Sygnatura
II SA/Gd 611/25
Wyrok WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2026 r., II SA/Gd 611/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 22 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi E. M. i P. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2025 r., nr WOP.7722.71.2025.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
P. M. i E. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Nowodworskim oddalające zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z 8 listopada 2024 r. nr PNB.5141.8.5.2024 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Nowodworskim (dalej jako PINB) nakazał P. M. i E. M. - właścicielom nieruchomości tj. działki ewidencyjnej nr [...], położonej przy ul. R. w m. J., gmina S., na granicy której wykonano roboty budowlane związane z budową ogrodzenia pełnego z prefabrykatów betonowych, rozbiórkę części wybudowanego ogrodzenia z prefabrykatów betonowych, usytuowanego bezpośrednio przy zachodniej granicy działki nr [...], bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], poprzez demontaż prefabrykowanych przęseł ogrodzenia. W dniu 17 grudnia 2024 r. pracownicy PINB dokonali kontroli wykonania decyzji i ustalili, że zobowiązani nie wykonali decyzji nakazującej rozbiórkę. Upomnieniem z 19 grudnia 2024 r. nr PNB.5141.8.7.2024 PINB wezwał P. M. i E. M. do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji. Żadna z obu przesyłek nie została odebrana, więc zwrócono je do organu. W dniu 17 stycznia 2025 r. pracownicy PINB dokonali kontroli wykonania decyzji i ustalili, że zobowiązani nie wykonali decyzji nakazującej rozbiórkę. W dniu 27 stycznia 2025 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy TW-2 dla E. M. (nr PNB.52.1.1.2025) oraz dla P. M. (nr PNB.52.1.3.2025). Ponadto, postanowieniem z 27 stycznia 2025 r. PINB nałożył grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku: w wysokości 5.000 zł na E. M. (nr PNB.52.1.2.2025) oraz w wysokości 5.000 zł na P. M. (nr PNB.52.1.4.2025). W piśmie zatytułowanym "Zarzut" z 16 lutego 2025 r. P. M. i E. M. wnieśli o zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub jego umorzenie w związku ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o wznowienie postępowania. Pismem z 25 lutego 2025 r. PINB wezwał zobowiązanych do wskazania w terminie 7 dni, które z przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.a.) są podstawą do wniesienia zarzutów do wydanych tytułów wykonawczych z 27 stycznia 2025 r. Pismem z 26 lutego 2025 r. PINB poinformował zobowiązanych, że prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na wezwanie organu pismem z 21 marca 2025 r. zobowiązani wskazali podstawy zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego wymieniając jako zarzut: nieistnienie obowiązku (w związku z treścią planu miejscowego, który reguluje ogrodzenia od strony ulicy, a nie pomiędzy sąsiadami), określenie obowiązku (w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wznowienia postępowania), błąd co do zobowiązanego (w związku z brakiem ustalenia inwestora) oraz brak wymagalności (w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wznowienia postępowania). Postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. nr PNB.52.1.12.2025 PINB oddalił zarzuty wniesione przez P. M. uznając je za niezasadne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nie może zgodzić się z twierdzeniem, iż w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z przesłankami zarzutów określonych w punktach 1 i 4 pisma, gdzie wskazano jako podstawę zarzutów nieistnienie obowiązku i brak wymagalności obowiązku. PINB przypomniał, że wszczął z urzędu postępowanie egzekucyjne w związku niewykonaniem m.in. przez zobowiązanego P. M. decyzji z 8 listopada 2024 r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedziła kontrola przeprowadzona w dniu 17 stycznia 2025 r. ustalająca, że zobowiązani nie przystąpili do dobrowolnego wykonania decyzji nakazowej. następnie PINB skierował do zobowiązanych upomnienie oraz wystawił tytuł wykonawczy, który został sporządzony zgodnie z obowiązującym wzorem. W tytule wykonawczym został określony obowiązek zgodnie z decyzją z 8 listopada 2024 r., która w swej sentencji nakazywała P. M. i E. M. - właścicielom nieruchomości tj. działki ewidencyjnej nr [...], położonej przy ul. R. w m. J., gmina S. – wykonanie przedmiotowej rozbiórki. Decyzja ta nie została zaskarżona przez żadną ze stron postępowania, wobec czego stała się ostateczna, a zatem obowiązek określony w ww. decyzji był na dzień wszczęcia egzekucji wymagalny. Odnosząc się do zarzutu błędu co do zobowiązanego PINB wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjnie w zakresie podmiotów objętych egzekucją jest spójne z osobami wskazanymi w decyzji z 8 listopada 2024 r., którym organ nakazał wykonanie rozbiórki określonej w jej sentencji. W sentencji decyzji nie wskazano inwestorów (co podnosi Zobowiązany), lecz właścicieli nieruchomości - działki nr [...], położonej przy ul. R. w m. J., gmina S. Organ powołał się na art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przypomniał, że ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od egzekucji, jeżeli w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja administracyjna, której wykonanie nie zostało wstrzymane. Ponadto, zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Tymczasem zobowiązani nie przedłożyli żadnych dowodów potwierdzających żądanie. Po rozpatrzeniu zażalenia P. M. postanowieniem z 11 czerwca 2025 r. nr WOP.7722.71.2025.GD Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako WINB) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II stopnia przypomniał stan sprawy wskazując, że egzekwowany obowiązek dotyczy rozbiórki części ogrodzenia, a fakt niewykonania nałożonego obowiązku ww. rozbiórki uzasadniał podjęcie działań przez PINB. Odnosząc się do podniesionych zarzutów WINB wyjaśnił, że po pierwsze obowiązek istniał - został sformułowany w decyzji ostatecznej PINB z 8 listopada 2024 r. Od powyższej decyzji nie zostało złożone odwołanie. Natomiast argumenty merytoryczne dotyczące wydanej decyzji (w rozpatrywanym przypadku dotyczące zapisów prawa miejscowego) nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym. Po drugie, obowiązek został określony w tytule wykonawczym nr PNB.52.1.3.2025 z 27 stycznia 2025 r., który był zgodny z ww. decyzją nakazową organu I instancji. Dodatkowo, postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. nr WOP.7721.21.2025.GD WINB odmówił P. M. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji z 8 listopada 2024 r. Następnie organ II instancji wskazał, że zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym jest zgodny ze zobowiązanym w postępowaniu administracyjnym, bowiem zobowiązanym w postępowaniu administracyjnym byli P. M. i E. M. - współwłaściciel działki nr [...], natomiast tytuł wykonawczy wystawiony został oddzielnie na każdego zobowiązanego. WINB powołał się na treść art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego wskazując, że w przedmiotowej sprawie roboty zostały zakończone, zatem prawidłowo organ I instancji nałożył obowiązek na współwłaścicieli działki. PINB ocenił, że obowiązek jest wymagalny, a w ustawowym terminie zobowiązani nie wnieśli odwołania od decyzji organu I instancji. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ I instancji dokonał kontroli na działce i ustalił, że obowiązek nie jest wykonany. Co prawda pismem z 16 lutego 2025 r. zobowiązani złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jednakże WINB odmówił przywrócenia ww. terminu. W konsekwencji, wniesione zarzuty do postępowania egzekucyjnego są niezasadne, a zatem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W skardze na powyższe postanowienie WINB P. M. i E. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o uwzględnienie zarzutów egzekucyjnych i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ w dniu 6 czerwca 2025 r. PINB wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, które stanowiło podstawę wydania decyzji objętej egzekucją. Zgodnie zaś z art. 29 § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna nie może być prowadzona, jeżeli obowiązek nie istnieje. W ocenie Skarżących, wznowienie postępowania administracyjnego oznacza, że decyzja pierwotna utraciła moc ostateczną, a obowiązek z niej wynikający utracił przymiot wykonalności, zatem nie istnieje podstawa prawna do dalszego prowadzenia egzekucji. Pomimo tej jednoznacznej okoliczności organy egzekucyjne bezzasadnie oddaliły zarzuty nie odnosząc się w należyty sposób do zaistniałej sytuacji prawnej. Skarżący zarzucili, że postanowienia naruszają w szczególności: art. 29 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasady legalizmu i pogłębionego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 19 kwietnia 2026 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z trzech dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Nowodworskim z 7 kwietnia 2025 r. oddalające zarzuty P. M. dotyczące prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki. Analiza akt postępowania doprowadziła skład orzekający do przekonania, że zaskarżone postanowienia WINB i PINB są prawidłowe, a skarga jest niezasadna. Na wstępnie należy przypomnieć, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132), dalej jako u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania tych obowiązków. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Dodatkowo, w toku postępowania, na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. organ może nałożyć na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia, przy czym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl § 2 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Stosownie do art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. W znajdującym się w aktach sprawy piśmie z 21 marca 2025 r. Skarżący wskazali podstawy zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego wymieniając jako zarzut: nieistnienie obowiązku (w związku z treścią planu miejscowego, który reguluje ogrodzenia od strony ulicy, a nie pomiędzy sąsiadami), określenie obowiązku (w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wznowienia postępowania), błąd co do zobowiązanego (w związku z brakiem ustalenia inwestora) oraz brak wymagalności (w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wznowienia postępowania). A zatem Skarżący oparli swoje zarzuty na art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3 i 6 u.p.e.a. Ponadto, w treści swojej skargi Skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 29 § 1 pkt 1 u.p.e.a. [wskazany paragraf nie dzieli się jednakże na punkty – przyp. Sądu], zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżący podnoszą bowiem, że obowiązek nie istnieje, a zatem zaskarżone postanowienia winny zostać uchylone. Wyjaśnić należy, że przytoczony art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazuje na czynności organu egzekucyjnego o charakterze sprawdzającym, które są podejmowane z urzędu przed przystąpieniem do egzekucji (przepis ten nie jest stosowany po przystąpieniu do egzekucji). W ramach czynności wstępnych organ egzekucyjny bada przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, tj. okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji. Natomiast istnienie przesłanek dopuszczalności prowadzenia egzekucji jest przedmiotem badania w innych trybach (zob. art. 33). Zasadność i wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych. A zatem wymagalność nie jest przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji (zob. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, Gdańsk 2025, art. 29). Odnosząc się do poszczególnych zarzutów Skarżących należy wskazać na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który dotyczy nieistnienia obowiązku. Skarżący uzasadniają powyższy zarzut polemizując z przepisami obowiązującego planu miejscowego i wskazując na to, że w ich ocenie nie istnieje prawny obowiązek, by sporne ogrodzenie pomiędzy nimi a sąsiadami miało takie same parametry jak ogrodzenie pomiędzy ich działką a drogą publiczną (zob. pismo z 21 marca 2025 r. w aktach administracyjnych oraz pismo z 19 kwietnia 2026 r. w aktach sądowych). A zatem Skarżący upatrują nieistnienia obowiązku w tym, że na podstawie nieobowiązującego (zdaniem Skarżących) przepisu orzeczono rozbiórkę, choć wskazany przez organy przepis nie miał zastosowania do tego rodzaju ogrodzenia. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Skład orzekający w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że "nieistnienie obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. odnosi się do sytuacji, w których obowiązek w ogóle nie powstał albo został następnie wyeliminowany z obrotu prawnego (np. wskutek uchylenia, stwierdzenia nieważności, wygaśnięcia aktu stanowiącego podstawę obowiązku), ewentualnie wygasł przed rozpoznaniem zarzutów, nie zaś do przypadków, w których zobowiązany kwestionuje dopuszczalność lub celowość wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznego, prawomocnie zweryfikowanego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 11 grudnia 2025 r. sygn. akt II OSK 523/25, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie podstawą wszczętego postępowania egzekucyjnego jest ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Nowodworskim z 8 listopada 2024 r. nakazująca rozbiórkę spornego ogrodzenia. Fakt, iż Skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, a także o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją (ze skargi wynika, że postanowieniem z 6 czerwca 2025 r. PINB wznowił postępowanie egzekucyjne) nie świadczy o tym, że na dzień oddalenia zarzutów Skarżących w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek rozbiórki nie istniał. Istniała bowiem ostateczna, a zatem wykonalna decyzja w przedmiocie rozbiórki, której nie udało się Skarżącym skutecznie zaskarżyć (zob. prawomocny wyrok tutejszego Sądu z 21 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 500/25 oddalający skargę Skarżących na postanowienie WINB z 24 kwietnia 2025 r. nr WOP.7721.21.2025.GD o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego). A zatem próby podważenia ww. decyzji rozbiórkowej nie świadczą o nieistnieniu obowiązku rozbiórki w dacie wydania postanowień w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przechodząc do zarzutu dotyczącego art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., który odnosi się do określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia/ dokumentu/ przepisu prawa należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. W myśl art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia bada się jedynie, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia (w tym wypadku: decyzji). Z akt sprawy wynika, że podstawą do wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Nowodworskim z 8 listopada 2024 r. nakazująca Skarżącym rozbiórkę części wybudowanego ogrodzenia z prefabrykatów betonowych, usytuowanego bezpośrednio przy zachodniej granicy działki nr [...], bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], poprzez demontaż prefabrykowanych przęseł ogrodzenia. W tytułach wykonawczych z 27 stycznia 2025 r. nr PNB.52.1.1.2025 (Skarżąca) oraz PNB.52.1.3.2025 (Skarżący) wskazano prawidłową datę i numer decyzji oraz zacytowano fragment tej decyzji. W niniejszej sprawie właściwy organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą Skarżącym rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.). W konsekwencji niezasadny jest zarzut, jakoby istniała jakakolwiek niezgodność w treści obowiązku. Z pewnością podstawą takiego zarzutu nie może być kwestionowanie przez Skarżących ostatecznej decyzji rozbiórkowej. Przechodząc do zarzutu wynikającego z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. błędu co do zobowiązanego, należy przypomnieć, iż zdaniem Skarżących PINB nie zbadał, kto jest inwestorem spornego ogrodzenia. Skład orzekający podziela stanowisko, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku. Podnoszony zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, nie może zmierzać do ustalenia osoby zobowiązanego, gdyż byłoby to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego powinien dotyczyć jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (zob. wyrok NSA z 22 stycznia 2026 r. sygn. akt III FSK 858/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem skoro w sprawie mamy do czynienia z ostateczną decyzją nakazująca rozbiórkę spornego ogrodzenia obojgu Skarżącym, a następnie PINB wystawił upomnienie oraz tytuł wykonawczy i postanowienie o grzywnie w celu przymuszenia każdemu z tych Skarżących, to na etapie postępowania egzekucyjnego nie można podważać zasadności nałożenia obowiązku rozbiórki na osoby zobowiązane. Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. należy zauważyć, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku. O braku wymagalności obowiązku decyduje kategoria zdarzeń wskazanych w art. 33 § pkt 6 lit. a) i b) u.p.e.a., czyli takich jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (lit. c) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a) i b) musi mieć zatem charakter tego rodzaju co wymienione w tym przepisie (zob. wyrok NSA z 9 maja 2023 r. sygn. akt III FSK 565/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości. W niniejszej sprawie podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej była ostateczna i wykonalna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Nowodworskim z 8 listopada 2024 r. nakazująca rozbiórkę spornego ogrodzenia. Zdaniem Sądu, w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uniemożliwiających egzekucję, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., gdyż nie wykazano, by obowiązek był niewymagalny z powodu jakiejkolwiek innej przyczyny, która by uniemożliwiała wykonanie decyzji. W konsekwencji Sąd uznał, że nie potwierdziły się żadne z podniesionych przez Skarżących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności zaś nie można zarzucić organom naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasady legalizmu i pogłębionego postępowania dowodowego. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 sierpnia 2025
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Jakub Chojnacki Katarzyna Krzysztofowicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 33 par. 1 · Dz.U. 2025 poz. 132
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gd 610/25 · 22 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2026 r., II SA/Gd 610/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Wr 1/26 · 21 kwietnia 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 21 kwietnia 2026 r., II SA/Wr 1/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Wr 2/26 · 21 kwietnia 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 21 kwietnia 2026 r., II SA/Wr 2/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny