II SA/Gd 762/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. i W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

M. S. i W. S., skarżący w niniejszej sprawie decyzję kasacyjną w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazali w złożonym formularzu, że są rodzeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkują w domu o pow. 94 m2, posiadają dwa lokale mieszkalne o pow. po 36 m2. Oboje pracują i otrzymują wynagrodzenia: M. S. w kwocie 3154 zł i W. S. w wysokości 4477 zł z nadgodzinami, a bez nadgodzin 3305 zł. Wydatki stanowią m.in. spłata kredytu mieszkaniowego, odpłatne wizyty u okulisty i stomatologa, opłata za studia zaoczne, wydatki na remont mieszkania. Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskowali o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2014r. (doręczonym w dniu 22 grudnia 2014 r.) wezwał wnioskodawców do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów dotyczących ich stanu majątkowego i dochodów: wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, dokumentu o wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez skarżących w ciągu ostatnich trzech miesięcy; udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie domu (opłaty za wodę, energie elektryczną, gaz, czynsz, podatek, ogrzewanie, wywóz śmieci) oraz kredyt mieszkaniowy, leczenie i naukę; kopii zeznania podatkowego złożonego przez skarżących za 2013 r., kserokopii nakazu podatkowego dotyczącego posiadanych nieruchomości; wskazania w jaki sposób wykorzystywane są posiadane lokale oraz udokumentowanie tej okoliczności i wysokości dochodów uzyskiwanych z ewentualnego najmu ich; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżących pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W piśmie z 29 grudnia 2014 r. M. S. wskazała, że nie posiada ona ani jej brat żadnych pojazdów mechanicznych. Posiadane przez wnioskodawczynię mieszkanie przez ostatni rok stoi puste, opłaty uiszczane są na bieżąco. Wskazała, że brakujące dokumenty dotyczące wynagrodzenia W. S. zostaną dosłane w terminie późniejszym. W. S. nadesłał z pismem z 4 stycznia 2015 r jedynie zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia. Z zaświadczenia z zakładu pracy wynika, że netto uzyskał w ciągu ostatnich trzech miesięcy wynagrodzenie w kwocie 3243 zł. M. S. nadesłała następujące rachunki: opłata za śmieci w lipcu łącznie 30 zł, telefon 33,83 zł i 142,22 zł, woda 14,24 zł, czynsz za mieszkanie 357,87 zł, energia elektryczna 51,54 zł, gaz 447,82 zł. Analiza wyciągu z rachunku bankowego M. S. wykazała, że w dniu 2 września 2014 r. wnioskodawczyni wpłaciła kwotę 40 tys. zł i założyła na tę kwotę lokatę. Dodatkowo z wyciągu wynika, że wnioskodawczyni jest zatrudniona w kilku miejscach. Zaświadczenie o wynagrodzeniu zostało nadesłane tylko z jednego miejsca pracy. Odnośnie wydatków W. S. to przedstawiono wysokość czynszu za mieszkanie 271,41 zł opłata za telefon 49,90 zł, opłata śmieciowa 13,50 zł, gaz 35.79 zł. Brakuje szeregu dokumentów do których złożenia skarżący zostali zobowiązani. Przede wszystkim brak jest zeznania podatkowego złożonego przez oboje wnioskodawców do urzędu skarbowego za 2013 r., brak jest zaświadczeń o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia przez wnioskodawczynie, brak jest wyciągu z rachunku bankowego W. S., kwota miesięcznych wydatków pozostaje nie ustalona. Oprócz braku dokumentów, którego konsekwencją jest odmowa przyznania pomocy, zwrócić uwagę należy także na znaczne oszczędności jakimi dysponuje M. S.. Okoliczność ta prowadzi do wniosku, że skarżących stać na poniesienie wszelkich kosztów jakie pojawią się w zainicjowanym postępowaniu przed Sądem. W tym na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie. W związku z tym nie uznano, aby skarżący spełniali przesłanki przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z urzędu i jej odmówiono.