Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gd 157/26

Wyrok WSA w Gdańsku z 17 czerwca 2026 r., II SA/Gd 157/26 – budownictwo wodne

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 17 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 listopada 2025 roku, numer G.RUZ.4219.17.2025.2.AK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 14 listopada 2025 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z 8 maja 2024 r.: I. udzielił G. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego: na usługę wodną polegającą na piętrzeniu wód rzeki W. na stopniu wodnym w P., gm. Ś., na potrzeby Małej Elektrowni Wodnej w P.; na pobór wód z rzeki W. na ww. stopniu do celów energetycznych; na zrzut wód na dolne stanowisko rzeki po jej spracowaniu w dwóch turbinach poziomych Kaplana (traktowany jako pobór zwrotny); na pobór wód z rzeki W. na stopniu wodnym w P. zlokalizowanym po południowej stronie ujęcia wody, do celów energetycznych, dla celów przepławki dla ryb dwuśrodowiskowych typu Vertical Slot oraz zrzut tej samej ilości wody na dolne stanowisko przepławki dla ryb w ilości wody pobranej; II. zatwierdził instrukcję gospodarowania wodą "Mała Elektrownia Wodna Instrukcja Gospodarowania Wodą" opracowaną w grudniu 2023 r.; III. wygasił z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna ust. 1 pkt 2 i pkt 3 decyzji Starosty Ś. z dnia 12 kwietnia 2006 r. zmienionej decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r. o udzieleniu spółce E. z J. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. przy pomocy jazu ulgowego północnego dla celów energetycznych. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z 14 listopada 2025 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 8 maja 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca pismem z 18 lipca 2025 r. (data wpływu wniosku uzupełnionego: 18 sierpnia 2025 r.) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 8 maja 2024 r. wnosząc jednocześnie odwołanie od tej decyzji. Organ wyjaśnił, że we wniosku skarżąca oświadczyła, iż o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji dowiedziała się dopiero 11 lipca 2025 r. za pośrednictwem swego pełnomocnika, nie wskazała jednak okoliczności powzięcia tej informacji ani oficjalnego oświadczenia pełnomocnika w tej sprawie. Organ skonstatował, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został nadany siódmego dnia od zadeklarowanej daty powzięcia informacji. Jako spełnienie przesłanki braku winy skarżąca wskazała brak wiedzy o postępowaniu w sprawie udzielenia G. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego, który był skutkiem błędnego zastosowania przez organ trybu z art. 49 § 1 K.p.a., a nie art. 49a K.p.a. W ocenie organu argumentacja ta nie znajduje uzasadnienia, bowiem postępowania administracyjne dotyczące m.in. udzielenia pozwoleń wodnoprawnych prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, której art. 401 ust. 3 jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i stanowi, że jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych, niż wnioskodawca stosuje się art. 49 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a zatem zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego doręcza się wnioskodawcy na adres wskazany we wniosku oraz zawiadamia się pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie zapewniającym obsługę ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej albo siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej Wód Polskich, a także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów starostwa powiatowego i urzędów gmin właściwych ze względu na zakres korzystania z wód lub lokalizację planowanych urządzeń wodnych, robót lub działań. Z art. 49a K.p.a. wprost wynika, że stosuje się go poza przypadkami, o których mowa w art. 49, tj. przypadkami określonymi w przepisach szczególnych (tu ustawy Prawo wodne). Organ odwoławczy podkreślił, że z dokumentacji przesłanej przez organ I instancji wynika, że liczba stron postępowania znacznie przekracza 10, w związku z tym w postępowaniu zakończonym decyzją z 8 maja 2024 r. prawidłowo zastosowano art. 49 K.p.a. w zw. z art. 401 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W konsekwencji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 8 maja 2024 r. D. