Sygnatura
II SA/Gd 372/26
Wyrok WSA w Gdańsku z 19 sierpnia 2026 r., II SA/Gd 372/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Uchylono decyzję II i I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 19 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 marca 2026 r. nr WOP.7721.213.2025.GD w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia 26 września 2025 r. nr PINB.5140.141.2024.AC., 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącego P. F. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Pismem z 3 października 2024 r. P.F. (dalej: "Zgłaszający", "Skarżący"), właściciel działki nr [...] w K., zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji"), że na sąsiadującej z jego nieruchomością działce nr [...] do budynku mieszkalnego jednorodzinnego dobudowano zadaszone miejsce postojowe dla dwóch samochodów osobowych z wydzieloną częścią gospodarczą. Zdaniem Zgłaszającego nastąpiło to niezgodnie z § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.) - dalej: "Rozporządzenie". Zgłaszający wskazał również, że zgodnie z § 35 ust. 5 pkt 5 uchwały nr XXXVII/340/21 Rady Miasta Kościerzyna z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części osiedla Kościerzyna Zachód w Kościerzynie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2021 r., poz. 1988) - dalej: "Uchwała XXXVII/340/21", nie dopuszcza się lokalizacji zabudowy w odległości 1,5 m lub bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. W związku z tym Zgłaszający wniósł o zbadanie zgodności budowy ww. obiektu z przepisami prawa. W dniu 29 października 2024 r. inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę na działce nr [...] w K.. W protokole z tej czynności odnotowano, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, od strony wschodniej, przy budynku mieszkalnym, wybudowano wiatę o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym krytym dachówką na deskowaniu. Konstrukcja wiaty nie jest połączona na stałe z budynkiem mieszkalnym i stanowi niezależną konstrukcję. Od strony północnej wiata posiada pełne deskowanie ściany, a od strony wschodniej pełne deskowanie jednego przęsła (narożnego), pozostała część jest otwarta. Teren pod wiatą jest utwardzony. Wymiary wiaty wynoszą 9,11 m x 3,14 m, powierzchnia zabudowy wynosi 28,61 m2 i jest zlokalizowana w odległości 0,88 m od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...], natomiast okap około 0,5 m, plus rynna. Obecni podczas kontroli właściciele działki nr [...] K.S. i J.S. (dalej: "Inwestorzy") oświadczyli, że budowa wiaty rozpoczęła się po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, a zakończyła się w 2023 r. (pokrycie dachu z dachówki i obróbki blacharskie). Inwestorzy oświadczyli, że w Starostwie Powiatowym w Kościerzynie uzyskali informację, iż budowa wiaty nie wymaga zgody, wymagane jest jedynie, aby okap dachu wiaty nie przekroczył granicy działki. Dodatkowo oświadczyli, że sąsiad wyraził ustną zgodę na budowę w tym miejscu wiaty, która służy do przechowywania mebli ogrodowych i narzędzi. Po uzyskaniu informacji, że w tej odległości od okien pomieszczeń mieszkalnych nie mogą być parkowane samochody Inwestorzy oświadczyli, że nie będą one parkowane pod wiatą. Pismem z 30 października 2024 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania wiaty na terenie działki nr [...] w K., niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Decyzją z 11 grudnia 2024 r. PINB orzekł o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", w sprawie wybudowania wiaty na terenie działki nr [...] w K., niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez P.F. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 30 stycznia 2025 r. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że wiatę będącą przedmiotem postępowania należy zakwalifikować do budowli, a nie do budynków, ze względu na brak wszystkich parametrów charakteryzujących budynek, w tym wszystkich ścian konstrukcyjnych. Wobec tego PWINB ocenił, że do przedmiotowej wiaty nie ma zastosowania zapis Uchwały XXXVII/340/21 dotyczący sytuowania obiektów od granic, gdyż dotyczy on tylko zabudowy w rozumieniu budynków. Organ odwoławczy wskazał następnie, że wiata podlega przepisom § 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia dotyczącym lokalizacji miejsc postojowych. W tym zakresie PWINB zwrócił uwagę, że z akt sprawy, w tym dokumentacji fotograficznej, wynika, że przedmiotowa wiata służyła za miejsce postojowe dla samochodu osobowego. Organ odwoławczy podał, że z protokołu kontroli przeprowadzonej 29 października 2024 r. wynika, że cyt. "Samochody po podjęciu informacji, że w tej odległości od okien pomieszczeń mieszkalnych nie mogą być parkowane, nie są parkowane pod wiatą i nie będą", jednak ze zdjęć załączonych do odwołania wynika, że w listopadzie 2024 r. samochody były parkowane, ponadto wypełnienie ściany wschodniej różni się od dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy. PWINB uznał tym samym, że wiata nadal pełni funkcję miejsca postojowego, którego lokalizacja jest niezgodna z przepisami. