II SA/Gd 112/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W., A. W. i Z. W. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 8 grudnia 2025 r., nr NSP-VIII.7581.1.173.2025.PG w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w decyzji dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.

A.W., A.W.1. i Z.W. (dalej jako: skarżący), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody Pomorskiego (dalej jako: Wojewoda) z 8 grudnia 2025 r., nr NSP-VllI.7581.1.173.2025.PG, utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Wejherowskiego (dalej jako: Starosta), wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 6 sierpnia 2025 r., nr GN.6821.24.2024.CM, o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji własnej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z 13 maja 2025 r., nr GN.6821.24.2024.JS, Starosta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w R. obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...].1, księga wieczysta nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłu gazu w postaci sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami gazowymi. Następnie, decyzją z 19 maja 2025 r., nr GN.6821.24.2024.JS Starosta orzekł o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...].2, księga wieczysta nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłu gazu w postaci sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami gazowymi. Postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r., nr GN.6821.24.2024.CM organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ww. decyzji z 19 maja 2025 r. w ten sposób, że w sentencji decyzji zastąpiono numer działki "[...].2" numerem "[...].1". W zażaleniu od tego postanowienia skarżący zarzucili naruszenie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), dalej "k.p.a.", poprzez błędne uznanie, że niewłaściwe oznaczenie w sentencji decyzji numeru działki jako [...].2, zamiast [...].1, stanowi podstawę do sprostowania decyzji z urzędu, podczas gdy wada podlegająca sprostowaniu może mieć wyłącznie charakter techniczny i nieistotny. Zmiana zaś numeru działki, na której ma zostać zrealizowana inwestycja celu publicznego stanowi zmianę istotną, na podstawie której ma zostać wykonana inwestycja na innej działce, niż wskazana w sentencji pierwotnej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z 8 grudnia 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, że z treści uzasadnienia decyzji jak i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – w szczególności decyzji Starosty z 13 maja 2025 r., nr GN.6821.24.2024.JS ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości i stanowiącej podstawę do wydania decyzji z 19 maja 2025 r., nr GN.6821.24.2024.JS, zezwalającej na niezwłoczne zajęcie - wynika jednoznacznie, iż przedmiotem sprawy jest działka nr [...].1. Zdaniem organu odwoławczego niewątpliwie przedmiotowe sprostowanie decyzji z 19 maja 2025 r. nie prowadzi do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, bowiem jest to omyłka pisarska, wpisanie wyłącznie nieodpowiedniej jednej cyfry - nie całego numeru działki. Powyższe działanie w żaden sposób nie wpływa na treść podjętego orzeczenia i ma charakter wyłącznie oczywistej omyłki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucili istotne naruszenie: art. 113 § 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż zmiana numeru działki ewidencyjnej w sentencji decyzji (z [...].2 na [...].1) stanowi oczywistą omyłkę pisarską, w sytuacji gdy zmiana ta prowadzi do merytorycznej modyfikacji przedmiotu decyzji; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji w całości i rozważenie uchylenia w całości postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie skarżącym od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zdaniem skarżących, zmiana numeru działki ewidencyjnej nie jest omyłką oczywistą, lecz ingeruje bezpośrednio w zakres prawa własności skarżących i oznacza zmianę przedmiotu rozstrzygnięcia. Wymaga ona analizy dokumentów geodezyjnych oraz akt sprawy, co samo w sobie wyklucza zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. Jak podkreślili skarżący, osnowa orzeczenia wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Ma zatem charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy, o udzielonym uprawnieniu lub nałożonym obowiązku. W przypadku zaistnienia sprzeczności pomiędzy osnową orzeczenia a uzasadnieniem, pierwszeństwo należy dać osnowie. Tak więc wskazany numer działki w sentencji decyzji nie może zostać sprostowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a., nawet w sytuacji, gdy w uzasadnieniu tejże decyzji zostałby wskazany właściwy numer działki. Nie wiadomo bowiem, który z numerów działki jest prawidłowy, którego winno dotyczyć wydane orzeczenie. Organ - przed sprostowaniem zobowiązany był do zapoznania się z aktami postępowania, przeanalizowania ich i ustalenia, którą działkę winna obejmować decyzja. Takie działanie organu nie koresponduje ze stwierdzeniem by owa omyłka pisarska była "oczywista". Natomiast sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, odnoszące się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego sprawy, jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Tak więc, w ocenie skarżących, organ dokonał sprostowania numeru decyzji poprzez wskazanie innej działki, co jest zmianą istotną, a omyłka nie była oczywista, gdyż ustalenie jaki jest prawidłowy numer działki objęty decyzją wymagało analizy akt sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku księgi wieczystej [...] na wykazanie faktu, że działka nr [...].1 jest jedyną działką objętą przedmiotową księgą wieczystą. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie mogło być mowy o pomyłce po stronie skarżących, bowiem decyzja opatrzona była także numerem księgi wieczystej [...]. Skarżący mają świadomość, jakiej nieruchomości są właścicielami. Nietrafny jest także zarzut braku wszechstronnej analizy materiału dowodowego, gdyż skarżący nie wyjaśniają jakie czynności w ramach analizy materiału dowodowego miałyby doprowadzić do popieranego przez nich wniosku, że oczywista omyłka pisarska miała nią nie być. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach kontroli legalności poddano w niniejszej sprawie postanowienie Wojewody Pomorskiego z 8 grudnia 2025 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Starosty z 19 maja 2025 r. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Sprostowaniu podlegał numer działki, na której niezwłoczne zajęcie zezwolił organ z numeru [...].2 na numer [...].1. Zdaniem skarżących taka zmiana prowadzi do merytorycznej modyfikacji przedmiotu decyzji i ingeruje w zakres prawa własności skarżących. W ocenie Sądu stanowisko skarżących jest niezasadne. Podstawą prawną kwestionowanego postanowienia był przepis art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej jako: "k.p.a.", który stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Treść tej regulacji wyraźnie wskazuje, iż tryb rektyfikacji decyzji obejmuje błędy pisarskie, błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Przez pojęcie błędu pisarskiego rozumie się: widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, błędy jednoznacznie wynikające z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji, natomiast inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co jest niezgodne z myślą organu, a zostało wypowiedziane (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2759/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzecznia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Oczywistość może wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami wynikającymi z akt sprawy (zob. wyroki NSA z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 812/11; wyrok NSA z 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 323/10, CBOSA). Wyznaczając zakres rektyfikacji decyzji wskazuje się także, że w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące zasadniczym przedmiotem decyzji. Postępowanie w przedmiocie sprostowania decyzji nie może dotyczyć błędnych ustaleń faktycznych lub wadliwego zastosowania przepisów prawa. Niedopuszczalne jest więc sprostowanie okoliczności dotyczących prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może bowiem prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (zob. wyroki NSA z 20 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2746/98, ONSA 2002/2/77; z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 579/13, CBOSA). W rozważanym wypadku kluczowe znaczenie ma fakt, że w prostowanej decyzji Starosta dokonał oznaczenia działki podlegającej niezwłocznemu zajęciu nie tylko poprzez podanie jej numeru ewidencyjnego (błędnego co do jednej cyfry), ale również poprzez oznaczenie prowadzonej dla tej działki księgi wieczystej. Wydruk z księgi [...] został załączony przez organ odwoławczy do odpowiedzi na skargę i Sąd - w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. - dokonał analizy tego dowodu. Pozwolił on na ustalenie, że owa księga wieczysta obejmuje wyłącznie jedną działkę nr [...].1 (prawidłowy numer działki). Tak więc już proste zestawienie elementów opisu działki zawartego w rozstrzygnięciu decyzji (jej numer ewidencyjny oraz treść księgi wieczystej) w sposób oczywisty wskazuje na to, że doszło do omyłki pisarskiej w sentencji decyzji Starosty z 19 maja 2025 r. w zakresie numeru działki. Oczywistość tej omyłki wynika także z uzasadnienia prostowanej decyzji, w którego treści konsekwentnie podawano prawidłowy numer działki, tj. nr [...].1. Odwoływano się także do poprzedzającej tę decyzję, decyzji Starosty z 13 maja 2025 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, zaś już pobieżna analiza tego aktu wskazuje, że istotnie postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a następnie w sprawie niezwłocznego jej zajęcia, dotyczyło działki nr [...].1, a nie [...].2. Stwierdzenie rozbieżności w numeracji działki nie wymagało zatem nawet przeprowadzenia szczególnie głębokiej analizy akt sprawy, lecz prostego zestawienia danych wynikających wprost z treści samej decyzji podlegającej prostowaniu, a także wynikało z wiedzy samych skarżących, jako osób ujawnionych w księdze wieczystej nr [...], podanej w sentencji tej decyzji, jako właściciele przedmiotowej działki. Tak więc, zdaniem Sądu, spełniona została przesłanka "oczywistości" omyłki, co umożliwiało zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu, że przedmiotowa omyłka nie mogła zostać sprostowana, tylko winna podlegać konwalidacji w nowej decyzji merytorycznej, należy wskazać, iż w okolicznościach tej konkretnej sprawy sprostowanie numeru działki podlegającej niezwłocznemu zajęciu nie doprowadziło do merytorycznej zmiany przedmiotu decyzji. Jak już bowiem wskazano, omyłka dotyczyła wyłącznie jednego z elementów oznaczenia działki – jej numeru (jednej jego cyfry), natomiast prawidłowo podano numer księgi wieczystej, która dotyczyła wyłącznie działki nr [...].1. Tak więc, choć organ w decyzji błędnie podał numer działki, to prawidłowo oznaczył księgę wieczystą, prowadzoną tylko dla właściwej jednej działki. W tej sytuacji sprostowanie wyłącznie numeru działki nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji i nie wpływa na prawa skarżących. Z taką istotną zmianą mielibyśmy do czynienia, gdyby organ w ramach sprostowania dodał jakąś działkę lub zmienił treść decyzji w tej sposób, że wpisałby działkę zupełnie oderwaną od sprawy, która nie pojawia się w żadnej dokumentacji sprawy. Wtedy można by mówić o przekroczeniu granic sprostowania i ingerencji w merytoryczną treść decyzji (por. wyrok NSA z 5 września 2024 r., sygn. akt I OSK 1008/21, CBOSA). Tymczasem, w tym wypadku, sprostowanie doprowadziło do zgodności numeru działki z danymi z księgi wieczystej podanej w sentencji oraz z uzasadnieniem decyzji i innymi dokumentami istotnymi dla sprawy. Organ nie przekroczył więc granic sprostowania dopuszczalnego w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Jeszcze raz bowiem podkreślić trzeba, że oczywistość omyłki i jej charakter, jako niewkraczającej w merytorykę sprawy, nie powinny być rozważane w oderwaniu od realiów konkretnej sprawy. Te zaś jasno wskazywały, że jej przedmiotem była działka nr [...].1, objęta księgą wieczystą nr [...], a w związku z podaniem w decyzji z 19 maja 2025 r. błędnego numeru działki [...].2, konieczne było sprostowanie tego numeru, czego organ prawidłowo dokonał w postanowieniu z 6 sierpnia 2022 r. i zasadnie zaakceptował taki rozstrzygnięcie organ odwoławczy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.