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 14 listopada 2025 r. wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszenie: 1/ art. 58 § 1 i art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez ich błędne zastosowanie i stwierdzenie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 8 maja 2024 r. mimo ziszczenia się przesłanek do przywrócenia terminu do jego wniesienia, 2/ art. 28 w zw. z 49 § 1 K.p.a. oraz w zw. z art. 401 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez uznanie, że prawidłowo zastosowano je w postępowaniu o wydanie decyzji z 8 maja 2024 r. mimo braku do tego podstaw i wadliwego ustalenia stron przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ prowadzący postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w sposób wadliwy dokonał ustalenia kręgu uczestników postępowania i zaniechał przeprowadzenia jakichkolwiek czynności w tej kwestii we własnym zakresie. Treść uzasadnienia decyzji nie zawiera podstawowego elementu w postaci oznaczenia stron postępowania, nie wymienia ich choćby w formie listy jej adresatów. Część dokumentów znajdujących się w aktach, jak np. obwieszczenie z 16 maja 2024 r., odwołuje się do "wykazu załączonego do akt sprawy", który zgodnie z ustaleniami skarżącej był elementem operatu wodnoprawnego sporządzonego na zlecenie wnioskodawcy, a nie dokumentem sporządzonym w wyniku ustalenia przez organ kręgu uczestników. Pozwala to zdaniem skarżącej na przypuszczenie, że organ wydający decyzję wodnoprawną oraz organ rozpatrujący złożony przez skarżącą wniosek, bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności kontrolnych przyjął za własne, a więc w sposób dowolny, krąg uczestników wskazanych w operacie wodnoprawnym, co należy uznać za wadliwe. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w sprawie indywidualnej jest zobowiązany stosować przepisy K.p.a. W ocenie skarżącej zastosowanie art. 49 § 1 K.p.a. powinno ograniczać się do wyjątkowych przypadków, a działanie uczestnika postępowania, który wskazał wielu uczestników postępowania było celowe i ukierunkowane na zastosowanie przez organ art. 49 § 1 K.p.a. w zw. z art. 401 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Pomimo postawionego przez skarżącą zarzutu nieprawidłowego zastosowania przez organ tej procedury, organ nie przeprowadził na etapie rozpatrywania wniosku skarżącej weryfikacji poprawności ustalenia przez organ wydający decyzję wodnoprawną stron postępowania, ograniczył się do stwierdzenia, że z dokumentacji przesłanej przez organ I instancji wynika, że liczba stron postępowania znacznie przekracza 10. Organ nie wskazał nawet, ile podmiotów zostało uznanych za stronę tego postępowania, nie mówiąc o dokonaniu weryfikacji prawidłowości przypisania takiego statusu konkretnemu podmiotowi. W ocenie skarżącej zakres oddziaływania inwestycji wnioskodawcy jest bardzo ograniczony i odnosi się do zaledwie kilku nieruchomości sąsiednich. Skutkiem tych nieprawidłowości było błędne zastosowanie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 K.p.a. oraz art. 14 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i odmówienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, mimo że skarżąca na skutek nieprawidłowego zastosowania przepisów dotyczących dokonywania zawiadomień przez publiczne obwieszczenia, nie mogła wnieść odwołania w terminie - zatem uchybienie terminowi nastąpiło nie z jej winy. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania G. Sp. z o.o. w piśmie procesowym z 11 maja 2026 r. także wniosła o oddalenie skargi. Podkreślił on, że decyzja z 8 maja 2024 r. została doręczona stronom postępowania w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 K.p.a. w związku z art. 401 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez obwieszczenie publiczne, które zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Ś. 22 maja 2024 r. oraz w Biuletynach Informacji Publicznej właściwych organów. Zgodnie z art. 49 § 2 K.p.a., doręczenie nastąpiło z dniem 5 czerwca 2024 r., po upływie 14 dni od obwieszczenia. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w dniu 18 lipca 2025 r., a więc ponad 13 miesięcy po upływie terminu do wniesienia odwołania oraz ponad rok po uprawomocnieniu się decyzji. Zdaniem uczestnika organ nie miał obowiązku samodzielnego ustalania stron postępowania, gdyż w postępowaniach w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego obowiązek określenia zakresu oddziaływania inwestycji oraz wskazania potencjalnych uczestników postępowania spoczywa na wnioskodawcy, który przedkłada operat wodnoprawny sporządzony przez uprawnionego projektanta. Organ administracji nie ma obowiązku prowadzenia własnych, niezależnych analiz hydrologicznych, hydrotechnicznych czy środowiskowych w celu weryfikacji zasięgu oddziaływania inwestycji. Zrealizowanie postulatu skarżącej, zgodnie z którym organ powinien był samodzielnie zweryfikować zasięg oddziaływania inwestycji oznaczałoby w istocie, że organ powinien sporządzić własny, alternatywny operat wodnoprawny, a to byłoby rażącym przekroczeniem kompetencji organu administracyjnego. W operacie wodnoprawnym wskazano 83 nieruchomości położone na obszarze oddziaływania urządzeń. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy prawidłowo więc stwierdziły, że liczba stron postępowania znacznie przekraczała 10, a skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który by temu zaprzeczał. W ocenie uczestnika postępowania wniosek skarżącej o przywrócenie terminu nie spełnia ustawowych przesłanek określonych w art. 58 § 1 K.p.a., nie uprawdopodobniła ona bowiem braku winy w uchybieniu terminu. Jak podkreślono, skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki W., jest więc w kręgu osób szczególnie zainteresowanych kwestiami związanymi z gospodarką wodną w tym rejonie. Miała ona realną możliwość zapoznania się z treścią obwieszczenia w trakcie ponad 2-miesięcznego postępowania administracyjnego. Skarżąca nie wyjaśniła też, w jakich okolicznościach jej pełnomocnik powziął informację o decyzji w dniu 11 lipca 2025 r., a więc ponad rok po jej wydaniu. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu został złożony 18 lipca 2025 r., podczas gdy termin do wniesienia odwołania upłynął 19 czerwca 2024 r., a decyzja stała się ostateczna 5 czerwca 2024 r. Oznacza to, że wniosek został złożony ponad 13 miesięcy od upływu terminu do wniesienia odwołania oraz ponad rok od uprawomocnienia się decyzji. Instytucja przywrócenia terminu nie może być wykorzystywana do kwestionowania decyzji ostatecznych po upływie ponad roku od ich wydania, gdyż prowadziłoby to do destabilizacji obrotu prawnego i naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych. W dalszej części pisma podniesiono, że czynnością, dla której określony był termin, było wniesienie odwołania od decyzji z 8 maja 2024 r. Skarżąca 18 lipca 2025 r. złożyła dokument zatytułowany "Wniosek o przywrócenie terminu oraz odwołanie od decyzji", jednak analiza tego pisma prowadzi do wniosku, że nie zawiera ono odwołania w rozumieniu art. 127 § 1 K.p.a. Pismo skarżącej w części zatytułowanej "Wniosek" zawiera wniosek o przywrócenie terminu oraz wniosek o odwołanie, a nie samo odwołanie, w części "Uzasadnienie" opisuje wyłącznie okoliczności związane z brakiem wiedzy o postępowaniu. Nie zawiera ono zarzutów merytorycznych wobec decyzji z 8 maja 2024 r. — nie zawiera nawet oświadczenia, że skarżąca je kwestionuje, nie zawiera też wniosku o uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie art. 138 K.p.a. Samo użycie słowa "odwołanie" w tytule pisma nie czyni z niego odwołania w rozumieniu K.p.a. Pismo skarżącej z 18 lipca 2025 r. to wyłącznie wniosek o przywrócenie terminu z uzasadnieniem dotyczącym okoliczności uchybienia terminowi, natomiast nie zawiera odwołania od decyzji. Podkreślono na koniec, że uwzględnienie skargi prowadziłoby do zakwestionowania decyzji wydanej ponad półtora roku temu, co naraziłoby G. sp. z o.o. na szkodę, naruszyłoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz podważałoby zaufanie do organów administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem, a skarga nie może być uwzględniona. Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, której przedmiotem było m.in. udzielenie pozwoleń wodnoprawnych na usługę wodną polegającą na piętrzeniu wód rzeki W. na stopniu wodnym w P., gm. Ś., na potrzeby Małej Elektrowni Wodnej w P., na pobór wód z rzeki W. na ww. stopniu do celów energetycznych, na zrzut wód na dolne stanowisko rzeki po jej spracowaniu w dwóch turbinach poziomych Kaplana (traktowany jako pobór zwrotny) i na pobór wód z rzeki W. na stopniu wodnym w P. zlokalizowanym po południowej stronie ujęcia wody, do celów energetycznych, dla celów przepławki dla ryb dwuśrodowiskowych typu Vertical Slot oraz zrzut tej samej ilości wody na dolne stanowisko przepławki dla ryb w ilości wody pobranej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), zwanej dalej k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Zdaniem skarżącej, uchybiła ona terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 8 maja 2024 r. bez swojej winy wskutek nieuprawnionego zastosowania przez ten organ art. 49 k.p.a. i zawiadomienia o wydaniu decyzji w formie publicznego ogłoszenia. Natomiast, jak można wywnioskować z treści skargi, zdaniem skarżącej powinna ona była być indywidualnie zawiadomiona o wydaniu decyzji poprzez jej doręczenie na zasadach ogólnych. Z uwagi na fakt, że z orzekaniem w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej można mieć do czynienia wyłącznie wówczas, gdy czynność została dokonana w warunkach spóźnienia, w sprawie niniejszej należało zatem ustalić, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 49 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 401 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych, niż wnioskodawca stosuje się art. 49 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1); dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2). W sprawie nie jest sporne, że organ dochował warunków wynikających z powyższych przepisów. Decyzja z 8 maja 2024 r. została doręczona stronom postępowania w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 k.p.a. w związku z art. 401 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez obwieszczenie publiczne. Obwieszczenie zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Ś. w dniu 22 maja 2024 r. oraz w Biuletynach Informacji Publicznej