II SA/Gd 678/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez J. K. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2017 r., nakładającej na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek: 1. zainstalowania w lokalu mieszkalnym nr 5 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [..] obr.9 w L. przy ulicy C. wkładu kominowego żaroodpornego o średnicy Ø 150 mm zakończonego wyczystką za piecem c.o. w kuchni. Prace należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz mistrza kominiarskiego, w terminie do dnia 30.06.2017 r., 2. Do czasu wykonania wymienionych robót bezwzględnie zakazano palenia w piecu c.o. na opał stały w mieszkaniu nr 5 przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy ustalił na podstawie akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji została J. K. doręczona w dniu 17 maja 2017 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji. Ww. przesyłkę odebrała pani P., dorosły domownik. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji i przepisami art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał w dniu 31 maja 2017 r. Odwołanie datowane na dzień 16 czerwca 2017 r. zostało przesłane za pośrednictwem poczty w dniu jego sporządzenia, tj. 16 czerwca 2017 r., jak wynika z pieczęci poczty, czyli po terminie określonym ustawowo. Skargę na powyższe postanowienie złożyła J. K. kwestionując ustalenia poczynione przez organ odwoławczy. Wskazała skarżąca, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji reprezentował ją M. G., który prowadzi w L. Kancelarię Prawną. Po tym, gdy skarżąca dowiedziała się, że nie jest on ani radcą prawnym ani adwokatem wypowiedziała mu pełnomocnictwo. Podkreśliła skarżąca, że nie została jej nigdy doręczona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2017 r., nie została ona także doręczona jej pełnomocnikowi. Zaprzeczyła skarżąca jakoby decyzja mogła zostać doręczona "pani P.", gdyż nie zna takiej osoby, ani nikt o takim nazwisku z nią nie zamieszkuje. Przedstawiła skarżąca zaświadczenie o trzech osobach zameldowanych w lokalu poza nią, którymi są R. B., S. A. K., H. K. Wskazała skarżąca, że o tym, że istnieje jakaś decyzja dowiedziała się z pisma Zarządu Nieruchomościami z dnia 12 czerwca 2017 r., a kopię tej decyzji otrzymała 16 czerwca 2017 r. w związku z tym niezwłocznie sporządziła odwołanie i je wysłała. Podała skarżąca, że w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wskazał, że nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tymczasem nie wiedziała, że taki wniosek powinna złożyć, gdyż nie miała świadomości, że nie dochowała jakiegoś terminu. Wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie swojej właściwości wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na dzień wydania tego aktu. Kontrolując na podstawie kryterium legalności zaskarżone postanowienie sąd uznał, że narusza ono przepisy postępowania administracyjnego w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Jak to już wskazano, przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez J. K. odwołania od decyzji od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2017 r., nakładającej na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Zaskarżone postanowienie podjęte zostało na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Pozostaje w sprawie niesporne, że pismo skarżącej zatytułowane "odwołanie" od decyzji z dnia 15 maja 2017 r. zostało złożone w dniu 16 czerwca 2017 r. Spór między stronami dotyczy kwestii doręczenia decyzji organu pierwszej instancji: według organu odwoławczego doręczenie skarżącej nastąpiło w dniu 31 maja 2017 r., według skarżącej decyzja organu instancji z dnia 15 maja 2017 r. nigdy nie została jej doręczona. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji we wszystkich oględzinach na terenie nieruchomości przy ul. C. w L. udział brała J. K. osobiście. Powiadomienia o oględzinach kierował organ do skarżącej na jej adres zamieszkania w L. ul. C. (zob. karta 14 akt administracyjnych pierwszej instancji). Wszystkie pisma w toku postępowania i po wydaniu decyzji złożyła i sporządziła skarżąca osobiście (zob. karty 12, 23, 26 akt administracyjnych pierwszej instancji). Decyzja organu pierwszej instancji została natomiast wysłana na nazwisko J. K., ale na adres uznanego za jej pełnomocnika M. G., ul. T. w L. Ta właśnie przesyłka została odebrana przez osobę o nazwisku "P." (potwierdzenie odbioru