżonkowie osiągają dochody w łącznej miesięcznej wysokości 11.508,48 zł netto, z których ponoszą wydatki na spłatę rat i pożyczek w łącznej wysokości około 4.490 zł miesięcznie oraz uiszczają opłaty za media i składki na ubezpieczenie w średniej miesięcznej wysokości 817 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż uważa za zasadne zwolnienie go z kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż działa w interesie społecznym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek. Zgodnie z informacjami podanymi przez wnioskodawcę dysponuje on dochodami w wysokości 11.508,48 zł netto, z których ponosi stałe i konieczne wydatki (na spłatę zaciągniętych zobowiązań finansowych, opłaty za media i składki na ubezpieczenie) w średniej miesięcznej wysokości 5.307 zł. Powyższe oznacza, iż wnioskodawca co miesiąc dysponuje kwotą 6.201,48 zł, przeznaczoną na potrzeby trzyosobowej rodziny (wyżywienie, środki czystości i inne). W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca jest w stanie, dysponując środkami pieniężnymi w takiej wysokości, uiścić – bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny – koszty sądowe w niniejszej sprawie, w szczególności należny na obecnym etapie postępowania wpis od skargi w kwocie 300 zł. Wskazać należy, iż jedyną przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych jest wykazanie niemożności ich poniesienia, zaś motywacja kierująca skarżącym przy wniesieniu skargi, tj. czy działa on w interesie społecznym czy prywatnym, jest bez znaczenia dla oceny zasadności przyznania mu prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.