właściwych organów. Zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a., doręczenie nastąpiło z dniem 5 czerwca 2024 r. - po upływie 14 dni od obwieszczenia. Termin do złożenia odwołania upłynął zatem 19 czerwca 2024 r. Skarżąca naruszenia powyższego przepisu upatruje natomiast w tym, że w jej ocenie, liczba stron postępowania nie przekraczała 10, w związku z czym nie było w ogóle podstaw do stosowania art. 49 § 1 k.p.a. w związku z art. 401 ust. 3 ustawy Prawo wodne, a decyzja powinna była jej zostać doręczona na piśmie, zgodnie z zasadami ogólnymi. Zarzut ten nie jest trafny. Podkreślić trzeba, że poprawne ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego opiera się na prawidłowym wyznaczeniu zasięgu oddziaływania inwestycji. Ten z kolei ustala się przede wszystkim w oparciu o przedłożony operat wodnoprawny, stanowiący część składową wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego (art. 407 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Operat taki jest poddawany ocenie organów prowadzących w sprawie postępowanie, bowiem w postępowaniach w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego obowiązek określenia zakresu oddziaływania inwestycji oraz wskazania potencjalnych uczestników postępowania spoczywa na organie prowadzącym postępowanie, który opiera się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym operacie wodnoprawnym. Organ oceniający operat jako organ wyspecjalizowany, przygotowany merytorycznie do oceny zgodności operatu z prawem uprawniony jest do oceny operatu pod kątem jego kompletności, rzetelności i przydatności do ustalenia zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń wodnych i w konsekwencji również wskazania nieruchomości położonych na obszarze oddziaływania urządzeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2593/20). W operacie wodnoprawnym wskazano 83 nieruchomości położone na obszarze oddziaływania urządzeń i tak też organ ustalił krąg stron postępowania. Nie można twierdzić, że organ zaniechał obowiązku określenia zakresu oddziaływania inwestycji z tego tylko powodu, że nie zakwestionował wniosków operatu. Twierdzenia skarżącej w tym zakresie miały charakter jedynie gołosłowny i nie zostały poparte żadnym konkretnym dowodem, który mógłby podważyć ustalenia organu administracji. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy prawidłowo więc stwierdziły, że liczba stron postępowania znacznie przekraczała 10, bowiem skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu, który by temu zaprzeczał. Uznać w konsekwencji trzeba, że strony o decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 8 maja 2024 r. zostały zawiadomione zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a., doręczenie nastąpiło z dniem 5 czerwca 2024 r. - po upływie 14 dni od obwieszczenia. Termin do złożenia odwołania upłynął zatem 19 czerwca 2024 r. Skarżąca w tym terminie nie złożyła odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w związku z czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został w warunkach spóźnienia. Skarżąca poza kwestionowaniem zastosowania przez organ art. 49 k.p.a. w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zgodzić się należy z wyrażonym w orzecznictwie poglądem, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (za: wyrok NSA z 4 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1388/22, CBOSA). Warunkiem koniecznym do uwzględnienia podania o przywrócenie terminu jest zatem brak jakiejkolwiek winy strony. Na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. każdy stopień winy, nie wyłączając lekkiego niedbalstwa, uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Dla przywrócenia terminu niezbędne jest wykazanie, że uchybienie terminu zostało spowodowane przyczynami niezawinionymi przez stronę, a nadto przeszkód w dochowaniu terminu nie można by było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (za: wyrok NSA z 8 kwietnia 2025r., sygn. akt III OSK 6703/21, CBOSA). Takich okoliczności skarżąca nie wykazała ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani we wniesionej skardze, w której wskazała dodatkowo, że nie ma możliwości zapoznawania się z obwieszczeniami na stronach internetowych czy też w siedzibach urzędów. Twierdzenie to nie zostało w żaden sposób rozwinięte ani uzasadnione. Tymczasem w sytuacji, gdy obwieszczenie publiczne decyzji nastąpiło skutecznie, uczestnicy postępowania mają obowiązek dochować należytej staranności w celu zapoznania się z treścią decyzji oraz terminami do wniesienia odwołania. Niezachowanie tej staranności przez stronę nie może być utożsamiane z działaniem pozbawionym winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 1 kwietnia 2025 r., I OSK 1713/23). W konsekwencji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 lutego 2026
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/ Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny