II SA/Gd 275/26

Dnia 27 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2026 roku, numer SKO Gd/834/25 w przedmiocie wydania kserokopii akt sprawy dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

M. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 22 stycznia 2026 r. w przedmiocie wydania kserokopii akt sprawy dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca pismem z 12 września 2023 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni o przesłanie, przed przeprowadzeniem kolejnego wywiadu środowiskowego, kopii akt sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Prezydent pismem z 15 września 2023 r. poinformował Skarżącą, że nie ma podstawy prawnej do żądania sporządzenia przez organ kopii lub odpisów akt, strona może tego dokonać samodzielnie w siedzibie organu. Poinformowano także, że w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym, organ obecnie dysponuje jedynie częścią akt. Skarżąca w reakcji na pismo z 15 września 2023 r. wniosła o wydanie postanowienia. Prezydent postanowieniem z 18 października 2023 r. odmówił skarżącej przesłania kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem akt postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ powtórzył argumentacją zaprezentowaną w piśmie z 15 września 2023 r. SKO postanowieniem z 30 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta. Kolegium odnosząc się do zawartego we wniosku z 12 września 2023 r. żądania wydania kserokopii potwierdzonych z oryginałem całości akt sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego wskazało, że przy rozpatrywaniu tego żądania zastosowanie ma art. 73 § 2 K.p.a., zgodnie z którym strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W ocenie Kolegium zasadnie przyjęto, że ważnego interesu strony nie można uzasadniać tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt dla potrzeb prowadzonego (innego - dopisek Sądu) postępowania. Należy bowiem jeszcze wykazać, że nie ma możliwości samodzielnego sporządzenia odpisów z akt sprawy w trybie art. art. 73 § 1 i 1a Kpa., zgodnie z którymi strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Odnosząc się natomiast do drugiego żądania skarżącej, tj. wydania niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem akt postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego SKO podniosło, że art. 73 § 1 K.p.a. daje stronie prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Z kolei art. 73 § 2 K.p.a. stanowi jedynie o uprawnieniu strony do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Organ nie ma więc obowiązku kserowania całych akt administracyjnych i doręczania ich na adres strony. Żądanie skserowania całości akt administracyjnych należy potraktować zatem jako nadużywanie prawa przez wnioskodawczynię, która pomimo sprawowania opieki nad matką nie ma przeszkód, by osobiście bądź przez upoważnionego przez siebie pełnomocnika zapoznała się z całością akt sprawy w siedzibach organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając skargę M.T. na powyższe postanowienie, wyrokiem z 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 248/24 uchylił je oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z 18 października 2023 r. Sąd wskazał, że Kolegium nie uzasadniło swojego stanowiska, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka ważnego interesu strony w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (art. 71 § 2 K.p.a). Taka sytuacja nie może być zaakceptowana, gdyż w istocie uniemożliwia skarżącej polemikę z wydanym rozstrzygnięciem, co szczególnie istotne, gdyż w sytuacji wątpliwości co do wykazania przez skarżącą ważnego interesu niezbędnego do uzyskania przez nią uwierzytelnionych kopii akt, należało ją o tym poinformować w trybie art. 79a K.p.a. Sąd wyjaśnił następnie, że w myśl art. 71 § 1 K.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18 stwierdził, że w ramach udostępnienia akt stronie mieści się sporządzenie przez organ w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. W ocenie NSA odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Tylko więc w sytuacjach wymagających większego organizacyjnego zaangażowania ze strony pracowników organu dopuszczalne byłoby wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku w przedmiocie sporządzenia kserokopii dokumentów. Odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 K.p.a. Sąd stwierdził w związku z tym, że odmowa wykonania kopii akt oraz ich wysyłki mogłaby nastąpić jedynie wtedy, gdy organ wykazałby konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania lub gdyby strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywała prawa wynikającego z art. 73 § 1 K.p.a. W przedmiotowej sprawie takimi argumentami się nie posłużono. Kolegium wskazało co prawda, że żądanie skarżącej stanowi nadużycie prawa, jednak w żaden sposób tego nie wyjaśniło, nie uzasadniło też swojego stanowiska, że skarżąca ma możliwość zapoznania się z aktami w siedzibie organu, w świetle powoływanej przez nią okoliczności opieki nad matką. SKO nie kwestionowało okoliczności sprawowania opieki, jednocześnie nie wyjaśniając, z jakiego powodu nie stanowi ona sytuacji uzasadniającej wykonanie i przesłanie kopii akt. Prezydent Miasta Gdyni ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z 30 grudnia 2024 r. odmówił przesłania kserokopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem całości akt sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wyjaśnił, że na jego wezwanie 11 grudnia 2024 r. M. T. wskazała, że wnioskuje o kopie całości akt potwierdzone za zgodność z oryginałem, od pierwszej do ostatniej strony. Wskazała, że akta te potrzebuje do przedłożenia w instytucji oraz że nie zgadza się ze stwierdzeniem, że chodzi o nowy wywiad, gdyż nie składała przecież nowego wniosku ani nie otrzymuje świadczenia, by konieczna była aktualizacja wywiadu - art. 107 ust 4 ustawy o pomocy społecznej nie pozwala na aktualizację wywiadu w sprawie. W ocenie Prezydenta, Skarżąca nie wykazała zaistnienia ważnego interesu uzasadniającego rozpoznanie sprawy zgodnie z jej wnioskiem. W pierwszej kolejności zauważono, że we wniosku o przesłanie kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem całości akt dotyczących sprawy świadczenia pielęgnacyjnego wszczętej z wniosku z 30 października 2021 r. skarżąca zażądała przesłania tych akt przed przeprowadzeniem ponownego wywiadu środowiskowego. Prezydent uznał, że skarżąca chce w ten sposób pozyskać kopie całości akt w celu zapoznania się z materiałem przed przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, który miał być przeprowadzony na wyraźne polecenie SKO w celu ustalenia stanu zdrowia I. T. oraz zakresu czynności opiekuńczych świadczonych przez skarżącą z tytułu sprawowanej opieki nad matką od chwili złożenia wniosku, tj. od 30 października 2021 r. do momentu sporządzenia wywiadu środowiskowego, tj. do 27 grudnia 2022 r., a także w celu ustalenia aktualnej sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącej i jej matki tak, by ustalić, czy w dalszym ciągu skarżąca sprawuje opiekę nad matką w wymaganym zakresie oraz w odpowiednich warunkach bytowych. Prezydent podkreślił, że o zamiarze i celu przeprowadzenia wywiadu M. T. była kilkukrotnie informowana, była także informowana przez MOPS, że celem wywiadu nie jest uzupełnienie braków, a przeprowadzenie nowego wywiadu na potrzeby postępowania SKO oraz że nie ma potrzeby przygotowania się do wywiadu, bo procedura wywiadu jest jej znana. W opinii organu umożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie mogło być uzależnione od wcześniejszego przesłania stronie kopii całości akt sprawy, a chęć czy potrzeba przygotowania się do wywiadu środowiskowego w tym konkretnym przypadku nie jest ważnym interesem strony. Prezydent wskazał następnie, że skarżąca w piśmie z 11 grudnia 2024 r. wyjaśniła, że wnosi o kopie całości akt sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem i że potrzebuje je do przedłożenia instytucji. W tym kontekście organ stwierdził, że z dotychczasowych akt sprawy wynika, że M. T. mogła zostawiać matkę samą do 2 godzin, co jest wystarczającym czasem na zapoznanie się z aktami. Odległość między siedzibą organu a miejscem zamieszkania M. T. to niecałe 6 km, transport komunikacji miejskiej zapewnia dojazd do siedziby organu z miejsca zamieszkania strony jednym autobusem, podróż trwa 23 minuty. M. T. może też skorzystać np. z opieki wytchnieniowej, która ma umożliwić osobom zajmującym się osobami niepełnosprawnymi załatwienie ważnych spraw lub też może ona skorzystać z usług opiekuńczych. Organ poinformował też, że oryginały akt sprawy znajdują się w SKO, ponieważ M. T. złożyła odwołanie od decyzji nr 001419/SP/02/2023 z 22 lutego 2023 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. M. T. w zażaleniu na powyższe postanowienie stwierdziła, że organ I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że nawet dwie godziny na dojazd do siedziby organu tam i z powrotem nie wystarczą na przeglądanie akt i sporządzanie z nich notatek bądź wykonywanie zdjęć, co wymaga ponadto dysponowania sprawnym sprzętem. Podkreśliła też, że w instytucjach honorowane są dokumenty potwierdzone za zgodność z oryginałem. Odnosząc się do kwestii pozostawienia chorej matki z kimś obcym stwierdziła, że nie jest to dobre rozwiązanie, zważywszy na opinie osób, które korzystały z takich usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z 22 stycznia 2026 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo przyjął, że wniosek strony powinien podlegać ocenie w oparciu o art. 73 i 74 k.p.a., które konstytuują zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej. Stronie służy bowiem prawo przeglądania akt sprawy, a także sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, realizowane osobiście lub przez pełnomocnika, nieograniczone ważnym interesem strony i przysługujące jej również po zakończeniu postępowania administracyjnego (art. 73 § 1 k.p.a.). Natomiast ograniczone ważnym interesem strony jest jej prawo do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, co wynika wprost z art. 73 § 2 k.p.a. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ocenił, że wnioskodawczyni nie wykazała zaistnienia ważnego interesu strony, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Podnoszone w tym zakresie zarzuty nie mogą zostać uznane za zasadne, nie ma bowiem dostatecznych podstaw do przyjęcia, aby wyłącznie wydanie stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów zapewniło korzystanie z uprawnień procesowych w postępowaniu dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Cele, które strona chce w ten sposób osiągnąć, mogą być zrealizowane poprzez uzyskanie dostępu do akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. W tym zaś zakresie nie sposób przyjąć, aby wnioskodawczyni napotykała na przeszkody w zakresie zapoznania się z aktami sprawy. M. T. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 22 stycznia 2026 r. wyjaśniła, że aktualne pozostają zarzuty zawarte w zażaleniu wniesionym do Kolegium, podniosła ponadto, że SKO w Gdańsku nieprawidłowo twierdzi, że wywiad nie miał na celu uzupełnienia braków, Kolegium zastosowało bowiem art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, który mówi właśnie o postępowaniu uzupełniającym braki. Kopie akt potwierdzone za zgodność z oryginałem wydawane są nawet dla osób nie mających przeszkód i zobowiązań takich jak np. konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną, której nie można zostawić samej, by jechać do siedziby organu i przeglądać tam akta. Skarżąca musi pokonywać takie właśnie przeszkody, a mimo to odmówiono jej wydania kopii akt potwierdzonych za zgodność z oryginałem, nie biorąc pod uwagę konieczności sprawowania przez nią opieki nad matką oraz tego, że nie stać jej na korzystanie z komunikacji publicznej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 22 stycznia 2026 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z 30 grudnia 2024 r. odmawiające skarżącej przesłania kserokopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem całości akt sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Rozstrzygnięcia te zostały wydane po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 248/24 postanowienia Kolegium z 30 stycznia 2024 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta z 18 października 2023 r. W związku z tym zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd w wyroku z 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 248/24 uznał, że Kolegium nie uzasadniło swojego stanowiska, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu strony w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Tymczasem nieostry charakter tej przesłanki obliguje organy do oceny, na tle okoliczności danej sprawy, czy strona wykazała jej istnienie. Skarżąca powołała się niemożność zapoznania się z aktami sprawy z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawną matką oraz koniecznością przygotowania się do kolejnego wywiadu środowiskowego. Organ nie uznał tych okoliczności jako uzasadniony ważny interes skarżącej, nie wyjaśniając motywów takiej oceny. Sąd przywołał następnie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18 wskazując, że w ocenie NSA odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 K.p.a., organ nie jest bowiem bezwzględnie związany żądaniem strony o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, a art. 73 § 1 K.p.a wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie. Zatem odmowa wykonania kopii akt oraz ich wysyłki mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania lub gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 K.p.a. W związku z wyżej opisanymi uchybieniami Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej, a następnie w zależności od dokonanych ustaleń, w przypadku ewentualnej ponownej odmowy wykonania i przesłania kopii akt, zobowiązane będą do wyczerpującego uzasadnienia swojego stanowiska. W ocenie Sądu organy administracji ponownie rozpoznając sprawę wzięły pod uwagę i prawidłowo zastosowały skierowane do nich wytyczne zawarte w wyroku tutejszego Sądu z 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 248/24, prawidłowo gromadząc materiał dowodowy i wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko. W konsekwencji za zgodne z prawem uznać należy zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), zwanej dalej jak dotychczas "k.p.a.". W art. 73 k.p.a. ustawodawca skonkretyzował prawo dostępu do akt, zagwarantowane w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Prawo dostępu do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym może przybierać postać dwóch odrębnych uprawnień. Pierwsze zostało uregulowane w art. 73 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Stronie służy prawo zaznajomienia się ze wszystkimi materiałami, które znalazły się w aktach sprawy, niezależnie od tego, czy zostały zaliczone do dowodów służących rozstrzygnięciu sprawy, czy też nie mają takiego charakteru. Prawo to przysługuje stronie także po zakończeniu postępowania. Uprawnienie do zaznajomienia się z aktami sprawy oraz samodzielnego utrwalenia zawartych tam treści na własny użytek nie wymaga przy tym spełnienia przez stronę żadnych warunków, a organ nie może co do zasady ograniczać dostępu do akt. Czynności wymienione w art. 73 § 1 k.p.a. cechuje samodzielność po stronie zainteresowanego zapoznaniem się z treścią akt sprawy bądź pozyskaniem z nich odpisów lub kopii. To rolą zainteresowanego jest podjęcie odpowiednich działań i wysiłku, aby móc zrealizować przysługujące mu prawo wglądu w akta sprawy administracyjnej. Na gruncie wspomnianego art. 73 § 1 k.p.a. zadaniem organu pozostaje jedynie umożliwienie stronie realizację należnego jej prawa, poprzez udostępnienie akt administracyjnych pozostających w dyspozycji organu. Skarżąca wniosła jednak o wydanie jej uwierzytelnionych, tj. potwierdzonych za zgodność z oryginałem, całych akt sprawy. Żądanie to podlega ocenie w świetle art. 73 § 2 k.p.a. przewidującym, że strona ma także prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Na stronie spoczywa obowiązek wykazania "ważnego interesu" w uzyskaniu uwierzytelnionych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Podstawową formą uzyskiwania kopii lub odpisów z akt sprawy administracyjnej jest ich samodzielne wykonywanie przez stronę postępowania (art. 73 § 1 k.p.a.), natomiast wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnionych kopii z akt sprawy ma charakter wyjątkowy, przy czym realizacja tego uprawnienia uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Pojęcie "ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., jest pojęciem nieostrym, co zobowiązuje organ rozpatrujący podanie wniesione na podstawie tego przepisu do dokonania oceny, czy w danej sprawie, ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub potrzeby strony, została spełniona przesłanka "ważnego interesu strony". Nie ulega przy tym wątpliwości, że to na wnioskującej stronie spoczywa obowiązek wykazania, że jej żądanie jest uzasadnione ważnym interesem. Dodać też należy, co istotne, że przepisy art. 73 § 1 i 2 k.p.a., co prawda, wskazują na możliwość sporządzenia kopii z akt, ale nie kopii akt (całych). Przepis ten nie nakłada więc na organ bezwzględnego obowiązku sporządzenia i dostarczenia stronie postępowania, na jej żądanie, kopii całości akt administracyjnych danej sprawy, a tym bardziej uwierzytelnionych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2025 r. II OSK 2123/22, publ. CBOSA). W wyroku NSA z 25 lipca 2007 r., I OSK 1319/06 (publ. CBOSA) przyjęto, że uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Sama potrzeba (chęć) posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami nie stanowi o ważnym interesie (vide: wyroki NSA: z 10 lutego 2021 r., II OSK 1461/18; z 15 września 2020 r., II OSK 1307/20, publ. CBOSA). Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie uprawnienia strony do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii dokumentów lub wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy od samej potrzeby ich posiadania przez stronę, to zbędne byłoby ustalenie dodatkowego wymogu uzasadnienia przez stronę, że ma "ważny interes" w ich uzyskaniu. W takim przypadku wystarczającym rozwiązaniem byłoby ustanowienie w art. 73 § 2 k.p.a. samego uprawnienia strony do posiadania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów, bez wprowadzania jakichkolwiek ograniczeń w możliwości ich żądania (vide: wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., II OSK 2063/10, publ. CBOSA). Ustawodawca wprowadził jednak takie ograniczenie w postaci zaistnienia przesłanki "ważnego interesu", uzasadniającego żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt sprawy. Trafnie, zdaniem Sądu, organy uznały, że argumentacja wniosku nie uzasadniała zaistnienia po stronie wnioskodawczyni ważnego interesu w pozyskaniu uwierzytelnionych odpisów dokumentów składających się na całe akta sprawy. M. T. w piśmie z dnia 11 grudnia 2024 r. wskazała, że wnioskuje o kopie całości akt potwierdzonych za zgodność z oryginałem, które potrzebuje do przedłożenia dla instytucji, nie wskazała jednak konkretnych instytucji ani nie wykazała, dlaczego miałaby potrzebować uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy. Jak natomiast wyżej wskazano, sama chęć posiadania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy nie jest wystarczająca. Nie stanowi także ważnego interesu strony uzasadniającego otrzymanie uwierzytelnionych kopii całości akt sprawy chęć zapoznania się z aktami sprawy przed wyrażeniem przez stronę zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W orzecznictwie uznano, że chęć weryfikacji akt sprawy z zebranymi przez siebie dowodami, nie stanowi o ważnym interesie (wyrok NSA z 29.03.2022 r., II OSK 890/19). Wreszcie, konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką również nie tłumaczy potrzeby posiadania uwierzytelnionych kopii całych akt sprawy. Obiektywne trudności w zorganizowaniu opieki nad matką – których istnienie organ neguje – mogłyby być rozważane ewentualnie w kontekście zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy w zakresie wynikającym z art. 73 § 1 k.p.a., nie tłumaczą natomiast potrzeby uwierzytelnienia żądanych dokumentów. Jak argumentował skład 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu do uchwały o sygn. akt I OPS 1/18 "nie budzi wątpliwości (...), że uprawnienie do otrzymania uwierzytelnionych odpisów z art. 73 § 2 k.p.a. nie zabezpiecza prawa strony do utrwalenia na własne potrzeby zawartości z akt. W istocie bowiem ustawodawca istotnie zawęża możliwość skorzystania ze sporządzonych przez organ na żądanie strony uwierzytelnionych odpisów z akt poprzez użycie kwantyfikatora "ważny interes", który nie daje gwarancji stronie, że uzyska odpis uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy w każdej sytuacji, gdy samodzielne sporządzenie będzie dla niej niemożliwe lub nadmiernie utrudnione". W tym też zakresie organy niewadliwie uznały, że skarżąca może zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpisy, notatki, kopie. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że skarżąca nie może zostawić matki, nad którą sprawuje opiekę, na czas niezbędny na zapoznanie się z aktami sprawy ani że nie stać jej na koszt podróży autobusem do ośrodka prowadzącego sprawę. Jak wskazały organy, wcześniej zdarzało się już, że skarżąca zostawiała matkę do 2 godzin, co jest wystarczającym czasem na wgląd do akt, zwłaszcza że podróż z miejsca zamieszkania skarżącej do siedziby organu pierwszej instancji trwa 23 minuty, zgodnie z informacjami, które można znaleźć na stronie Zarządu Komunikacji Miejskiej w G. Prezydent poinformował też o możliwości skorzystania przez skarżącą z pomocy, jaką oferuje MOPS, np. z opieki wytchnieniowej, która ma służyć m.in. do umożliwienia osobom zajmującym się osobami niepełnosprawnymi załatwienia ważnych spraw lub też o możliwości skorzystania z usług opiekuńczych. Za gołosłowny należy zdaniem Sądu uznać zatem zawarty w zażaleniu, a przywołany w skardze argument, że zważywszy na opinie osób, które korzystały z takich usług, pozostawienie chorej matki z kimś obcym nie jest wskazane. Jeśli jednak skarżąca nie chce skorzystać z przedstawionych przez Prezydenta form pomocy, uznać należy, że 2 godziny w zupełności wystarczą na zapoznanie się z aktami sprawy w siedzibie organu, co organ szczegółowo uzasadnił. Podkreślić ponownie trzeba, że żądanie skarżącej dotyczyło wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, a zatem uzasadnione mogło być tylko ważnym interesem strony, rozumianym jako wykraczający poza samą chęć posiadania i posługiwania się utrwalonymi technicznie kopiami akt. Argumentacja skarżącej nie wskazuje na konieczność udostępnienia jej uwierzytelnionych kopii całych akt sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.