II SA/Gd 703/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 24 lipca 2025 r. znak sprawy 010070/680/2890303/2024 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie.

Decyzją z 3 kwietnia 2024 r. ZUS odmówił M. F. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. na dziecko K. F. Postanowieniem z 24 lipca 2025 r. Prezes ZUS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z 21 czerwca 2024 r. M. F. wniósł skargę na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik prezesa ZUS wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż po zapoznaniu się z treścią skargi uznano, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej. W konsekwencji decyzją z 20 sierpnia 2025 r. Prezes ZUS stwierdził nieważność tego postanowienia. Następnie wniosek strony został rozpoznany i decyzją z 1 września 2025 r. przyznano Skarżącemu wnioskowane świadczenie wychowawcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024, poz. 935), dalej jako p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie Skarżący zaskarżył postanowienie organu, który po otrzymaniu skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i rozpoznał sprawę merytorycznie. Z powyższego wynika, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Prezesa ZUS z 24 lipca 2025 r. zostało pozbawione bytu prawnego, czym uczyniono zadość żądaniu Skarżącego, a przez co dalsze prowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie zaś z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" - w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Taka sytuacja zaistnieje zwłaszcza wtedy, gdy przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia, a więc zaskarżona decyzja (czy też inny akt w rozpatrywanej sprawie jest to postanowienie) zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 (por. T. Woś (w:) Woś T. (red.), Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, art. 161, LEX). Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a.