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że: 1) wiata stanowi budowlę, 2) wiata pełni funkcję miejsca postojowego i częściowo miejsca do przechowywania, 3) wykonanie wiaty nie wymagało zgód architektoniczno-budowlanych (nie zachodzi przesłanka z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), 4) lokalizacja wiaty nie narusza zapisów § 3 Uchwały XXXVII/340/21, natomiast jest niezgodna z przepisami technicznymi, tj. lokalizacja miejsca postojowego (zachodzi przesłanka z art. 51 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). PWINB podniósł, że mimo iż wiata została wykonana legalnie, to jej lokalizacja w sposób istotny odbiega od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji nie dokonał w ogóle oceny, czy przedmiotowa wiata spełnia warunki określone w przepisach technicznych, co jest niezbędne do oceny prawidłowości jej lokalizacji, co również wiąże się z oceną, czy obiekt może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska (przesłanka wynikająca z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Decyzją z 26 września 2025 r. PINB orzekł o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w sprawie wybudowania wiaty na terenie działki nr [...] w K., niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że postanowieniem z 15 maja 2025 r. nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia oceny technicznej w zakresie zgodności wiaty z § 13, § 60 i § 270 Rozporządzenia. PINB podał, że 21 lipca 2025 r. Inwestorzy przedłożyli ocenę techniczną, w której stwierdzono, że brak jest możliwości przesłaniania światła dziennego w stosunku do okien w ścianie zachodniej budynku na działce nr [...]. Tym samym, za spełnione uznano warunki naturalnego oświetlenia pomieszczeń na działce nr [...], opisane w § 13 Rozporządzenia. W ocenie technicznej wskazano również, że usytuowanie wiaty pod okapem dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie ma wpływu na ograniczenie minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku mieszkalnym na terenie działki nr [...], przez co za spełnione uznano warunki opisane w § 60 Rozporządzenia. Wskazano również, że wiata pełni funkcję wiaty rekreacyjnej i nie będą gromadzone pod nią żadne materiały pożarowe niebezpieczne. Tym samym nie będzie pełniła funkcji użytkowej, lecz rekreacyjną. Autor oceny technicznej ocenił tym samym, że wiata rekreacyjna nie generuje obowiązku zapewnienia innych rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowej opisanych w § 270 Rozporządzenia, zatem brak jest konieczności sporządzenia opinii w zakresie zabezpieczeń przeciwpożarowych. W dalszej kolejności PINB wskazał, że przepisy § 12 Rozporządzenia dotyczące minimalnych odległości od granic działek nie dotyczą wiat, odnoszą się one bowiem do budynków, a nie do budowli. Podsumowując organ pierwszej instancji podniósł, że wykonanie wiaty nie wymagało zgody architektoniczno-budowlanej, przez co nie zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto, zgodnie z wykonaną oceną techniczną, wiata obecnie pełni funkcję wiaty rekreacyjnej, która nie generuje obowiązku zapewnienia innych rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowej opisanych w § 270 Rozporządzenia. W związku z tą opinią PINB uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem organu pierwszej instancji nie zachodzą również przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż "nie wymagało zgody architektoniczno-budowlanej". PINB wskazał, że wiata ma pełnić funkcję rekreacyjną, nie stwierdzono podczas kontroli użytkowania jej jako miejsca postojowego, właściciele wiaty oświadczyli, że zdjęcia załączone do odwołania były zrobione w dniach, w których zakupili pellet do ogrzewania domu, a zsyp do piwnicy znajduje się pod wiatą, również opróżniali piwnicę z drewna kominkowego. W związku z powyższą opinią organ pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez P. F. PWINB decyzją z 26 marca 2026 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że w trakcie postępowania odwoławczego organ pierwszej instancji uzupełnił akta sprawy o protokół z oględzin przeprowadzonych 15 grudnia 2025 r. Protokół ten zawiera wymiary wiaty, tj. 3,14 m x 9,11 m, zaś odległość środkowego słupa konstrukcyjnego od strony frontowej wiaty