II SA/Gd 132/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. i T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2017r., Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2016 r., którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej Prawem budowlanym, nałożono na inwestora M. K. obowiązek wykonania określonych w decyzji robót budowalnych w celu doprowadzenia prac zrealizowanych w budynku na działce nr [...] w B. do stanu zgodnego z prawem. Decyzja organu pierwszej instancji poprzedzona była postanowieniem organu nadzoru budowlanego z dnia 16 września 2015 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którym wstrzymano inwestorowi prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [..] przy przebudowie lokalu mieszkalnego w budynku w zabudowie szeregowej, z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Po wniesieniu skargi skarżący w piśmie procesowym z dnia 6 marca 2017 r. wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w lokalu mieszczącym się na działce nr [..] w B. Powołali się na przewidywane skutki kwestionowanych robót budowalnych, jakie opisała w swojej opinii (dołączonej do skargi) biegła z zakresu budownictwa T. M., według której wykonanie decyzji spowoduje duże ryzyko naruszenia istniejącej konstrukcji ich części domu. Skarżący wskazali, że działania te mogą narazić ich na utratę życia i zdrowia poprzez zawalenie się istniejącej konstrukcji dachu. Podkreślili, że szczegółowy zakres wszystkich zagrożeń został dokładnie opisany w skardze. Z dołączonej do skargi opinii wynika, że według jej autorki wykonanie robót określonych w kwestionowanej decyzji, w tym wzniesienie ściany wewnętrznej o grubości 18 cm na fundamencie w miejscu istniejących słupów drewnianych, na których oparty jest główny wiązar drewnianej konstrukcji dachowej, usztywniającej cały dach lokalu mieszkalnego położonego na działce nr [...], należącego do małżonków P., spowoduje zawalenie się dachu w ich lokalu. Rozpoznając wniosek skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać przede wszystkim z taką sytuacją, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie wskutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Ustalenie zaś, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko na podstawie okoliczności konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o znacznej szkodzie majątkowej można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Chodzi tutaj zatem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowania świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r., II OZ 529/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie sądu skarżący wystarczająco uprawdopodobnili, że na skutek wykonania robót budowlanych objętych zaskarżoną decyzją przez inwestora w lokalu mieszkalnym w budynku w zabudowie szeregowej zlokalizowanym na działce nr [..] mogłoby dojść do powstania niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący, dołączając do skargi opinię biegłej legitymującej się uprawnieniami budowlano-konstrukcyjnymi, mimo że przed sądem administracyjnym jest to wyłącznie dokument o charakterze prywatnym, w wymaganym przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stopniu uprawdopodobnili, że stan zagrożenia zdrowia i życia, którego usunięciu służyć miała zaskarżona decyzja, wskutek jej wykonania może zostać w stosunku do nich pogłębiony. Przedstawienie w opinii innego rzeczoznawcy jako możliwego skutku wykonania nakazanych określonych prac zawalenie się dachu w lokalu mieszkalnym położonym w kolejnym sąsiadującym bezpośrednio budynku w zabudowie szeregowej na działce nr [..] wskazuje, że tego rodzaju szkoda może być identyfikowana ze szkodą o znacznych rozmiarach, której wystąpienie może tez pociągnąć za sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji leży poza zakresem niniejszego postępowania incydentalnego wywołanego wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej, w którym sąd bada jedynie kwestię wystąpienia, na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, niebezpieczeństw wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak przy rozpatrywaniu wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. uwadze sądu nie uszło, że zaskarżona decyzja została wydana w związku z ustaleniem wystąpienia nieprawidłowości w trakcie robót budowlanych prowadzonych w ramach przebudowy w budynku w zabudowie szeregowej na działce nr [..]. To zaś mogło według organów nadzoru budowlanego stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co też spowodowało najpierw wydanie postanowienia wstrzymującego ich prowadzenie w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2, a następnie wydanie decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazującej wykonanie robót budowalnych mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nie kwestionując tych faktów sąd nie mógł jednak nie uwzględnić okoliczności wskazanych przez skarżących, popartych prywatną opinią rzeczoznawcy z zakresu budownictwa, które na tym etapie postępowania bez merytorycznej analizy legalności zaskarżonej decyzji i weryfikacji ekspertyzy technicznej będącej podstawą kwestionowanych w zaskarżonej decyzji robót budowalnych, w wymaganym przez art. 61 § 3 p.p.s.a. stopniu uprawdopodobniły możliwość zaistnienia przesłanki przepisem tym wymaganej. W tych warunkach udzieleniu ochrony tymczasowej skarżącym nie sprzeciwiają się okoliczności faktyczne towarzyszące wydaniu zaskarżonej decyzji, której celem jest przywrócenie stanu zgodności z prawem. Konkretyzację wskazanych obowiązków poprzedziło wstrzymanie prowadzonych przez inwestora robót, które spowodowały stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Tym samym wstrzymanie robót niebezpiecznych uchyliło bezpośrednie zagrożenie, o czym świadczy brak nadania decyzji z dnia 15 listopada 2016 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, czego też nie zmienił organ drugiej instancji wyznaczając na wykonanie nakazanych robót rocznego terminu do dnia 30 listopada 2017 r., nie dezaktualizując jednak konieczności przywrócenia stanu zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji.