Sygnatura
II SA/Gd 1301/24
Wyrok WSA w Gdańsku z 9 kwietnia 2025 r., II SA/Gd 1301/24
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 9 kwietnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2024 r., nr SKO Gd/3560/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej I. F. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I. F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką J. L., załączając wydane na stałe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki, przyczyna niepełnosprawności - z tytułu chorób psychicznych i innych. Wtoku wywiadu z 18 lipca 2023 r. ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką od dłuższego czasu, gdyż od 3 lat matka potrzebuje pomocy i stałego nadzoru. Skarżąca sprawuje nad matką kompleksową opiekę, począwszy od przygotowania rzeczy do ubrania, higieny osobistej, przygotowania lekarstw i posiłków, łóżka do snu. Prowadzi przy tym ich wspólne gospodarstwo domowe: robi zakupy, pierze, gotuje, i robi inne niezbędne rzeczy. Czynności te wykonywane są codziennie przez siedem dni w tygodniu i w ocenie skarżącej przekraczają 8 godzin dziennie. Nie jest ona w stanie dokładnie wyszczególnić wszystkich czynności. Matka skarżącej porusza się po domu przy pomocy laski lub z pomocą osoby drugiej, na zewnątrz domu nie wychodzi sama, a jedynie przy pomocy skarżącej. Pozostaje w domu sama tylko w wyjątkowych sytuacjach i sporadycznie. Potrzeby fizjologiczne załatwia sama po zaprowadzeniu do łazienki. Decyzją z 11 sierpnia 2023 r. Burmistrz Skarszew odmówił skarżącej wnioskowanego świadczenia, jednakże decyzja ta została uchylona przez Kolegium do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzją z 7 lutego 2024 r. Wtoku postępowania do akt złożono także zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że matka skarżącej jest obciążona licznymi schorzeniami przewlekłymi, tj. ma objawy zespołu otępiennego, zawroty głowy, NT [nadciśnienie tętnicze - dopisek Sądu], stan przedcukrzycowy, kamicę nerkową, GERD [choroba refluksowa przełyku], stan po usunięciu raka skóry z policzka lewego. W zaświadczeniu wskazano także, że matka skarżącej ma znacznie ograniczoną sprawność ruchową, nadto jest całkowicie zależna od osób drugich. W toku kolejnego wywiadu środowiskowego skarżąca wraz z matką wyjaśniły, że stan matki nie uległ zmianie od ostatniego wywiadu. Matka skarżącej ubiera się z jej pomocą i korzysta z toalety, jeżeli jest poprowadzona przez córkę - potrzeby fizjologiczne są załatwiane w WC przy asekuracji i pomocy córki, zdarza się, że trzeba wtedy posprzątać i przebrać matkę. Matka skarżącej je przygotowane posiłki. Trudno określić i wymienić szczegółowo wszystkie czynności składające się na codzienną opiekę nad matką, jest to bowiem zależne od stanu matki danego dnia. Jako przykładowe czynności codzienne podano: wstanie z łóżka, higienę osobistą (mycie), mierzenie ciśnienia, przygotowanie i zażywanie leków, przygotowanie i spożywanie posiłków, czytanie, przygotowanie do drzemki, wspólne oglądanie telewizji, wieczorna toaleta, wspólna modlitwa, rozmowa. Raz w tygodniu jest kąpiel i mycie głowy, strzyżenie. Nadto skarżąca zajmuje się sprawami urzędowymi i wizytami lekarskimi. W opiece pomagają rodzina i przyjaciele, gdy mają czas i nie mają innych zajęć. Do wywiadu załączono kartę oceny stanu matki skarżącej według skali Barthel. Z oceny dokonanej przez pielęgniarkę środowiskowo-rodzinną wynika, że matka skarżącej potrzebuje pomocy w spożywaniu posiłków, przemieszczaniu się, utrzymaniu higieny osobistej, korzystaniu z toalety, myciu i kąpieli. Nadto potrzebuje kompleksowej pomocy w ubieraniu się i nie jest w stanie wchodzić po schodach i sporadycznie ma problemy z kontrolowaniem potrzeb fizjologicznych. Decyzją z 15 maja 2024 r. organ pierwszej instancji odmówił wnioskowanego świadczenia wskazując, że wykonywane przez skarżącą czynności nie wpisują się w pojęcie stałej opieki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i nie są tak absorbujące w czasie, by całkowicie niweczyć zatrudnienie. W ocenie organu pierwszej instancji skarżąca mogłaby podjąć pracę i jednocześnie opiekować się matką a wszelkie wykonywane czynności można pogodzić z pracą zarobkową. W odwołaniu strona skarżąca wskazała na złą kondycję psychiczną matki i jej problemy z pamięcią oraz urojenia, co wyklucza jej pozostawianie bez opieki. