II SA/Gd 1217/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Specjalista Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 2 Spółki komandytowej z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie wycięcia drzew oddala skargę.

B. spółka z organiczną odpowiedzialnością spółka komandytowa (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium), w sprawie zmiany terminu wykonania nasadzeń zastępczych. Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżąca pismem z 4 października 2022 r. wniosła o zmianę terminu wykonania nasadzeń zastępczych, określonego w decyzji Marszałka Województwa Pomorskiego z 4 lipca 2019 r. Powodem zmiany było uschnięcie posadzonych drzew i wola skarżącej zastąpienia uschniętych i chorych drzew nowymi nasadzeniami. Marszałek Województwa Pomorskiego decyzją z 23 grudnia 2022 r. odmówił zmiany wskazanej powyżej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nasadzenia zostały wykonane przez skarżącą w terminie określonym decyzją z 4 lipca 2019 r., to jest do 30 listopada 2020 r. W związku z tym, wedle organu, nie była możliwa zmiana rodzaju, zakresu ani terminu przedmiotowego obowiązku. SKO po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymało w mocy powyższą decyzję Marszałka Województwa. Kolegium uznało, że zmiana decyzji jest niedopuszczalna z powodu treści art. 84 ustawy o ochronie przyrody. Uwzględnienie wniosku prowadziłoby do obejścia przepisów wskazanej ustawy, w zakresie skutków dokonanych nasadzeń. Kolegium wyjaśniło, że nasadzeń w celu uniknięcia opłaty za usunięcie drzew można dokonać tylko raz, natomiast rezultat tych nasadzeń jest przedmiotem oceny organu administracji, po upływie 3 lat od ich dokonania. W skardze do Sądu skarżącą domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzjo SKO zarzucono: naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 84 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, polegające na: uznaniu przez SKO, że nasadzeń zastępczych w celu uniknięcia w całości lub w części opłaty za usunięcie drzew można dokonać tylko raz, podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 84 w/w ustawy taka okoliczność nie wynika; przyjęciu, iż niedopuszczalna jest zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. z uwagi na fakt, iż przepisy szczególne (w tym wypadku art. 84 w/w ustawy) sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 84 w/w ustawy takie ograniczenie nie wynika; interpretacji w/w przepisów sprzecznie z ich celem i funkcją oraz wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi obywateli. Kolegium odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Ustawodawca w art. 155 K.p.a. uznał, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Przedmiotem wniosku skarżącej była zmiana decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, w zakresie nałożonego na podstawie art. 83c ust. 3 w zw. z art. 83d ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 ze zm. – dalej jako "u.o.p."), obowiązku dokonania nasadzeń następczych, w terminie do 30 listopada 2022 r. Bezspornym było, że przedmiotowy obowiązek został przez skarżącą wykonany, w wyznaczonym w decyzji terminie. Oznacza to, że brak jest obowiązku, który mógłby być przedmiotem orzekania w trybie art. 155 K.p.a. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej możliwe są wyłącznie w odniesieniu do tych praw lub obowiązków, które w chwili dokonywania zmiany (uchylenia) są obowiązkami i uprawnieniami aktualnymi, a nie zostały jeszcze zrealizowane (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1595/21, opubl. na orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, że skoro z u.o.p. literalnie nie wynika, aby dokonanie nasadzeń zastępczych możliwe było tylko raz, to zmiana decyzji w tym zakresie jest możliwa. Otóż z norm regulujących działanie administracji publicznej wywieźć należy wniosek przeciwny. Z wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i powtórzonej w art. 6 K.p.a. zasady praworządności wynika, że organy władzy publicznej mogę podejmować działania wyłącznie prawem wyraźnie określone. Tymczasem przepisy u.o.p., nie upoważniają Marszałka Województwa do udzielenia zgody na ponowne wykonanie nasadzeń zastępczych. Inna byłaby sytuacja, gdyby skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zmianę terminu wykonania nasadzeń, przed jego upływem i wykonaniem. W takiej sytuacji istniałby obowiązek, którego modyfikację należałoby rozpatrzeć z punktu widzenia przesłanek art. 155 K.p.a. Dokonanie nasadzeń zastępczych, powoduje obowiązek organu administracji oceny efektów tej czynności, a w przypadku niezachowania ich żywotności – przyczyn takiego stanu rzeczy, celem określenia konsekwencji finansowych dla podmiotu zobowiązanego. Ustawodawca zdecydował się na obarczenie odpowiedzialnością za brak zachowania żywotności dokonanych nasadzeń, z przyczyn zależnych od podmiotu zobowiązanego, tenże podmiot (art. 84 ust. 5 u.o.p.). Zmiana decyzji w tym zakresie, po nieudanym dokonaniu nasadzeń, czyniłaby tę regulację iluzoryczną. Ustawodawca nie przewidział alternatywnej konsekwencji nieskutecznych nasadzeń, w postaci możliwości/obowiązku ponownego ich dokonania. Organy administracji nie mogą swoimi rozstrzygnięciami kreować takiego uprawnienia. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), skargę oddalił.