II SA/Gd 637/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 30 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie użyczenia na rzecz Fundacji [...] Forum Kultury pomieszczenia użytkowego stanowiącego własność Gminy Miasta G. postanawia odmówić przywrócenia skarżącemu Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w G. terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Stowarzyszenie A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr [..]. Skarga została podpisana przez Przewodniczącego Zarządu Stowarzyszenia T. K. Wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; w skrócie "p.p.s.a."). Uzasadniając wydane postanowienie Sąd wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 28 § 1, art. 29 i art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skarżące Stowarzyszenie wezwane zostało do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie osoby podpisującej skargę do reprezentowania strony skarżącej (KRS). Przesyłka zawierającą to wezwanie została doręczona skarżącemu, w trybie art. 73 p.p.s.a., w dniu 16 października 2017 r., a zatem termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał dla skarżącego w dniu 23 października 2017 r. Z akt sprawy wynika zaś, że w zakreślonym terminie Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi, dlatego też Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, skargę Stowarzyszenia odrzucił. Przesyłka zawierającą powyższe postanowienie została doręczona Stowarzyszeniu w dniu 17 listopada 2017 r. Pismem z 22 listopada 2017 r. Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, że uchybiło temu terminowi nie ze swojej winy. Uzasadniając to twierdzenie skarżące Stowarzyszenie wyjaśniło, że T. K. – Przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia, reprezentujący Stowarzyszenie, w dniach od 27 września 2017 r. do 18 października 2017 r. przebywał w Sanatorium i w tym okresie nikt z upoważnionych osób nie mógł odebrać wezwania Sądu pod adresem Stowarzyszenia. Po przyjeździe z Sanatorium, w dniu 19 października 2017 r., T. K. odebrał na poczcie wszystkie zaległe a nieodebrane pisma ale nie było już wśród nich przedmiotowego wezwania Sądu. Skarżące Stowarzyszenie, jak wskazało, łączy członków pracujących społecznie bez wynagrodzenia, co skutkuje brakiem prawnego rozeznania i spowodowało uchybieniem w postaci braku przekazania do Sądu informacji o przewidywanej trzytygodniowej nieobecności osoby upoważnionej do odbioru pism sądowych. Do wniosku załączono kopię statutu oraz aktualnego wyciągu z KRS. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 87 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że wniosek skarżącego Stowarzyszenia o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej w niniejszej sprawie skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie, skarżące Stowarzyszenie złożyło przedmiotowy wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Uznać bowiem należy, że o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi dowiedziało się w dniu 17 listopada 2017 r. kiedy to otrzymało odpis postanowienia Sądu z dnia 10 listopada 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu Stowarzyszenie złożyło zaś w Sądzie w dniu 23 listopada 2017 r. Niewątpliwie również, wraz ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu Stowarzyszenie dokonało czynności, której nie dokonało w terminie, składając do akt kopię statutu oraz aktualnego wyciągu z KRS. Sąd ocenił jednakże, że Stowarzyszenie uchybiło terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi z własnej winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy też mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1663/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Stowarzyszenie dopuściło się zaś niedbalstwa w wykonaniu zobowiązania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wysłana została na adres Stowarzyszenia wskazany we wniesionej do Sądu skardze a ponadto ujawniony w KRS jako adres jego siedziby. Z KRS wynika ponadto, że organem uprawnionym do reprezentowania Stowarzyszenia jest jego Zarząd, w skład którego wchodzi Przewodniczący T. K., wiceprzewodniczące – A. P. i M. M. G. oraz członkinie – S. K. M. i K. S. Zdaniem Sądu, okoliczność przebywania Przewodniczącego Zarządu, w czasie podejmowanych prób doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, w sanatorium, nie może usprawiedliwiać braku winy skarżącego Stowarzyszenia w uchybieniu terminu. Przede wszystkim okoliczność ta nie może być uznana za zdarzenie nagłe, którego Przewodniczący Zarządu nie mógł przewidzieć. Ponadto, wnosząc w imieniu Stowarzyszenia skargę do Sądu mógł przewidzieć, że korespondencja z Sądu do niego zostanie wysłana i powinien był zorganizować pracę Stowarzyszenia tak aby odbiór przesyłek kierowanych do Stowarzyszenia, a także pilne czynności urzędowe były zabezpieczone na czas jego wyjazdu. Co więcej, Zarząd Stowarzyszenia nie jest jednoosobowy i reszta jego członków również powinna dbać o jego interesy, w tym także, odbierać kierowaną do Stowarzyszenia korespondencję. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.