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z 5 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na gruncie niniejszej sprawy nie występuje rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność opieki nad matką, gdyż odbywany przez skarżącą staż zakończył się przed wydaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności matki. Kolegium uznało przy tym za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki. Odnosząc się do zakresu czynności Kolegium wskazało, że ich większość jest związana z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego, czyli także dla potrzeb samej skarżącej. Nadto nie sposób uznać, że wskazane przez skarżącą czynności związane z opieką nad matką uniemożliwiają skarżącej aktywność zawodową. W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych na podstawie wadliwie ocenionego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie wyklucza możliwości zatrudnienia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia bądź jego niepodejmowaniem przez skarżącą a koniecznością opieki nad matką. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że zakres wsparcia, jakie skarżąca musi zapewnić matce w znacznym stopniu przekracza czynności, które polegają na zwykłym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Skarżąca wykonuje czynności opiekuńcze, dba o dom, by zapewnić matce odpowiednie warunki dostosowane do jej potrzeb i pozostaje w gotowości do niesienia pomocy matce w razie potrzeby. Jak przy tym wynika z oświadczenia skarżącej, jej matka choruje od wielu lat a jej stan zdrowia się systematycznie pogarsza. Matka ma nadciśnienie i problemy kardiologiczne, nadto zwyrodnienie kręgosłupa i stawów, przez co ma problemy z poruszaniem, sprawia jej ono duży ból i szybko się męczy. Nadto ma raka policzka, początki demencji starczej, choroby psychiczne i problemy ze wzrokiem oraz niedosłuch. Z uwagi na powyższe jest w złej kondycji psychicznej, lamentuje i płacze. Córka musi poświęcać jej dużo uwagi i nie może jej pozostawić samej w mieszkaniu, także z obawy przed tym, że matka nie zakręci wody i zaleje mieszkanie czy też nie wyłączy kuchenki, co miało już wcześniej miejsce. Matka skarżącej ma także objawy w postaci częściowej utraty pamięci i występujących kilkanaście razy dziennie urojeń oraz omamów słuchowych. Boi się przy tym zostawać sama w domu, a zdecydowaną większość czasu spędza w łóżku. Córka stara się asystować przy przemieszczaniu z uwagi na problemy z brakiem równowagi i zawroty głowy oraz potykanie się. Skarżąca asystuje matce w czynnościach pielęgnacyjnych, higienicznych i w toalecie, pomaga w ubieraniu, gdyż matka nie ubierze się sama. Matka nie przygotuje sobie gorącego napoju czy pełnowartościowego posiłku, ma osłabioną prawą rękę, z której czasem wypadają sztućce. Skarżąca kilka razy dziennie podaje matce herbatę, przygotowuje wszystkie posiłki, dba o zażywanie leków, realizuje recepty, natomiast wizyty lekarskie odbywają się w domu. Logicznym przy tym jest, że z upływem czasu osoba w podeszłym wieku wymaga jeszcze większej pomocy, a z każdym dniem jej możliwości samodzielnej egzystencji stają się jeszcze bardziej ograniczone. Strona skarżąca przytoczyła przy tym szereg przykładów orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 - dalej jak wcześniej u.ś.r.), w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca, jako córka osoby wymagającej opieki, niewątpliwie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 pkt4 u.ś.r.). Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje ustalenie spełniania przesłanki powołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r. (pozytywna przesłanka przyznania świadczenia tzw. związek przyczynowo - skutkowy). Przedmiotem sporu jest, czy skarżąca nie podejmuje (zrezygnowała z) pracy zarobkowej wyłącznie z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Z oceną tej przesłanki wiąże się także konieczność ustalenia zakresu pomocy świadczonej podopiecznemu po to, aby ustalić, czy rzeczywiście jest on tego rodzaju, że uzasadnia całkowitą rezygnację z zatrudnienia (jego podjęcia), gdyż nie ma jakikolwiek możliwości pogodzenia pracy nawet w częściowym wymiarze - z taką opieką. Jak wynika z przytoczonego wyżej już art. 17 ust. 1 u.ś.r., wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wyłącznie w celu sprawowania opieki. Zauważyć również należy, że przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to automatycznie przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym różnić się bowiem może w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Natomiast, to sprawowana faktycznie opieka musi obiektywnie uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki jest na tyle obszerny i czasochłonny, że wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Jak wynika z akt, skarżąca mieszka z matką, mającą 86 lat. Matka skarżącej jest wdową, ma troje dzieci, z których opiekę nad nią deklaruje skarżąca. Pozostałe dzieci nie utrzymują z nią kontaktu. Matka skarżącej posiada wydane na stałe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z przyczyn oznaczonych symbolami 02-P - choroby psychiczne oraz 11-1 - inne. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, że matka skarżącej ma objawy zespołu otępiennego, zawroty głowy, choruje na nadciśnienie tętnicze, stan przedcukrzycowy, kamicę nerkową, chorobę refluksową przełyku, stan po usunięciu raka skóry z policzka lewego. W przedłożonym zaświadczeniu lekarskim wskazano także, że matka skarżącej ma znacznie ograniczoną sprawność ruchową, nadto jest całkowicie zależna od osób drugich, pozostaje pod opieką POZ i przyjmuje na stałe leki. Jak z kolei wynika z karty oceny stanu zdrowia według skali Barthel, matka skarżącej potrzebuje pomocy w spożywaniu posiłków, przemieszczaniu się, utrzymaniu higieny osobistej, korzystaniu z toalety, myciu i kąpieli, potrzebuje kompleksowej pomocy w ubieraniu się i nie jest w stanie wchodzić po schodach i sporadycznie ma problemy z kontrolowaniem potrzeb fizjologicznych. Z kolei z oświadczenia skarżącej wynika, że matka wymaga wsparcia z powodu złej kondycji psychicznej, z tego powodu nie ma możliwości pozostawienia jej samej w mieszkaniu, ma objawy w postaci utraty pamięci i urojeń. W przeszłości miały miejsce sytuacje, gdy matka zostawiła niezakręconą wodę lub nie wyłączyła kuchenki. Zarówno z oświadczeń skarżącej jak i z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika, że skarżąca w sposób nieporadny opisuje wykonywane w ramach opieki nad matką czynności. Skarżąca wskazuje bowiem, że trudno jest jej określić i wymienić szczegółowo wszystkie czynności wykonywane podczas opieki nad matką w ciągu doby, zwłaszcza ze wskazaniem godzin. Uwzględnienia jednak wymaga, że z wywiadu wynika, że skarżąca przygotowuje matce rzeczy do ubrania, pomaga w ubraniu się leki i posiłki, pomaga w higienie osobistej i kąpieli, mierzy ciśnienie, prowadzi matkę do toalety, zdarza się, że trzeba matkę przebrać matkę po wizycie w toalecie. Nadto skarżąca wykonuje czynności urzędowe i związane z wizytami lekarskimi i prowadzeniem gospodarstwa domowego, w tym zakupy, pranie i gotowanie. Skarżąca wskazuje także, że nie może pozostawić matki samej bez opieki z uwagi na stan jej zdrowia psychicznego. Wobec nieporadności skarżącej w określaniu wykonywanych czynności zwrócić należy uwagę na wnioski pracownika socjalnego utrwalone w protokole z wywiadu środowiskowego, który wprost wskazał na brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej przez skarżącą. W ocenie Sądu, wnioski pracownika socjalnego odnotowane w toku wywiadu z 13 marca 2024 r., który wskazał, że nierealne jest podjęcie pracy przez skarżącą, gdyż przyznana ewentualna liczba godzin opiekuńczych nie wystarczałaby do zapewnienia opieki nad matką zgodnej z jej potrzebami - nabierają szczególnie istotnego znaczenia z perspektywy dowodowej. Powyższe z kolei prowadzi do wniosku, że ocena tak zebranego materiału dokonana przez orzekające organy jest wadliwa i narusza art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organy nie rozstrzygnęły istotnej w niniejszej sprawie wątpliwości, sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie, czy stan zdrowia matki skarżącej ze względu na zaniki pamięci, zespół otępienny, zawroty głowy i konieczność prowadzenia jej do toalety, umożliwia pozostawianie jej bez opieki w jakimkolwiek wymiarze czasu. W ocenie Sądu, wnioski pracownika socjalnego zawarte w ww. wywiadzie zostały pominięte, co z kolei oznacza, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, a jego ocena jest przedwczesna. Kolegium w żaden sposób nie zweryfikowało twierdzeń skarżącej o niemożliwości pozostawienia matki w domu samej w trakcie dnia, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, ale także nie ustaliło, czy biorąc pod uwagę jej stan zdrowia i wskazane wyżej obawy, może ona być pozostawiana bez opieki w nocy bez narażenia jej na niebezpieczeństwo. W skarżonej decyzji Kolegium skoncentrowało się na podanych przez skarżącą czynnościach i ustaleniu braku związku pomiędzy zaprzestaniem przez skarżącą aktywności zawodowej w 2022 roku a koniecznością podjęcia się opieki nad matką, która została uznana za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności od 28 listopada 2022 r. Kolegium wskazało bowiem, że skarżąca zakończyła staż w charakterze asystenta nauczyciela w dniu 30 września 2022 r. z upływem czasu jego trwania a stopień niepełnosprawności matki ustalono od 28 listopada 2022 r. Zdaniem organu zatem brak jest związku czasowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem się opieki nad matką. W ocenie Sądu jednak stanowisko organów w tym zakresie jest wadliwe i świadczy o wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego - art. 17 ust. 1 u.ś.r. A mianowicie, wskazać należy, odwołując się do ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa sądowego (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2024 r. II SA/Gd 772/24), że "niepodejmowanie" zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) w rozumieniu art. 17 ust. 1 in fine u.ś.r. - w odróżnieniu od użytego w tym przepisie pojęcia "rezygnacji" z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) - nie jest zdarzeniem, które zachodzi w określonym momencie, lecz stanem trwającym przez jakiś (w praktyce zwykle: dłuższy) czas. Z biegiem tego czasu powody niepodejmowania zatrudnienia mogą się zmieniać - początkowo mogą one wiązać się np. z koniecznością opieki nad małoletnimi dziećmi, albo z własną długotrwałą niedyspozycją zdrowotną, by następnie, z upływem miesięcy lub nawet lat i w związku ze zmianą sytuacji osobisto-rodzinnej, przybrać postać np. konieczności opieki nad coraz bardziej niesprawnymi (czy wręcz niepełnosprawnymi) członkami rodziny. Dlatego inaczej, niż przy przesłance "rezygnacji z zatrudnienia" -dla oceny istnienia prawnie relewantnego związku pomiędzy (dalszym) "niepodejmowaniem zatrudnienia", a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym krewnym (...), istotne znaczenie ma nie to, z jakiego powodu zakończył się ostatni okres zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) opiekuna i od kiedy nie pozostaje on już w zatrudnieniu, lecz to, z jakiego powodu ów opiekun nadal nie podejmuje zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) w czasie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym podopiecznym i ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne -czy właśnie w związku ze sprawowaniem tej opieki, czy może z innej przyczyny. Z tego powodu organ pomocowy nie ma prawa ustalać przyczyn braku wcześniejszego zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne, a jest zobowiązany wyłącznie do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną niepodejmowania zatrudnienia w chwili składania wniosku jest konieczność sprawowania opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Bez znaczenia jest bowiem to, czy wnioskodawca zrezygnował z pracy zarobkowej wcześniej (z innych przyczyn), jeżeli w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne zaistniała realna konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiająca opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia powinna być przy tym odczytywana jako niepozostawanie w zatrudnieniu wynikające z konieczności sprawowania opieki, której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium tymczasem nie zbadało, czy w okresie złożenia wniosku i później stan zdrowia matki skarżącej umożliwiał pozostawienie jej bez opieki w zakresie umożliwiającym podjęcie przez skarżącą pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Konkludując powyższe rozważania, zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez ustalenia istotnych w sprawie okoliczności co do możliwości pozostawienia podopiecznej samej w gospodarstwie domowym, co nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 i 107 § 3 k.p.a. Organy wadliwie zastosowały również przepis prawa materialnego w zakresie analizy okoliczności rezygnacji z podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że wydana przez organ odwoławczy decyzja narusza powołane przepisy postępowania oraz przepis prawa materialnego - art. 17 ust. 1 pkt4 u.ś.r. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem odwoławczym. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i są wiążące przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. Ponownie orzekając w sprawie odwołania Kolegium zbada aktualny stan zdrowia matki skarżącej, w tym także w zakresie dotyczącym możliwości jej pozostawania bez opieki przez czas, który umożliwiałby skarżącej podjęcie pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym czasie pracy, a także przeanalizuje, czy opieka deklarowana przez skarżącą, świadczona zasadniczo w trakcie dnia, uwzględnia potrzeby podopiecznej, a także zbada pozostałe przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium uwzględni przy tym stanowisko i ocenę Sądu dokonaną w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (wynagrodzenie adwokackie).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 grudnia 2024
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Diana Trzcińska /sprawozdawca/ Jakub Chojnacki Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
art. 17 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 390
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny