II SA/Gd 282/14

II SA/Gd 282/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z dnia 21 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odrzucić skargę.

Decyzją z 21 marca 2014 r. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania G. N. od decyzji Prezydenta Miasta z 22 stycznia 2014 r. o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul. O., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 122 m2 na podstawie przepisu 73 ust. 1 i 2,ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (t.j. Dz. U. z 1998 r., poz. 1126 ze zm.) uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prezydent Miasta domagając się jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze Prezydenta Miasta nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej, ponieważ skarga nie została wniesiona przez podmiot uprawniony w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Przede wszystkim podkreślić należy, że skarga wniesiona do sądu, zanim zostanie poddana merytorycznej kontroli, podlega ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Katalog podstaw uzasadniających odrzucenie skargi nie jest katalogiem zamkniętym. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż do przesłanek niedopuszczalności zalicza się brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę, w sytuacji gdy brak tej legitymacji jest ewidentny. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Istotę legitymacji skargowej wnoszącego skargę stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli aktów lub czynności organów administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Art. 50 § 1 p.p.s.a. przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów: 1) każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz 2) w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu podmiotowi. Jednostka samorządu terytorialnego może być stroną postępowania administracyjnego i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej – organu orzekającego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. W takim przypadku, gdy organ – jakim jest m.in. prezydent miasta – orzeka w określonej sprawie administracyjnej, podmiot ten będzie "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego – miasta (gminy) – w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. W konsekwencji organowi, który wydał decyzję (postanowienie) w sprawie nie mogą przysługiwać żadne uprawnienia strony, bo korzysta on z uprawnień władczych, opatrzonych sankcją przymusu państwowego. Dotyczy to także sytuacji, gdy w miastach na prawach powiatu organ gminy posiada także uprawnienia starosty. Skupienie w jednym ręku uprawnień władczych dwóch organów nie zmienia sytuacji, ponieważ gdy Prezydent Miasta wydaje władcze rozstrzygnięcie działając jako starosta, nie może oczekiwać, że reprezentując gminę posiada uprawnienie strony. Nie sposób jednak nie dostrzec specyfiki sprawy w jakiej Prezydent Miasta wniósł skargę. W sprawach o ustalenia odszkodowanie rolę organu decyzyjnego ustawodawca powierzył staroście, niezależnie od tego czyją własnością jest nieruchomość, której dotyczy żądanie. Zatem gminie, o ile jest właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem tego postępowania, została wyznaczona rola strony. Jednakże Prezydent sprawujący funkcję Starosty nie może jednocześnie występować w imieniu Gminy jako strona w tej sprawie i jako organ sprawę rozpatrujący. Aby zachować uprawnienie do obrony interesu gminnego gmina musi wykazać istnienie takowego i wystąpić do organu wyższego stopnia o wyłączenie od rozpoznania sprawy. Dopiero, gdy brzemię konieczności podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku G. N. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania zostanie przeniesione z Prezydenta Miasta wykonującego uprawnienia starosty na inny organ, wówczas Prezydent będzie mógł reprezentować uprawnienia właścicielskie. Uzasadnienia takiego stanowiska należy doszukiwać się w zróżnicowanej pozycji prawnej gminy – po pierwsze jako podmiotu, któremu przepisami prawa przyznane są określone kompetencje do wyrażania władztwa administracyjnego i który w związku z tym działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie (sfera imperium), a po drugie jako osoby prawnej, której przysługują określone prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego i która dochodząc realizacji tych praw może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (sfera dominium). Powierzenie gminie wykonywania zadań publicznych, obejmujących sprawowanie administracji publicznej w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych z zakresu administracji rządowej i w konsekwencji prowadzenie przez jej organy postępowań administracyjnych w konkretnych sprawach ogranicza zakres uprawnień procesowych tej jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej. Wyłączona jest zatem możliwość połączenia realizowania przez gminę jako podmiotu, którego rolą i obowiązkiem jest reprezentowanie w danym postępowaniu administracyjnym interesu publicznego (interesu wspólnoty gminnej), z realizowaniem przez nią w tym samym postępowaniu administracyjnym swojego interesu prawnego jako osoby prawnej. Ta zróżnicowana sytuacja prawna gminy wyklucza możliwość równoczesnego występowania jej organów (w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., w niniejszej sprawie Prezydenta Miasta ) w charakterze organu I instancji, rozstrzygającego indywidualną sprawę administracyjną oraz gminy w charakterze strony biorącej udział w tym postępowaniu. Z tego powodu skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a..