wynosi 3,04 m. Odwołując się do treści przepisów art. 3 pkt 3 i 5b Prawa budowlanego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych PWINB podniósł, że wiata to obiekt pełniący funkcję ochrony miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1.000 m2 powierzchni działki. Mając to na uwadze organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowa wiata stanowiąca budowlę nie wymagała uzyskania odpowiedniej zgody organu architektoniczno-budowlanego. PWINB wskazał następnie, że dla terenu działki nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") przyjęty Uchwałą XXXVII/340/21 - teren MU.20 zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Analizując treść tego planu miejscowego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przepisy dotyczące sytuowania obiektów od granic mają zastosowanie tylko do zabudowy w rozumieniu budynków. Natomiast analizując zgodność posadowienia przedmiotowej wiaty z przepisami technicznymi, w tym dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego (spełniających przesłankę art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego) PWINB stwierdził, że przedłożona ocena techniczna wiaty zawiera odniesienia do § 13, § 60 i § 270 Rozporządzenia, jest również pozytywnie zaopiniowana przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wskazano, że z oceny wynika, iż nie ma konieczności zapewnienia innych rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowych opisanych w § 270. Ponadto spełnione są warunki naturalnego oświetlenia opisane w § 13, a usytuowanie wiaty nie ma wpływu na ograniczenie minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku na terenie sąsiedniej działki nr [...] (§ 60). Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wiata pełniąca funkcję użytkową - cel rekreacyjny, nie jest sprzeczna z przepisami technicznymi oraz nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa. PWINB wskazał również, że w ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB ustalił, iż wiata nie pełni obecnie funkcji miejsca postojowego. Zaznaczono, że wiata nie może być użytkowana jako miejsce parkingowe, gdyż taka funkcja naruszałaby przepisy § 19 Rozporządzenia. Podsumowując organ odwoławczy podniósł, że z przedstawionych wyjaśnień i analizy materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowa wiata, której posadowienie nie wymagało zgody organów architektoniczno-budowlanych, nie narusza zarówno przepisów prawa miejscowego, jak i technicznych. Końcowo wskazano, że kwestie związane z naruszeniami prawa własności, dobrych stosunków sąsiedzkich lub zasad współżycia społecznego, jak również kwestie związane z działaniami zakłócającymi korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, jako kwestie cywilne co do zasady są rozpatrywane przez sądy powszechne, a nie przez organy nadzoru budowlanego. Zatem strona, która uważa, że doszło do naruszeń w ww. zakresie może zainicjować (w wybranym przez siebie trybie) postępowanie przed właściwym sądem powszechnym. W skardze na decyzję organu odwoławczego P.F., wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił jej: 1. naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej "k.p.a.", poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy sytuacji, w której organ pierwszej instancji nie wykonał wiążących wytycznych zawartych w decyzji PWINB z 30 stycznia 2025 r.; 2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na: a) pominięciu istotnych dowodów wskazujących na faktyczny sposób użytkowania wiaty, która de facto pełni funkcję użytkową budynku gospodarczego i zadaszonego miejsca postojowego, b) bezkrytycznym przyjęciu twierdzeń Inwestorów oraz treści oceny technicznej; 3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewyczerpujący, bez odniesienia się do konkretnych zarzutów strony zawartych w odwołaniu oraz w pismach z 12 sierpnia 2025 r. i 12 września 2025 r.; 4. błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że przedmiotowa wiata pełni funkcję rekreacyjną, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że była i może być użytkowana jako zadaszone miejsce postojowe oraz obiekt o funkcji gospodarczej; 5. naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie mimo istnienia przesłanek wskazujących na możliwość naruszenia przepisów techniczno-budowlanych oraz oddziaływania obiektu na nieruchomość sąsiednią; 6. naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności § 19 Rozporządzenia poprzez brak ustalenia czy obiekt, jako faktycznie pełniący funkcję miejsca postojowego, spełnia wymagania dotyczące jego usytuowania względem granicy działki; 7. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, polegające na braku umożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym po kontroli w dniu 19 grudnia 2025 r. poprzez wysłanie nowego materiału dowodowego zaraz po jego zgromadzeniu do organu odwoławczego, bez zapewnienia możliwości zapoznania się z nim. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że kluczowym uchybieniem organów obu instancji jest brak wykonania wytycznych zawartych w decyzji PWINB z 30 stycznia 2025 r. Zdaniem Skarżącego organ pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie przeprowadził rzetelnej analizy funkcji obiektu ani jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i przeciwpożarowymi. Mimo tego organ odwoławczy zaakceptował takie postępowanie, co stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Skarżącego organy obu instancji dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego, naruszając art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przyjęto wersję przedstawioną przez Inwestorów, pomijając zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną oraz wcześniejsze ustalenia, które jednoznacznie wskazują, że obiekt był przez długi czas wykorzystywany jako zadaszone miejsce postojowe oraz obiekt o funkcji gospodarczej. Odwołując się do judykatury zwrócono uwagę, że o kwalifikacji obiektu decyduje jego faktyczny sposób użytkowania (faktyczna funkcja użytkowa), a nie jego formalna nazwa czy konstrukcja bądź deklaracje inwestora. Tym samym, w sytuacji, gdy wiata pełni funkcje użytkowe, takie jak miejsce postojowe lub gospodarcze, powinna podlegać przepisom techniczno-budowlanym właściwym dla takich funkcji. Zdaniem Skarżącego organy nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego w tym zakresie. Za błędne uznano stanowisko, że brak spełnienia parametrów technicznych miejsca postojowego wyklucza możliwość uznania obiektu za pełniący taką funkcję. Zarzucono, że organy nie dokonały analizy oddziaływania obiektu na nieruchomość sąsiednią. Tymczasem usytuowanie wiaty w odległości poniżej jednego metra od granicy działki oraz faktyczne zdarzenia, takie jak zsuwanie się pokrywy śnieżno-lodowej na teren nieruchomości Skarżącego, wskazują na realne oddziaływanie obiektu poza teren Inwestorów. Skarżący wskazał, że zalegająca na połaci dachowej wiaty pokrywa śnieżna przyjmowała postać zwartej, ciężkiej masy śniegu i lodu, która w okresach odwilży ulegała stopniowemu zsuwaniu się w kierunku jego nieruchomości. Już w trakcie tego procesu dochodziło do odrywania się jej fragmentów, które spadały bezpośrednio na ogrodzenie. Jednocześnie istniało realne ryzyko, że cała masa śnieżno-lodowa ulegnie jednorazowemu zsunięciu, co - przy jej znacznej wadze - mogłoby spowodować uszkodzenie mienia, a nawet zagrożenie dla bezpieczeństwa osób przebywających w pobliżu. Skarżący podkreślił, że ze względu na sposób usytuowania wiaty jedynym możliwym kierunkiem zsuwania się tej pokrywy była jego nieruchomość. Skarżący podniósł, że zdarzenia polegające na zsuwaniu się pokrywy śnieżno-lodowej z dachu wiaty w kierunku jego nieruchomości nie mogą być kwalifikowane wyłącznie jako uciążliwość o charakterze cywilnoprawnym. Okoliczność ta stanowi bowiem przejaw nieprawidłowego usytuowania oraz rozwiązań technicznych obiektu, skutkujących jego oddziaływaniem poza granice działki inwestora. Tym samym, wskazuje na możliwość wystąpienia przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. wykonywania lub użytkowania obiektu w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa mienia. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do dokonania w tym zakresie wnikliwej oceny, czego w niniejszej sprawie zaniechano, ograniczając się do uznania przedmiotowej kwestii za pozostającą poza zakresem postępowania. Zdaniem Skarżącego organy przyjęły funkcję rekreacyjną w sposób całkowicie abstrahujący od rzeczywistego sposobu użytkowania obiektu oraz bez analizy, czy taka funkcja ma charakter rzeczywisty i pomocniczy, czy też została przyjęta wyłącznie na potrzeby uniknięcia zastosowania przepisów techniczno-budowlanych. W tym zakresie zwrócono uwagę, że w protokole kontroli z 29 października 2024 r. Inwestorzy wskazali, iż "wiata służy do przechowywania mebli ogrodowych i narzędzi", deklarując jednocześnie, że nie będzie wykorzystywana do parkowania samochodów. Deklaracji tej przeczy jednak późniejszy materiał dowodowy w postaci zdjęć wykonanych po sporządzeniu protokołu. Zauważono również, że funkcja rekreacyjna wiaty została wskazana dopiero przez autora oceny technicznej, a następnie powielona przez Inwestorów, mimo że nie znajduje ona potwierdzenia w rzeczywistym sposobie użytkowania obiektu. W konsekwencji przyjęta kwalifikacja ma charakter instrumentalny i prowadzi do obejścia przepisów, w sytuacji, gdy faktyczne użytkowanie obiektu wskazuje na funkcję miejsca postojowego i gospodarczą. Zdaniem Skarżącego organy błędnie również przyjęły, że ustalenia m.p.z.p. dotyczą wyłącznie budynków w sensie formalnym, pomijając fakt, że plan miejscowy reguluje sposób zagospodarowania terenu oraz funkcje obiektów. W sytuacji, gdy przedmiotowa wiata pełni faktycznie funkcję miejsca postojowego lub obiektu gospodarczego, jej lokalizacja powinna podlegać ocenie w kontekście ustaleń planu dotyczących tych funkcji. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadzi do obejścia przepisów m.p.z.p. poprzez realizację obiektów o określonej funkcji pod pozorem ich innej kwalifikacji formalnej. Przyjęcie takiej wykładni prowadzi do sytuacji, w której możliwe jest obchodzenie przepisów poprzez realizację obiektów funkcjonalnie odpowiadających budynkom, lecz formalnie kwalifikowanych jako wiaty. PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W pismach procesowych z 30 kwietnia 2026 r. Skarżący przedstawił swoje stanowisko wobec odpowiedzi na skargę oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku 26 marca 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 26 września 2025 r. orzekającą o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r., poz. 524 ze zm.) w sprawie wybudowania wiaty na terenie działki nr [...] w K., niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Z kolei w myśl art. 51 ww. ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W judykaturze wskazuje się, że przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego normują różne rodzaje decyzji administracyjnych, które mogą zostać wydane w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego. Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu naprawczym zależy bowiem od wyników postępowania wyjaśniającego. W prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu stosownych ustaleń, ocenia, czy zaistniał stan niezgodny z prawem w efekcie działań inwestora, skutkujących naruszeniem przepisów prawa. Jeżeli okaże się, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych, bądź już wykonanych, robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie zaistniał przypadek istotnego odstępstwa od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest obowiązany, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem (zob. wyrok NSA z 30 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 1159/20, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Istnieje też trzecia możliwość, gdy organ nadzoru budowlanego uzna, że sporne roboty nie zostały wykonane w okolicznościach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie ma wówczas podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, bo nie ma potrzeby bądź możliwości doprowadzenia robót wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 do stanu zgodnego z prawem. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że zasadniczym powodem stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego było zakwalifikowanie obiektu na działce nr [...] w K. jako wiaty, a więc budowli, a nie budynku. Organy uznały, że podnoszone w sprawie zastrzeżenia dotyczące usytuowania ww. obiektu zbyt blisko granicy z sąsiednią działką Skarżącego, tj. niezgodnie z unormowaniami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), nie dotyczą budowli, a tylko budynków. Jedną z kwestii spornych w rozpoznawanej sprawie jest zatem to, czy do budowli w postaci wiaty znajdują zastosowanie przepisy Rozporządzenia. Jak słusznie zauważyły organy pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W orzecznictwie natomiast przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (zob. wyroki NSA: z 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17, z 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1091/18, z 24 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2266/18, z 24 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1973/20, czy z 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 2083/22). Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się dwa przeciwstawne poglądy na temat wykładni § 2 Rozporządzenia, który stanowi, że przepisy tego aktu stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Według pierwszego z poglądów - Rozporządzenie stosuje się także do budowli spełniających funkcje użytkowe budynków, ale tylko wówczas, gdy przepis szczególny tego aktu nie zawęża swego zakresu przedmiotowego do budynków. Takie zawężenie ma miejsce w odniesieniu do § 12 Rozporządzenia, w którym zostały określone odległości od granicy z działką budowlaną (zob. wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1642/11). Według drugiego stanowiska - z żadnego przepisu Rozporządzenia nie wynika takie zawężenie i przepisy tego aktu stosuje się do również do budowli pełniących funkcje użytkowe budynków, a zatem budowli służących celom takim jak budynek, w tym budynek gospodarczy (zob. wyrok NSA z 12 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 728/11). Podzielając drugi pogląd należy zwrócić uwagę, że niezawężanie stosowania przepisów Rozporządzenia tylko do budynków ma swoje racjonalne uzasadnienie, ponieważ wszystkie obiekty, w tym budowle spełniające funkcje użytkowe budynków, powinny być budowane w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Poza tym budujący nie może, przy wykonywaniu swego prawa, podejmować działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę (art. 144 Kodeksu cywilnego). Sposób usytuowania na działce wiaty spełniającej funkcje użytkowe budynku, jej forma, konstrukcja i rozwiązania techniczne mają wpływ na możliwość zagospodarowania sąsiedniego terenu. W konsekwencji wiata, o ile pełni funkcje użytkowe budynku, jest objęta wymogami Rozporządzenia, w tym § 12 określającego odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, którego ust. 1 odsyła m.in. do § 271-273 regulujących kwestie związane z usytuowaniem także budowli pełniących takie funkcje użytkowe z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (zob. wyroki NSA: z 20 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 450/22, z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2313/21, z 19 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 819/21, z 2 września 2021 r. sygn. akt II OSK 3096/18, z 26 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 1594/18 i z 12 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 728/11). Oczywisty jest przy tym wymóg, aby niezbędnym warunkiem uznania danej budowli za obiekt spełniający funkcje użytkowe budynku (niebędący jednak budynkiem), jest precyzyjne i niewadliwe ustalenie, że wiata służy celom użytkowym budynku, najczęściej gospodarczego, np. do przechowywania sprzętu ogrodniczego itp. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 29 października 2024 r. wynika m.in., że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, od strony wschodniej (przy budynku) wybudowano wiatę o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym krytym dachówką na deskowaniu. Od strony północnej wiata posiada pełne deskowanie ściany, a od strony wschodniej pełne deskowanie jednego przęsła (narożnego), pozostała część jest otwarta. Teren pod wiatą jest utwardzony. Wymiary wiaty wynoszą 9,11 m x 3,14 m, powierzchnia zabudowy wynosi 28,61 m2 i jest ona zlokalizowana w odległości 0,88 m od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...], natomiast okap około 0,50 m. Obecni podczas kontroli właściciele działki nr [...] oświadczyli m.in., że wiata służy do przechowywania mebli ogrodowych i narzędzi. Zadeklarowali również, że samochody, które były wcześniej parkowane pod wiatą, nie będą już tam parkowane. Powyższa deklaracja okazała się jednak gołosłowna, gdyż z dokumentacji zdjęciowej dołączonej przez Skarżącego do odwołania od decyzji PINB z 11 grudnia 2024 r. wynika, że samochody były nadal parkowane pod wiatą po dniu 29 października 2024 r. Odnosząc się do oświadczenia Inwestorów złożonego podczas kontroli w dniu 29 sierpnia 2025 r., że wiata służy wyłącznie do celów rekreacyjnych, należy podkreślić, że przy kwalifikowaniu danego obiektu budowlanego nie można abstrahować od jego rzeczywistej funkcji. W sytuacji, gdy ocenie organów nadzoru budowlanego podlegają wykonane roboty budowlane nieobjęte pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem weryfikacji podlega nie dokumentacja, ale pewien faktycznie istniejący stan rzeczy będący skutkiem wykonanych robót budowlanych. Zadaniem organu jest zbadanie, czy ten stan rzeczy jest dopuszczalny prawnie. Inwestor ma pewien margines swobody, gdy chodzi o doprecyzowanie charakteru czy funkcji przedsięwzięcia, ale deklaracje inwestora nie mogą zaprzeczyć obiektywnym ustaleniom (zob. wyroki NSA: z 6 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 2537/20 i z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3743/19). Przyjęcie, że wyłącznym kryterium kwalifikacji danego obiektu są jego cechy konstrukcyjne prowadziłoby do sytuacji, w której każde zadaszone miejsce postojowe można by uznać za zwykłą wiatę, a w konsekwencji regulacje § 19 Rozporządzenia, dotyczące odległości m.in. zadaszonych miejsc postojowych od okien budynków i granicy działki budowlanej, byłyby martwe. Nie można zatem opierać się wyłącznie nie wyjaśnieniach inwestora i na danych protokołu oględzin, które zazwyczaj są poprzedzone zawiadomieniem stron (w tym inwestora, który na potrzeby oględzin może odpowiednio obiekt przygotować), ale na całości materiału dowodowego (w niniejszej sprawie m.in. na obszernej dokumentacji fotograficznej zaoferowanej przez Skarżącego), oceniając wagę i wartość każdego dowodu z osobna na tle pozostałych dowodów. Trzeba mieć też na uwadze to, że funkcja, jaką może spełniać sporny obiekt, nie zależy wyłącznie od częstotliwości parkowania w nim samochodu, ale przede wszystkim od tego, czy taką możliwość zapewnia. W okolicznościach niniejszej sprawy wiata na działce nr [...] pełni funkcję użytkową budynku, skoro służy do parkowania pod nią samochodów i do przechowywania sprzętu ogrodniczego. Takie przeznaczenie wiaty przemawia za koniecznością skonfrontowania jej usytuowania z wymogami wynikającymi z § 12, § 207 i ewentualnie innych przepisów Rozporządzenia, w celu oceny jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Ocena ta będzie obowiązkiem organu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie PINB uwzględni również, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine Prawa budowlanego, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, ONSAiWSA 2017/1/2). Pomimo więc tego, że wiata nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, konieczne jest dokonanie oceny sprawy pod kątem przepisów wskazanych w tej uchwale. W uzasadnieniu decyzji z 26 września 2025 r. organ pierwszej instancji co prawda odnotował fakt podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. uchwały (s. 6), jednakże dokonaną przez PINB analizę wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek z art. 50 Prawa budowlanego uznać należy za nieprawidłową. W odniesieniu do przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z wykonaną oceną wiata obecnie pełni funkcję rekreacyjną, która nie generuje obowiązku zapewnienia innych rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowej opisanych w § 270 Rozporządzenia. W związku z tą opinią PINB uznał, że "nie zachodzą przesłanki z art. 50 ust. pkt 2 Prawa budowlanego". Oceną, do której odwołał się organ pierwszej instancji, jest przedłożona przez Inwestorów "Ocena techniczna wiaty" sporządzona w czerwcu 2025 r. przez mgra inż. Zbigniewa Toczka posiadającego - jak wynika z pieczęci na tym dokumencie - uprawnienia budowlane w specjalizacji konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, z ograniczeniami w specjalizacji architektonicznej. Nie ulega wątpliwości, że powyższa ocena techniczna - jak każdy dowód w postępowaniu administracyjnym - podlega ocenie organów z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 5 października 2009 r. sygn. akt I OSK 1444/08). W piśmiennictwie podkreśla się, że organ ocenia opinię biegłego swobodnie, na podstawie zasad wiedzy i nie jest nią związany. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Akcentuje się również, że organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz jest zobowiązany sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość tego rozumowania (tak: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178-179). W niniejszej sprawie organy nie dokonały jakiejkolwiek oceny sporządzonej przez biegłego oceny technicznej, przyjmując bezkrytycznie postawione w niej tezy. Tymczasem ocena ta jest bardzo lakoniczna, a wnioski, jakie postawił biegły nie zostały poparte przekonywającymi danymi. W ocenie technicznej biegły wskazał m.in., że orynnowanie dachu wiaty zapewnia odprowadzenie wód opadowych na teren działki nr [...], będącej własnością Inwestorów, wody opadowe nie zalewają terenu działki sąsiedniej nr [...]. Biegły nie wypowiedział się natomiast chociażby w kwestii, czy konstrukcja dachu i usytuowanie jego krawędzi względem granicy z działką nr [...] może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Tymczasem, jak wynika z pisma Skarżącego z 27 lutego 2026 r. i załączonych do niego zdjęć, zalegająca na połaci dachowej wiaty pokrywa śnieżna przyjęła postać zwartej, ciężkiej masy śniegu i lodu, która w czasie odwilży stopniowo zsuwała się w kierunku nieruchomości Skarżącego. W trakcie tego procesu dochodziło do odrywania się fragmentów pokrywy śnieżno-lodowej, które spadały bezpośrednio na ogrodzenie. Jednocześnie istniało realne ryzyko, że cała masa śnieżno-lodowa ulegnie jednorazowemu zsunięciu, co - przy jej znacznej wadze - mogłoby spowodować uszkodzenie mienia (ogrodzenia, krzewów i nasadzeń przy ogrodzeniu), a nawet zagrożenie dla bezpieczeństwa osób lub zwierząt przebywających w pobliżu. Ze względu na usytuowanie wiaty jedynym możliwym kierunkiem zsuwania się ww. pokrywy była nieruchomość Skarżącego. W ocenie technicznej z czerwca 2025 r. biegły wskazał również: "Brak możliwości przesłaniania światła dziennego w stosunku do okien w ścianie zachodniej budynku na działce sąsiedniej nr [...]