II SA/Gd 622/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2026 r., nr SKO Gd/3465/25 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić wniosek.

"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 16 kwietnia 2026 r. sygn. akt SKO Gd/3465/25, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 17 czerwca 2025 r. nr ROD.6220.21.2024.PW w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "Przebudowie i rozbudowie instalacji do produkcji cementu, polegającej na budowie nowej linii dozowania kamienia wapiennego oraz budowie linii rozładunku klinkieru z infrastrukturą pomocniczą – przedsięwzięcie planowane w 2 etapach" na terenie "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] w G. na działkach nr [...] i [...] obr. [...] w G., a także określającą warunki korzystania ze środowiska dla przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jako że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że wykonanie decyzji, a w szczególności korzystanie z niej jako podstawy do dalszego prowadzenia procesu inwestycyjnego, może doprowadzić do powstania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia bez uprzedniego rzetelnego zbadania wpływu na środowisko może skutkować emisją pyłów, zapyleniem wtórnym, hałasem oraz oddziaływaniem na osoby pracujące na nieruchomościach sąsiednich, a także na urządzenia, instalacje i systemy bezpieczeństwa funkcjonujące w sąsiedztwie. Skutków tych nie da się w pełni odwrócić przez późniejsze uchylenie decyzji, ponieważ ekspozycja ludzi i infrastruktury na hałas oraz pylenie następuje w czasie rzeczywistym a szkody organizacyjne, techniczne i środowiskowe mogą powstać jeszcze przed zakończeniem kontroli sądowej. W odpowiedzi na wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji uczestnik postępowania "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (§ 1). Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (§ 3). Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 670), dalej jako "u.u.i.ś.". W myśl art. 86f ust. 1 u.u.i.ś. do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego (ust. 2a). Przywołany powyżej art. 86f ust. 1 u.u.i.ś. został dodany do tej ustawy na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 784) i wszedł w życie 13 maja 2021 r. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano m.in., że: "rozwiązanie wprowadzane w nowym art. 86f ustawy zapewni możliwość stosowania przez sądy administracyjne środków tymczasowych w stosunku do ostatecznych decyzji środowiskowych. Podział procesu uzyskiwania zezwolenia na inwestycję determinuje konieczność określenia przesłanki szczególnej w stosunku do przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., która stanowić będzie dla sądów administracyjnych podstawę do wstrzymywania decyzji środowiskowej". W konsekwencji, istnieje możliwość wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie oznacza to jednak, że każdy wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji będzie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niej wynikających. Sąd administracyjny ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym ewentualne, a zatem hipotetyczne podjęcie realizacji przedsięwzięcia, musi zostać ocenione przez Sąd przez pryzmat następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że w ramach oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ocenia się, jakie potencjalne następstwa dla środowiska może wywołać "wykonanie" decyzji środowiskowej, przy czym ocena ta odbywa się przede wszystkim na podstawie wniosku strony (zob. postanowienie NSA z 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OZ 551/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja wstrzymania wykonania decyzji została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania tych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie art. 86f ust. 2a u.u.i.ś. ogranicza możliwość uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko do przypadków, w których przesłanki wstrzymania wykonania zostają spełnione w odniesieniu do prawa lub interesu prawnego skarżącego składającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie chodzi tu zatem o szeroko rozumiane następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano decyzję, a więc wszelkie następstwa dla środowiska, ale tylko następstwa będące skutkiem potencjalnego naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego. Również ta okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji. Oznacza bowiem, że ocenie mogą podlegać wyłącznie argumenty wniosków mające znaczenie z punktu widzenia ochrony skarżących (tak: NSA w postanowieniu z 14 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 985/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie składu orzekającego badającego wniosek skarżącej Spółki w wyżej określonych ramach nie zasługiwał on na uwzględnienie. W ocenie Sądu, stronie skarżącej nie udało się skutecznie wykazać, że podjęcie realizacji przedsięwzięcia przed prawomocnym zakończeniem sprawy będzie się wiązać ze znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Wskazane przez Skarżącą powody nie stanowią niebezpieczeństw skonkretyzowanych i realnych, a przede wszystkim nie wykazano, żeby były znaczące. Argumentacja skarżącej Spółki opiera się na stwierdzeniu, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia bez uprzedniego rzetelnego zbadania wpływu na środowisko może skutkować emisją pyłów, zapyleniem wtórnym, hałasem oraz oddziaływaniem na osoby pracujące na nieruchomościach sąsiednich, a także na urządzenia, instalacje i systemy bezpieczeństwa funkcjonujące w sąsiedztwie. Podobnie, niczym nie uprawdopodobniono poglądu o szkodach organizacyjnych, technicznych i środowiskowych. Tymczasem aby wykazać spełnienie przesłanki z art. 86f u.u.i.ś. należy uprawdopodobnić, że inwestor np. wykonuje prace przygotowawcze lub z podjętych przez niego realnych działań wynika zamiar ich podjęcia, należy podać, na czym te prace polegają i w jaki sposób wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków stronie skarżącej. Natomiast wskazywanie na zagrożenia, które nastąpią po zakończeniu przedsięwzięcia przed zbadaniem legalności decyzji przez Sąd nie stanowi przesłanek z art. 86f u.u.i.ś. Ponownie podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie może dokonywać tzw. przedsądu (zob. postanowienie NSA z 2 marca 2023 r. sygn. akt III OZ 95/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.