przy decyzji PINB). W aktach sprawy brak jest natomiast pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą M. G., jak również organ nie wzywał pełnomocnika do złożenia takiego pełnomocnictwa. Nie ma w aktach administracyjnych pierwszej instancji jakiegokolwiek pisma, które M. G. jako pełnomocnik skarżącej skierował do PINB. Jest natomiast korespondencja wymienionego jako pełnomocnika J. K. prowadzona z administratorem budynku – Zarządzanie Nieruchomościami (karty 2, 3 akt administracyjnych pierwszej instancji). W tych okolicznościach zasadniczą w niniejszej sprawie kwestią jest prawidłowość doręczenia stronie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji. Szczegółowe uregulowanie prawne dotyczące doręczania stronom korespondencji organów zawarte jest w przepisach rozdziału ósmego Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. (§ 2) Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie zaś z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie (albo pełnomocnikowi, jeśli strona go ustanowiła). Przepis art. 134 k.p.a. przewiduje między innymi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem sądu trafnie zarzuca skarżąca, że decyzja nie została jej doręczona zgodnie z wymogami przepisów k.p.a. Przede wszystkim wadliwie decyzja organu pierwszej instancji została wysłana na adres M. G. wskutek uznania przez organ pierwszej instancji, że jest on pełnomocnikiem skarżącej, mimo że takie pełnomocnictwo nigdy nie zostało złożone, jak też wprost nie wynikało to z akt sprawy. Niemniej błędne było zaadresowanie tej przesyłki na nazwisko J. K. i adres tego pełnomocnika. Tym samym nie można przyjąć, że osoba, która tę przesyłkę odebrała jest dorosłym domownikiem pod adresem zamieszkania skarżącej, jak zasadnie twierdzi się w skardze. Pominięcie tych ustaleń przez organ odwoławczy oznacza, że miało miejsce naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 7 k.p.a. przez to, że niedokładnie organ odwoławczy wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz art. 80 k.p.a., gdyż błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w rezultacie podjęte zostało rozstrzygnięcie wadliwe i nieuprawnione w świetle art. 134 k.p.a. Zastosowanie tego ostatniego przepisu w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania musi być bowiem poprzedzone niewątpliwym ustaleniem uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Tymczasem w niniejszej sprawie nie miało to miejsca, gdyż w istocie decyzja organu pierwszej instancji nie została skarżącej doręczona. Jednak nie ma podstaw do zakwestionowania okoliczności, że decyzja poprzez nawet wadliwe doręczenie została wprowadzona do obrotu prawnego. Trzeba przy tym zauważyć, że decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej wydania, czyli sporządzenia i podpisania oraz opatrzenia datą, ale skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą doręczenia (ogłoszenia). Zgodnie bowiem z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona pozostałym stronom: administratorowi nieruchomości przy ul. C. w L., Zarządowi Gospodarki Komunalnej oraz Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej. W dniu wniesienia pisma zatytułowanego jako "odwołanie" przez J. K. decyzja ta była już ostateczna. Oznacza to, że skarżącej przysługiwały jedynie możliwości nadzwyczajnego jej wzruszenia poprzez podanie o wznowienie postępowania. Zdaniem sądu z racji twierdzenia, że nie doręczono skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, a to potwierdza przywołany materiał dowodowy, występuje przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym pismo z dnia 16 czerwca 2017 r. potraktować należało po dokonaniu wyczerpujących ustaleń i wyjaśnieniu kwestii doręczenia decyzji jako wniosek o wznowienie postępowania z powodu braku udziału skarżącej w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 15 maja 2017 r. Wadliwie zdaniem sądu organ odwoławczy rozpatrzył przedmiotowe pismo jako odwołanie, a z tych przyczyn zaskarżone postanowienie jest błędne i narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 134 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy potraktuje pismo skarżącej z dnia 16 czerwca 2017 r. jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 maja 2017 r., który powinien być przedmiotem rozpatrzenia przez właściwy organ. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 2369, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.