. Warniki naturalnego oświetlania pomieszczeń na działce sąsiedniej nr [...], opisane w par. 13 WT jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie spełnione". Autor oceny nie przedstawił jednak żadnych wyliczeń (popartych dokumentacją), które doprowadziły do postawienia tak stanowczej tezy. Podobnie należy ocenić stwierdzenie biegłego: "Usytuowanie wiaty pod okapem dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie ma wpływu na organicznie minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku mieszkalnym na terenie działki sąsiedniej nr [...]. Warunki opisane w par. 60 WT jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie spełnione". Tu również brak jest jakichkolwiek danych, które można by zweryfikować. Wskazując w ocenie technicznej, że wiata pełni funkcję rekreacyjną i nie będą gromadzone pod nią żadne materiały pożarowo niebezpieczne, przez co nie generuje ona obowiązku zapewnienia innych rozwiązań w zakresie ochrony przeciwpożarowej opisanych w § 270 Rozporządzenia, biegły odwołał się do oświadczenia Inwestorów i wizji lokalnej przeprowadzonej na działce nr [...]. Orzekające w sprawie organy, przytaczając w uzasadnieniach decyzji fragmenty opinii biegłego i jej wnioski końcowe, uchyliły się w istocie od wnikliwej oceny tej opinii, czym naruszyły przy wydawaniu decyzji art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy bezkrytycznie podzieliły stanowisko biegłego przedstawione w ocenie technicznej, nie odnosząc się do pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Tymczasem obowiązkiem organów było skonfrontowanie stanowiska biegłego ze stanowiskiem prezentowanym przez Skarżącego w toku prowadzonego postępowania, w tym m.in. z przedstawionym przez niego materiałem fotograficznym. Należy podkreślić, że sam fakt legitymowania się przez biegłego wymaganymi kwalifikacjami zawodowymi uprawniającymi go do sporządzenia opinii na potrzeby postępowania administracyjnego nie uzasadnia automatycznego uznania sporządzonej przez niego opinii za prawidłową. Obowiązkiem organów jest dokonanie wnikliwej analizy przesłanek, na jakich biegły oparł swoją opinię oraz skontrolowanie czy opinia ta została logicznie uzasadniona - czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. W tym stanie sprawy nie może budzić wątpliwości, że wydane decyzje naruszają art. 107 § 3 k.p.a., a poprzedzające ich wydanie działania organów nie mogą być uznane za zgodne z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Działanie organu polegające na analizowaniu i wyjaśnianiu tylko niektórych aspektów stanu faktycznego, przy pomijaniu innych jego elementów nie może być uznane za zgodne z prawem. Obowiązki procesowe organów prowadzących postępowanie związane są przede wszystkim z wyczerpującym zebraniem dowodów dotyczących okoliczności faktycznych sprawy i ich rozpatrzeniem, stosownie do dyrektyw zawartych w k.p.a. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy wymaga jednoznacznego wyjaśnienia wskazanych przez Sąd wątpliwości. W tym celu organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające mające na celu zweryfikowanie omówionych wyżej okoliczności, po czym dokona ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), wdroży odpowiednie do wyników dokonanych ustaleń postępowanie, które zakończy rozstrzygnięciem odpowiadającym wymogom stawianym przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od PWINB na rzecz Skarżącego kwotę 500 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożył Skarżący w piśmie procesowym z 30 kwietnia 2026 r. (k. 30 akt sądowych), a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Justyna Dudek-Sienkiewicz /przewodniczący/ Krzysztof Kaszubowski Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.)
par. 2, par. 12, par. 19, par. 270 · Dz.U. 2022 poz. 1225
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 1-3 · Dz.U. 2023 poz. 682
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ol 595/26 · 19 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Olsztynie z 19 sierpnia 2026 r., II SA/Ol 595/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Po 609/26 · 19 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 19 sierpnia 2026 r., II SA/Po 609/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II SA/Gd 179/26 · 19 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 19 sierpnia 2026 r., II SA/Gd 179/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny