II SA/Gd 29/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2025 r., nr SKO Gd/5587/24 w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości, co do treści postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Skarga pani M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 grudnia 2025 r. w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Postanowieniem z 31 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (SKO, Kolegium) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 17 czerwca 2019 r., nr 003233/SP/06/2019, odmawiającej przyznania pani M.T. (dalej jako: "Strona", "Wnioskodawczyni", "Skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że analizując treść wniosku Skarżącej organ ustalił, że przedmiotem wniosku w zakresie stwierdzenia nieważności jest decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z 17 czerwca 2019 r., nr 003233/SP/06/2019, która podlegała kontroli instancyjnej na mocy decyzji SKO z 29 listopada 2019 r., nr SKO Gd/3480/19 utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ostateczna Kolegium podlegała weryfikacji w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrokiem z 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 169/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na powyższą decyzję Kolegium, następnie wyrokiem z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 826/21 - Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. SKO wskazało, że po wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta tą właśnie decyzją tego organu z 29 listopada 2019 r. W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem rozpoznania w trybie art. 156 k.p.a. może być zatem wyłącznie decyzja ostateczna, którą stanowi decyzja SKO z 29 listopada 2019 r. W ocenie SKO, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 17 czerwca 2019r., nr 003233/SP/06/2019 jest bezprzedmiotowe, bowiem decyzja pierwszej instancji podlegałoby badaniu najpierw w instancji odwoławczej, w której nie jest dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności oraz osobno w trybie nadzwyczajnym, w którym teoretycznie możliwe byłoby to stwierdzenie w sposób sprzeczny z decyzją ostateczną, czyli z naruszeniem zasady trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.). Pismem z 22 listopada 2024 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści postanowienia z 31 października 2024 r., nr SKO Gd/3415/24. W treści pisma Wnioskodawczyni domagała się wskazania, której decyzji postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tyczy się art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 K.p.a., czyli w stosunku do której decyzji i przez jaki organ może zostać wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Skoro art. 157 § 1 K.p.a. stanowi, że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, to właśnie SKO w Gdańsku jest organem wyższego stopnia w stosunku do decyzji Prezydenta Miasta Gdyni. Skarżąca wniosła także o odpowiedź, dlaczego Kolegium napisało w powyższym postanowieniu z 31 października 2024 r., że do dnia wydania tego postanowienia nie udzieliła odpowiedzi na pismo Kolegium z 18 lipca 2024 r., skoro w rzeczywistości udzieliła odpowiedzi w piśmie z 13 sierpnia 2024 r., a więc w ciągu siedmiu dni oraz o wyjaśnienie, dlaczego Kolegium przesłało powyższe postanowienie również dla MOPS-u w G., nie będącego stroną. Postanowieniem z 5 grudnia 2025 r., nr SKO Gd/5587/24, SKO odmówiło wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia Kolegium z 31 października 2024 r., sygn. akt SKO Gd/3415/24. W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że sformułowania strony zawarte we wniosku z 22 listopada 2024 r. wykraczają poza kompetencje wynikające z art. 113 § 2 K.p.a. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 grudnia 2025 r., nr SKO Gd/5587/24, Skarżąca wniosła o jego uchylenie, gdyż Kolegium nie udzieliło odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z 22 listopada 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jeżeli natomiast sąd nie dopatrzy się wskazanych naruszeń prawa, oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga nie podlega uwzględnieniu. Podstawą prawną kontrolowanego w niniejszej sprawie przez Sąd postanowienia był przepis art. 113 § 2 K.p.a., który stanowi, że organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Na mocy art. 126 K.p.a. przepis powyższy stosuje się do postanowień, co w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji (postanowienia – przyp. własny) może mieć miejsce, gdy jej treść jest zawiła, niejednoznaczna, a tym samym co najmniej utrudnia jej prawidłowe wykonanie lub prawidłową interpretację. Działając na podstawie art. 113 § 2 K.p.a. organ obowiązany jest jedynie wyjaśnić, jak rozumiał własną decyzję (por. Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 289); nie dokonuje on zatem przynależnej do procesu stosowania prawa subsumpcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 113 § 2 K.p.a. organ ma tylko obowiązek określić żądanie strony i dokonać jego konfrontacji z treścią wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienia domaga się strona, zmierzając do oceny czy decyzja zawiera niejasności. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie może natomiast stanowić konkurencji, ani alternatywy dla określenia praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego, bądź też dokonywać ustaleń poza treścią decyzji (por. wyrok NSA z 22 marca 2023 r., II OSK 272/22; orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, zakres instytucji wyjaśnienia treści decyzji na gruncie art. 113 § 2 K.p.a. ma ograniczony charakter. Powinna być stosowana w zasadzie jedynie w stosunku do samej osnowy decyzji, a w stosunku do uzasadnienia tylko wówczas, gdy jest to konieczne do odkodowania treści jej sentencji (zob. M. Wojtuń, w: Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, s. 689). Ponadto, w zakresie wstępnych ustaleń organu wyjaśniającego leży stwierdzenie, że decyzja (postanowienie) została sformułowana w sposób niepozwalający na zrozumienie jej sensu lub w sposób, na gruncie którego wyraźnie dopuszczalne byłyby różne i przynajmniej częściowo wykluczające się wyniki jej wykładni (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., II OSK 1298/10). Jeżeli rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest jasne i zrozumiałe, wyraźnie oznaczono w niej strony, wskazano przedmiot, jak i podstawę prawną rozstrzygnięcia, zaś uzasadnienie zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, wydając decyzję, to nie można zarzucić, że treść takiej decyzji sformułowana jest w sposób niejasny, niejednoznaczny, czy też budzący wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia (zob. M. Dyl, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 499 oraz powołane tam orzecznictwo). Zdaniem Sądu, przywołane rozważania dotyczące decyzji administracyjnych są adekwatne względem postanowień. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcie Kolegium jest prawidłowe. Wniosek o wyjaśnienie dotyczył bowiem postanowienia, którym Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 17 czerwca 2019 r., odmawiającej przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką sprawowaną nad matką I.T. Kontroli Sądu w ramach wniesionej skargi podlega jedynie ocena czy prawidłowo Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie postanowienia z 31 października 2024 r., nr SKO Gd/3415/24 było jednoznaczne i jego zakres nie budził wątpliwości. Natomiast nie podlega ocenie zgodności z prawem treść tego rozstrzygnięcia. SKO prawidłowo uznało, że postanowienie, co do którego wyjaśniań domagała się Skarżąca zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i pozwalający na zrozumienie jego sensu. Jest ono jasno sformułowane i nie nastręcza żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Ocena ta dotyczy zarówno osnowy postanowienia jaki i uzasadnienia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyraźnie wskazało, która decyzja administracyjna w jego ocenie może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności. SKO zasadnie zauważyło w zaskarżonym postanowieniu, że kwestia doręczeń postanowienia będącego przedmiotem wniosku z art. 113 § 2 K.p.a. w oczywisty sposób wykracza poza treść tego rozstrzygnięcia. Uznać zatem należało, że Kolegium zgodnie z prawem odmówiło Skarżącej wyjaśnienia wątpliwości wskazanych przez nią we wniosku z 22 listopada 2024 r. Rozstrzygnięcie z 31 października 2024 r. nie zawierało bowiem żadnych wątpliwości, mogących być przedmiotem wyjaśnienia w trybie art. 113 § 2 K.p.a. Z powyższych względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym – na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.