II SA/Gd 39/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. L. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936-1956 postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 39/21 sąd oddalił skargę H. L. na opisane postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W dniu 21 czerwca 2021 r. skarżąca wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 175 § 1 i § 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z powyższego wynika, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, którego sporządzenie obwarowane zostało przez ustawodawcę przymusem adwokacko – radcowskim. Ze względu bowiem na konstrukcję podstaw kasacyjnych, określonych w art. 174 p.p.s.a., sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga fachowej wiedzy prawniczej co do zagadnień jurydycznych oraz uzasadnienia podnoszonych zarzutów. Przed przekazaniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny dokonuje badania tego pisma pod względem spełnienia ustawowych wymagań formalnych i w razie stwierdzenia braków wzywa wnoszącego o ich usunięcie w zakreślonym terminie pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Jednakże należy wyjaśnić, że brak w postaci niezrealizowania przymusu adwokacko – radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej nie podlega uzupełnieniu. Przepisy p.p.s.a. obligują bowiem sąd jedynie do wezwania o uzupełnienie braków skargi kasacyjnej dotyczących wymagań określonych w art. 176 p.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 177a p.p.s.a.). Pozostałe wymogi, w tym realizacja przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie stronie został doręczony odpis wyroku sądu z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w szczególności ze wskazaniem, że skarga taka, pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego: adwokatem, radca prawnym, albo doradcą podatkowym – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami albo rzecznikiem patentowym – w sprawach własności przemysłowej. Tymczasem, wniesiona skarga kasacyjna została sporządzona i podpisana przez skarżącą, a z okoliczności sprawy nie wynika, aby była ona adwokatem lub radcą prawnym, czego wymaga art. 175 § 1 p.p.s.a., lub by należała do kręgu osób wskazanych w art. 175 § 2 p.p.s.a., tj. uprawnionych do osobistego sporządzenia tego środka zaskarżenia. Oznacza to, że skargę kasacyjną sporządzono osobiście wbrew wymogom art. 175 § 1 p.p.s.a. Wobec tego należało uznać, że skarga kasacyjna wniesiona przez H. L. w niniejszej sprawie jako sporządzona z uchybieniem art. 175 § 1 i § 2 p.p.s.a., jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Jednocześnie sąd wyjaśnia, że zawarte w skardze kasacyjnej stwierdzenie "nie mam wykształcenia prawniczego, ale ponieważ mam 87 lat nie mam siły ani pieniędzy na angażowanie adwokata, dlatego sama piszę skargę kasacyjną" zostało przez sąd potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy stronie. W związku z tym, w dniu 29 czerwca 2021 r. wysłano do skarżącej obowiązujący formularz PPF celem jego wypełnienia. Po otrzymaniu formularza referendarz sądowy rozpozna wniosek i stosownie do ustalonych okoliczności wyda rozstrzygnięcie. Jeżeli w ramach prawa pomocy stronie zostanie przyznany pełnomocnik z urzędu, będzie on mógł, po ewentualnym przywróceniu mu terminu do dokonania tej czynności, złożyć w imieniu skarżącej skargę kasacyjną i reprezentować ją w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.