Sygnatura
II SA/Gd 40/24
II SA/Gd 40/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2024-02-29
Wynik
Odrzucono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 29 lutego 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. działającego w imieniu własnym oraz w imieniu grupy mieszkańców gminy Sierakowice: M. B.-K., A. D., W. G., E. K., K. K., A. K., J.K., R. K., J. P., M. P., M. R., M. R., K. S., B. S., H. W., K. W. i M. W. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice z dnia 7 listopada 2023 r., nr LIX/814/23 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu S. B. kwotę 4.800 (cztery tysiące osiemset) złotych tytułem uiszczonych wpisów sądowych od skargi.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
S. B., na podstawie art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", działając w imieniu własnym oraz w imieniu grupy mieszkańców gminy Sierakowice: A.A.-Z.Z. (dalej: "Skarżący"), wniósł skargę na uchwałę nr LIX/814/23 Rady Gminy Sierakowice (dalej: "Rada", "Organ") z dnia 7 listopada 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek oznaczonych nr ew. [...]-[...], [...] (część) położonych w obrębie ewidencyjnym [..], Gmina Sierakowice (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2023 r., poz. 5603) - dalej: "Uchwała", "Plan", zaskarżając ją w następującej części: – Działu III § 20, na podstawie którego dla terenu oznaczonego w części graficznej Planu symbolem 1U ustalono przeznaczenie terenu: teren zabudowy usług, a także wyznaczono m.in. zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania tego terenu, – Działu III § 21, na podstawie którego dla terenu oznaczonego w części graficznej Planu symbolami 2KR ustalono przeznaczenie terenu: teren komunikacji drogowej wewnętrznej, – Działu III § 22, na podstawie którego dla terenu oznaczonego w części graficznej Planu symbolami 3KDD ustalono przeznaczenie terenu: teren komunikacji drogowej publicznej, teren drogi dojazdowej, a także w zakresie: Rozdziału 2 § 7, Rozdziału 3 § 8 ust. 1, 3 i 6, Rozdziału 4 § 9, Rozdziału 6 § 11, Rozdziału 7 § 12, Rozdziału 9 § 14 , Rozdziału 10 § 15, Rozdziału 11 § 16 i § 17 oraz Działu III § 23. Zaskarżonej Uchwale zarzucono istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p."), tj.: 1. naruszenie art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. b, pkt 3 lit. a i art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) w zw. z art. 17 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.) - dalej: "u.p.z.p.", poprzez oparcie treści Uchwały na prognozie oddziaływania na środowisko m.p.z.p. dla działek oznaczonych nr: [...]-[...], [...] (część) położonych w obrębie ewidencyjnym [..] Sierakowice, Gmina Sierakowice z listopada 2022 r. (dalej: "Prognoza"), która: – jest w wielu aspektach sprzeczna ze stanem rzeczywistym, a także sprzeczna wewnętrznie, – nie zawiera informacji o metodach zastosowanych przy sporządzaniu Prognozy, – nie przedstawiono w niej rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji zaskarżonej Uchwały, – nie została opracowana stosownie do stanu współczesnej wiedzy i metod oceny (prawdopodobny brak przeprowadzenia badań terenowych, brak szczegółowego określenia, jakie badania i kiedy były one prowadzone, nie wymieniono konkretnych gatunków występujących w przedmiotowym obszarze), – pozostaje sprzeczna z zapisami § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr 5/05 Wojewody Pomorskiego z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2005 r. Nr 29, poz. 585) - dalej: "Rozporządzenie 5/05", w zw. z art. 8 oraz art. 71 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.) - dalej: "P.o.ś.", – pozostaje sprzeczna z zapisami § 5 ust. 1 i 2 uchwały nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2016 r., poz. 2942) - dalej: "Uchwała 259/XXIV/16", w zw. z art. 8 oraz art. 71 P.o.ś.; 2. naruszenie art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zm.) poprzez dopuszczenie degradacji znajdującego się na terenie objętym Planem opisanym jako 1U zabytkowego cmentarza; 3. naruszenie zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ze względu na brak interesu publicznego do urządzenia terenu usług właśnie w miejscu terenu objętego Uchwałą opisanego jako 1U na teren usług, przy istnieniu od wielu lat interesu mieszkańców osiedla mieszkaniowego położonego przy tym terenie do dalszego korzystania z niego jako miejsca odpoczynku, rekreacji i obcowania z przyrodą; 4. naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia 5/05 w zw. z art. 8 oraz art. 71 P.o.ś.; 5. naruszenie § 5 ust. 1 i 2 Uchwały 259/XXIV/16 w zw. z art. 8 oraz art. 71 P.o.ś.; 6. oczywistą wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej Uchwały, zwłaszcza w zakresie obejmującym Dział III § 20 oraz Rozdział III § 8 ust. 5 i 6. Zaskarżonej Uchwale zarzucono istotne naruszenie interesów prawnych Skarżących - właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działkami nr [..]-[..] wynikających z art. 140 i art. 144 a contrario ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.) - dalej: "k.c.", poprzez ingerowanie w sposób zagospodarowania przysługujących im działek w zakresie, w jakim Uchwała przewiduje dopuszczalność lokalizacji nowej zabudowy usługowej na terenie opisanym jako 1U na granicy działki, a także naruszenie w tym aspekcie przez Organ zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz zasady równej ochrony prawnej prawa własności wynikającej z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zaskarżonej Uchwale zarzucono istotne naruszenie uprawnień Skarżących wynikających z: 1) art. 144 k.c., tj. uprawnienia do nie znoszenia takich działań na nieruchomości sąsiedniej objętej Uchwałą, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości Skarżących ponad przeciętną miarę, wynikającą ze stosunków miejscowych, 2) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, tj. zasady równości wobec prawa, równego traktowania przez władze publiczne oraz zasady niedyskryminowania w życiu społecznym, a także zasady równej ochrony prawnej prawa własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) poprzez zezwolenie przez Organ na osiągnięcie na terenie opisanym jako 1U dla zabudowy usługowej: intensywności zabudowy 1,5, a także zwiększenie niemal dwukrotnie dopuszczalnego wskaźnika zabudowy, 2,5-krotne zmniejszenie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej oraz znaczne zwiększenie dopuszczalnej wysokości budynków i ilości miejsc parkingowych w stosunku do zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonych dla nieruchomości sąsiadujących z terenem 1U, 3) art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 50 P.o.ś., tj. uprawnień do korzystania ze środowiska w celu zaspokojenia potrzeb osobistych, w tym wypoczynku oraz uprawiania sportu, 4) art. 5 pkt a Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 r., tj. uprawnienia do prawnego uznania krajobrazów jako istotnego komponentu otoczenia ludzi, 5) Zasady 1 Deklaracji z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju, tj. uprawnienia do zdrowego i twórczego życia w harmonii z przyrodą, 6) art. 1 ust. 1 tiret 1 u.p.z.p., tj. uprawnień, aby podstawą w zakresie kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego, a także w zakresie postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy był zrównoważony rozwój. Zaskarżonej Uchwale zarzucono istotne naruszenie trybu sporządzania m.p.z.p. poprzez: 1) naruszenie art. 17 pkt 6 lit. b tiret 8 u.p.z.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie przez Organ wystąpienia o uzgodnienie projektu Planu z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w zakresie istnienia zabytkowego cmentarza na terenie 1U, 2) naruszenie art. 1 ust. 3 u.p.z.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie przez Organ przy ustalaniu przeznaczenia terenu opisanego jako 1U interesów prywatnych mieszkańców Sierakowic z ulic: Sportowej, Popiełuszki, Necla i Widokowej, a także wniosków i uwag mieszkańców zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, przedstawionych m.in. w dniu 7 listopada 2023. na zebraniu Rady przez S. B. działającego w imieniu własnym i innych mieszkańców gminy, a także uwag zgłoszonych pismem z 26 kwietnia 2023 r., 3) naruszenie art. 13a ust. 5 pkt 1 u.p.z.p., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez sprzeczność ustaleń m.p.z.p. zawartego w Uchwale ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Sierakowice zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Sierakowice Nr XXXIII/384/17 z dnia 30 czerwca 2017 r. w zakresie ochrony przyrody. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu: 1) z załączonej dokumentacji fotograficznej obrazującej tereny zieleni publicznej, jakie mają w świetle zaskarżonej Uchwały stać się terenem usług, na okoliczność istnienia przyrody na terenie objętym Uchwałą, która zagrożona jest zniszczeniem w wyniku wykonania założeń m.p.z.p. wynikającego z zaskarżonej Uchwały, w tym na okoliczność istnienia na obszarze 1U terenu odpoczynku i rekreacji okolicznych mieszkańców, 2) z załączonych wydruków mapy obejmującej działki nr [...] i [..] na okoliczność, że działki te objęte w Uchwale jako teren 1U są opatrzone komentarzem "Zabytkowy cmentarz", 3) sprzeciwu do Uchwały nr XXVIII/401/21 Rady Gminy Sierakowice z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [..]-[..] położonych w obrębie ewidencyjnym 0013 Sierakowice na okoliczność, że mieszkańcy gminy zgłaszali wnioski i uwagi zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, które w przeważającym zakresie nie zostały uwzględnione przez Organ. Skarżący zadeklarowali także przedłożenie w późniejszym czasie opinii przyrodnika-ornitologa dotyczącej gatunków zwierząt zamieszkujących na terenie, jaki objęty jest oznaczeniem 1U w zaskarżonej Uchwale, a także występujących tam roślin, której ustalenia będą miarodajne, jeżeli zostanie ona wykonana w okresie lęgowym ptaków, rozrodu zwierząt oraz wegetacji roślin. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności Uchwały oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że zaskarżona Uchwała dokonuje drastycznej zmiany m.p.z.p., jej celem jest bowiem zmiana przeznaczenia gruntów z terenów zielonych (zieleń publiczna) na teren zabudowy usług. Podkreślono, że dla większości mieszkańców decyzja o osiedleniu się w sąsiedztwie parku, na którym ma zostać urządzony aktualnie teren usług, była traktowana przez nich jak inwestycja życia, a podjęcie tej decyzji było związane z obecnością terenów zielonych w tym właśnie miejscu. Z wiedzy Skarżących wynika ponadto, że rzeczywistym celem Uchwały jest budowa w miejscu stanowiącym od co najmniej 30 lat teren zieleni publicznej obiektów o charakterze usługowym. Skarżący wskazali, że zmiana przeznaczenia gruntów objęta zaskarżoną Uchwałą dotyczy miejsca, które nigdy nie było terenem zabudowanym, a który od kilkudziesięciu lat stanowi tętniący przyrodą, zadrzewiony teren odpoczynku i rekreacji okolicznych mieszkańców. Miejsce to także tworzy krajobraz, jaki od lat towarzyszy mieszkańcom. Budowa budynku/budynków usługowych w miejscu istniejącej od lat zieleni spowoduje konieczność degradacji istniejącego tam środowiska przyrodniczego w postaci parku z licznie, naturalnie występującymi drzewami, będącymi siedliskiem wielu gatunków dzikich zwierząt, w tym ptaków. Nie mniejsze znaczenie ma fakt, że jest to jedyny zadrzewiony teren zielony w okolicy i miejsce wypoczynku mieszkańców osiedla. Jest to także jedyne w okolicy miejsce schronienia dla dziko żyjących zwierząt. Skarżący zarzucili, że zmiana sposobu użytkowania terenu z zielonego na użytkowy, a w konsekwencji wydanie zezwolenia na budowę obiektów usługowych, spowoduje nie tylko bezpowrotne zniszczenie zadrzewienia, ale wraz z nim doprowadzi do niezgodnego z prawem zniszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących tam zwierząt. Dodatkowo destrukcyjnie wpłynie to na środowisko społeczne, pozbawiając okolicznych mieszkańców jedynego naturalnego miejsca do wypoczynku, a także wprowadzając potencjał zabudowania działek obszaru 1U budynkami usługowymi na osiedlu mieszkalnym, na którym znajdują się wyłącznie domy mieszkalne oraz jeszcze występujący teren zieleni publicznej. Zdaniem Skarżących Uchwała w sposób istotny narusza ich interesy prawne - właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działkami nr [..]-[..], wynikające z art. 140 i 144 k.c. poprzez ingerowanie w sposób zagospodarowania przysługujących im działek w zakresie, w jakim Uchwała przewiduje lokalizację zabudowy usługowej na terenie objętym zmianą m.p.z.p., dopuszczającą dodatkowo posadowienie budynków usługowych na granicy działek objętych zaskarżoną Uchwałą. W powyższym zakresie wskazano na ograniczenia w zabudowie działek należących do Skarżących, a które przylegają do działek nr [..]-[..], jakie wynikają z § 271 w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.) - dalej: "Rozporządzenie". Wskazane w § 12 ust. 1 Rozporządzenia ogólne warunki sytuowania budynku na działce budowlanej w stosunku do granicy działki podlegają znacznym obostrzeniom w sytuacji, w jakiej ściana nowo budowanego budynku ma graniczyć ze ścianą innego budynku. O ograniczeniach tych mowa jest w treści § 271 Rozporządzenia, który przewiduje, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E) nie powinna być mniejsza niż odległość w metrach określona we wskazanej w ust. 1 tabeli. Skarżący wskazali, że istnieją jednak dalej idące ograniczenia, jeżeli bowiem jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość między zewnętrznymi ścianami budynków należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków - o 100%. Ponadto, jeżeli ściana zewnętrzna budynku ma na powierzchni nie większej niż 65%, lecz nie mniejszej niż 30%, klasę odporności ogniowej (E), wówczas odległość między tą ścianą lub jej częścią a ścianą zewnętrzną drugiego budynku należy zwiększyć o 50%. Z kolei, jeżeli co najmniej w jednym z budynków znajduje się pomieszczenie zagrożone wybuchem, wówczas odległość między ich zewnętrznymi ścianami nie powinna być niniejsza niż 20 m. Zdaniem Skarżących konieczność stosowania powyższych zapisów stanowi poważną ingerencję w sposób zagospodarowania należących do nich działek, będą oni bowiem zmuszeni w wypadku zabudowy usługowej na granicy ich nieruchomości wziąć pod uwagę nie tylko uwarunkowania własnej działki, lecz także dopasować się do parametrów ściany budynku usługowego, która jest posadowiona na granicy, na które to parametry nie mają żadnego wpływu. Wskazano również, że zabudowa na granicy, umożliwiająca stawianie budynku usługowego do wysokości 10,5 m z pewnością ograniczy dostęp do światła słonecznego, co dodatkowo wpływa na możliwość zagospodarowania działek Skarżących, które sąsiadują z terenem 1U. Skarżący podnieśli, że drastyczne zróżnicowanie korzystania z prawa własności w zakresie możliwości zagospodarowania nieruchomości w odniesieniu do nich a właściciela terenu/podmiotu władającego terenem objętym zaskarżoną Uchwałą (ustanowienie możliwości wznoszenia budynków usługowych na granicy działki z jednej strony i konieczność znacznego cofania linii zabudowy po stronie Skarżących) oznacza także, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W wypadku zaskarżonej Uchwały dojdzie bowiem do ograniczenia prawa własności Skarżących, których nieruchomości sąsiadują z terenem objętym Uchwałą, które to ograniczenie nie posiada jednak żadnego uzasadnienia, naruszając zasady sprawiedliwej równowagi pomiędzy wymaganiami interesu publicznego a wymaganiami ochrony podstawowych praw jednostki. Końcowo podkreślono, że zasada proporcjonalności wynikająca z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP została naruszona przez Organ ze względu na brak jakiegokolwiek interesu publicznego do urządzenia terenu usług właśnie w miejscu objętym Uchwałą jako teren 1U. Co więcej, wydanie zaskarżonej Uchwały miało miejsce wbrew istnieniu interesu mieszkańców osiedla położonego przy terenie 1U do dalszego korzystania z niego jako miejsca odpoczynku, rekreacji i enklawy przyrody. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie w całości odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi i wykazując ich bezzasadność. Zdaniem Organu w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym i prawnym nie można mówić, aby Skarżący w wyniku podjęcia zaskarżonej Uchwały zostali pozbawieni pewnych, prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwiono im ich realizację w sposób przekraczający władztwo planistyczne gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) i 6 (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust. 1). Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (ust. 2a). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (tak: NSA w wyroku z 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego. Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną Uchwałą a ich własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy przy tym zaznaczyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą bowiem przesądzać o przyznaniu skarżącemu legitymacji do wniesienia skargi (zob. postanowienie NSA z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2896/23). W rozpoznawanej sprawie wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały, a zarzuty skargi dotyczą działek nr [...]-[...], które - czego strona skarżąca nie kwestionowała - stanowią własność gminy Sierakowice. Obszar Planu obejmuje łącznie cztery tereny: U - teren zabudowy usług, KDD - teren komunikacji drogowej publicznej, teren drogi dojazdowej, KR - teren komunikacji drogowej wewnętrznej oraz IE - teren infrastruktury technicznej, teren elektroenergetyki. Przeznaczeniem terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1U jest zabudowa usług, przy czym dopuszczono wyłącznie usługi nieuciążliwe (§ 20 ust. 1 lit. a i b). Zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania tego terenu są następujące: wysokość zabudowy: nie więcej niż 10,5 m, wskaźnik powierzchni zabudowy: nie więcej niż 50%, procent powierzchni biologicznie czynnej: nie mniej niż 20%, intensywność zabudowy: minimalna 0,2, maksymalna 1,5, nieprzekraczalne linie zabudowy: 4 m od linii rozgraniczających z drogą zlokalizowaną poza obszarem opracowania Planu, dopuszczono lokalizację nowej zabudowy na granicy działki (§ 20 ust. 2). W skardze wskazano, że Skarżący są właścicielami następujących działek: M. B. działki nr [...], S. B. działki nr [...], A. D. działki nr [...], W. G. działki nr [...], E. K. działki nr [...], K. K. działki nr [...], A. K. działki nr [...], J. K. i R. K. działki nr [...], J. P. działki nr [...], M. P. działki nr [...], M.R. i M.R. działki nr [...], K. S. działki nr [..], B. S. działki nr [...], H. W. działki nr [...], K. W. działki nr [...], zaś M.W.działki nr [...]. Należy zauważyć, że jedynie część ww. działek (tj. nr: [..]-[..]) bezpośrednio graniczy z terenem 1U. W ocenie Sądu argumentacja strony skarżącej, zgodnie z którą zaskarżona Uchwała dokonuje drastycznej zmiany przeznaczenia gruntów z terenów zielonych (które od kilkudziesięciu lat stanowią tętniący przyrodą, zadrzewiony teren odpoczynku i rekreacji okolicznych mieszkańców) na teren zabudowy usług, nie może prowadzić do wniosku o posiadaniu przez Skarżących interesu prawnego do skutecznego kwestionowania jej zapisów. Dla ustalenia istnienia interesu prawnego nie mogą mieć także znaczenia motywacje, jakimi Skarżący kierowali się przy zakupie swoich działek. Żaden właściciel nieruchomości nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia (zob. wyrok NSA z 10 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 975/15). Z kolei postulat ochrony krajobrazu, jaki od lat towarzyszy mieszkańcom terenów sąsiadujących z terenami objętymi zaskarżonym Planem dotyczy w istocie interesu ogólnego, a nie indywidualnego interesu Skarżących i jako taki nie może stanowić podstawy wniesienia skargi w niniejszej sprawie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 56/10). Zdaniem Sądu regulacje zawarte w zaskarżonej Uchwale w żaden sposób nie wpływają na indywidualną sytuację prawną Skarżących. Nie ograniczają, ani nie pozbawiają ich konkretnych uprawnień mających oparcie w przepisach prawa materialnego, nie nakładają także na nich żadnych obowiązków. Wskazane w skardze przyczyny zaskarżenia przedmiotowej Uchwały, dotyczące ewentualnych przyszłych skutków zagospodarowania działek nr [..] i [..], nie dotyczą interesu prawnego Skarżących, a jedynie ich interesu faktycznego. Z kolei argumentacja, w której odwoływano się do § 271 w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.) będzie przedmiotem oceny na ewentualnym dalszym etapie procesu inwestycyjnego na terenach objętych Planem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie m.p.z.p. nie mają zasadniczo podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym do nieruchomości objętej planem, np. dzierżawcy nieruchomości (zob. wyrok NSA z 26 września 2008 r. sygn. akt II OSK 312/08), najemcy lokali (zob. wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2369/12), czy też podmioty użytkujące budynek znajdujący się na terenie objętym planem na podstawie umowy użyczenia (zob. wyrok NSA z 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1475/08). Prawo o charakterze zobowiązaniowym do nieruchomości nie wynika wprost z przepisu prawa materialnego, lecz jego treść jest przede wszystkim kształtowana przez postanowienia umowy cywilnoprawnej. Ustalenia planu miejscowego mogą mieć jedynie pośredni wpływ na sytuację prawną podmiotów, którym przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości poprzez takie ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego prawa własności do nieruchomości, że niemożliwe lub utrudnione stanie się wywiązanie przez niego z umowy cywilnoprawnej uprawniającej inny podmiot do korzystania z nieruchomości lub pobierania z niej pożytków (zob. postanowienie NSA z 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 2882/16). Skarżącym nie przysługuje ani prawo rzeczowe, ani prawo obligacyjne do działek nr [..] i [..]. Skarżący w żaden sposób nie wykazali, aby do tych działek zostało im prawnie zagwarantowane jakiekolwiek uprawnienie, które mogłoby zostać naruszone postanowieniami zaskarżonej Uchwały. Oznacza to, że interes Skarżących w kwestionowaniu zapisów Planu jest jedynie interesem faktycznym, którego posiadanie nie legitymuje do zaskarżenia uchwały w przedmiocie m.p.z.p. Końcowo należy powtórzyć, że wprowadzone zaskarżoną Uchwałą postanowienia w żaden sposób nie powodują odebrania, czy też ograniczenia przysługujących Skarżącym uprawnień, nie nakładają również na nich żadnych nowych obowiązków, jak i nie zmieniają obowiązków dotychczas ciążących na nich. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, aby Skarżący posiadali legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej Uchwały. Podnoszone zaś przez Skarżących argumenty mogą świadczyć o istnieniu po ich stronie jedynie interesu faktycznego, który nie uzasadnia merytorycznej kontroli i ingerencji sądu administracyjnego. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącym uiszczone przez S. B. wpisy sądowe od skargi. Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi.[pic]
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 stycznia 2024
- Symbol z opisem
- 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Wojciech Wycichowski /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 58 par. 1 pkt 5a · Dz.U. 2023 poz. 1634
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny