II SA/Bk 90/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 27 listopada 2025 r. nr 93/P-II/E/2025 w przedmiocie zarzutu na postępowanie egzekucyjne w sprawie szczepień ochronnych oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 listopada 2025 r., nr 93/P-II/E/2025, Podlaski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku (dalej: "PPWIS", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia J. D. (dalej: "skarżący", "zobowiązany") utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku (dalej: "PPIS", "organ I instancji") z dnia 14 sierpnia 2025 r., nr EP/41/T/2023, w sprawie zarzutów zgłoszonych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiocie szczepień ochronnych. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: PPIS zwrócił się do organu egzekucyjnego PPWIS z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym skarżącego, wskazując jako środek egzekucyjny grzywnę w celu przymuszenia oraz przekazał tytuł wykonawczy nr EP/41/T/2023 z dnia 27 lipca 2023 r. W tytule wykonawczym PPIS zobowiązał skarżącego do poddania dziecka – J. D., ur. [...] 2020 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wszystkie dawki), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, błonicy, tężcowi, krztuścowi (wszystkie dawki), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (wszystkie dawki), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b (wszystkie dawki), odrze, śwince, różyczce (I dawka), zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Pismem z 28 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Skarżący zgłosił następujące zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego: 1. na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako: "u.p.e.a.", "ustawa") określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924, dalej jako: "u.z.z.z."), poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia i wystawienia oraz wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym oraz Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych; 2. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu; 3. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wystawienia i wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień; 4. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy t.j.: a) brak wskazania przez wierzyciela podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, w szczególności pominięcie art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z., b) błędnie wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawa prawna prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. PPIS oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Art. 33 § 2 u.p.e.a. ustawy określa enumeratywnie podstawy zarzutów. Organ, w odniesieniu do zarzutów nr 1 i 3 wskazał, że upomnienie oraz tytuł wykonawczy sporządzono na podstawie informacji zawartych w wykazie osób uchylających się od szczepień zgłoszonych przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dzieckiem i przekazywanym kwartalnie PPIS na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. Zobowiązany, pomimo wystosowanego do niego zawiadomienia o zamiarze wystąpienia do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przymuszenie, nie przedstawił do dnia skierowania wniosku do organu egzekucyjnego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji żadnych dowodów przemawiających za brakiem wymagalności obowiązku szczepień wobec dziecka, chociażby zaświadczenia lekarskiego odraczającego terminowo obowiązek szczepień ochronnych. Zgodnie ze stanem prawnym do dnia 30 września 2023 r. zaświadczenie o badaniu kwalifikacyjnym wystawiane było jedynie w przypadku gdy szczepienie odbywało się w placówce innej niż badanie pacjenta. Ponadto, PPIS wskazał też na Komunikat Wspólny Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 stycznia 2020 r. dotyczący przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu i braku podstawy prawnej do żądania od lekarza, w ramach badania kwalifikacyjnego do szczepienia, szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień, jak: skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji, przechowywania, możliwych działań niepożądanych, czy szkodliwości szczepionki, gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych u dziecka. Organy inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 17 u.z.z.z., nie przeprowadzają szczepień ochronnych a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych. PPIS nie jest organem nadzorującym lekarzy sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną w zakresie kwalifikacji dzieci do szczepień. Biorąc powyższe pod uwagę, organ stanął na stanowisku, iż zapisy w dokumentacji medycznej z 28 marca 2023 r. i 25 kwietnia 2023 r. przekazane przez zobowiązanego wraz z pismem z dnia 26 lipca 2025r. nie miały wpływu na decyzję o podtrzymywaniu zgłoszenia dziecka w wykazie osób uchylających się od szczepień w 2023 r., co lekarz potwierdzał własnoręcznym podpisem pod sprawozdaniami, a PPIS nie miał podstaw, aby powyższe kwestionować. Jednocześnie, odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku wierzyciel wskazał, że po wydaniu wyroku TK w sprawie o sygn. akt SK 81/19 nadal aktualny pozostaje pogląd wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie, iż komunikat GIS wydawany corocznie na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z. nie stanowi samoistnego źródła obowiązku. GIS nadal wydaje Program Szczepień Ochronnych na dany rok na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z., lecz nie określa już w nim terminu poddania dziecka określonemu szczepieniu i liczby dawek danego szczepienia, zaś regulacja ta została przeniesiona do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. Przepisy ustawy zmieniającej nie zawierają przepisów przejściowych dla postępowań wszczętych i niezakończonych przed zmianą przepisów. W związku z tym nowe przepisy należy stosować od dnia wejścia w życie nowelizacji, tj. od dnia 1 października 2023 r. także do aktualnie toczących się postępowań, W związku z powyższym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym był i jest nadal wymagalny. Brak wymagalności obowiązku może nastąpić jedynie w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a) szczepienia ochronnego lub wystąpienia innej przyczyny (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a). Obowiązująca regulacja prawna w ustawie o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nakłada obowiązek poddania się szczepieniu, nie ma podstaw do przyjęcia nieistnienia obowiązku, jak i braku jego wymagalności. Obowiązek został nałożony w drodze przepisów powszechnie obowiązujących. Organ zaznaczył, że w sprawie podkreślenia raz jeszcze wymaga okoliczność, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do wykonania szczepienia, toteż obowiązek szczepienny nie podlega odroczeniu i jest wymagalny. Strona zatem miała możliwość poddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. W takim razie strona powinna wskazać dowód na to, że obowiązek ten faktycznie został odroczony tj. innymi słowy przedłożyć stosowne zaświadczenie lekarskie, że małoletnia ma czasowe przeciwwskazania do szczepień. Do chwili obecnej żadnego takiego dowodu nie przedstawiła. Z opisu wizyty 25 kwietnia 2023 r. wynika ponadto, iż zdaniem lekarza stan zdrowia dziecka nie jest przeciwwskazaniem do szczepień. Odnosząc się do zarzutu nr 2 organ wskazał, że doręczenie upomnienia nastąpiło 13 marca 2023 r. na zasadach określonych w k.p.a. na adres podany przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dzieckiem, co zobowiązany potwierdził datą i czytelnym, własnoręcznym podpisem. Ewentualny brak numeru PESEL nie narusza zasadniczego celu ustawodawcy w określeniu danych niezbędnych do prawidłowego wykonania obowiązku, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia. Brak numeru PESEL w upomnieniu kierowanym do skarżącego nie stanowi o istotnej wadliwości całej czynności prawnej. Nie ma wątpliwości, że zobowiązany na skutek doręczenia upomnienia posiadł wiedzę na temat przedmiotu obowiązku i innych jego elementów, co było niezbędne dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W nawiązaniu do zarzutu nr 4 PPIS wskazał, że zarzut ten jest zarzutem dotyczącym tytułu wykonawczego i wymogów formalnych, których według skarżącego tytuł nie spełnia. Zobowiązany zarzuca, iż wierzyciel nie wypełnił rubryk tytułu wykonawczego B.1- B.4, czyli nie ma podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku i należy umorzyć postępowanie egzekucyjne. PPIS stwierdza, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych wskazanych w art. 27 u.p.e.a. nie może już stanowić podstawy zarzutu. W związku z tym, zarzut zobowiązanego z pkt 4 nie zasługiwał na uwzględnienie i wierzyciel postanowił go oddalić. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący zarzucając mu naruszenie: 1. na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z. - poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek szczepienia jest wymagalny, mimo braku formalnego zakończenia procedury kwalifikacyjnej oraz braku zaświadczenia, a także pominięcia obowiązku ustalenia Indywidualnego Kalendarza Szczepień (IKSz), co w świetle orzecznictwa (m.in. WSA w Gdańsku III SA/Gd 627/23) jest równoznaczne z brakiem wymagalności; 2. naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP - poprzez prowadzenie egzekucji wobec obowiązku, który w zakresie terminów i dawek utracił konstytucyjną podstawę prawną w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19; 3. naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i 6 u.p.e.a. - poprzez rażące naruszenie obowiązku badania dopuszczalności egzekucji z urzędu i przyjęcie do egzekucji wadliwego tytułu wykonawczego, w którym nie wskazano podstawy prawnej obowiązku w części B.1 (por. NSA II FSK 2386/16). Organ egzekucyjny, działając w ramach nadzoru legalności postępowania, ma obowiązek z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji, niezależnie od treści zarzutów strony; 4. naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 4a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2020 r. - poprzez uznanie upomnienia za skuteczne, mimo że nie zawierało obligatoryjnego numeru PESEL zobowiązanego, co w świetle orzecznictwa czyni upomnienie bezskutecznym i równoznacznym z jego niedoręczeniem; 5. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez zignorowanie dowodów (dokumentacji medycznej) i stwierdzenie, że "nie miały one wpływu" na podtrzymanie egzekucji. PPWIS nie podzielił argumentacji zażalenia i postanowieniem z 27 listopada 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu PPWIS wskazał, że pierwszym zarzutem zobowiązanego był brak wymagalności obowiązku, z uwagi na brak formalnego zakończenia kwalifikacji do szczepień, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Obowiązek wynikający wprost z przepisu prawa staje się wymagalny, jeżeli dana osoba - zobowiązany - znalazła się w sytuacji określonej w hipotezie normy prawa nakładającej obowiązek (przy założeniu, że norma prawa nie określa terminu wykonania obowiązku). Wymagalność tego konkretnego obowiązku wynika wprost z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stąd też wierzyciel wystosował stosowne upomnienie, wystawił tytuł wykonawczy, co oznacza, że nadszedł czas jego wykonania. Nie można skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w sposób określony przez rodzica dziecka. Konieczność wykonania badania kwalifikacyjnego bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, iż odmowa wzięcia w nim udziału w dalszej części uniemożliwia wykonanie szczepienia. Kwalifikacyjne badanie lekarskie do szczepień ochronnych przeprowadza wyłącznie lekarz posiadający niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych, znajomości wskazań oraz przeciwwskazań do szczepień, a także niepożądanych odczynów poszczepiennych (art. 17 ust. 6, 10 pkt 3 u.z.z.z., § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Organ administracji ani tym bardziej rodzic, który nie jest jednocześnie lekarzem sprawującym podstawową opiekę medyczną nad dzieckiem nie posiada uprawnień do ingerowania w proces kwalifikacji, tym samym do oceniania czy też kwestionowania decyzji lekarza. Do dnia wystawienia upomnienia, strona nie przedstawiła lekarzowi sprawującemu podstawową opiekę zdrowotną nad dzieckiem jakichkolwiek zaświadczeń potwierdzających leczenie specjalistyczne dziecka i stwierdzających przeciwwskazania do szczepień. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu tych osób albo ich opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się wyznaczonym w nim terminie badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia i samemu szczepieniu, pod warunkiem jednak, że w wyniku badania kwalifikacyjnego nie stwierdzono istnienia przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo ewentualnego przedstawienia zaświadczenia o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Chwila, w której wymagane jest poddanie się (poddanie osoby pozostającej pod opieką) szczepieniu obowiązkowemu nie wynika więc jedynie z treści samego komunikatu GIS, który stanowi skierowaną do lekarzy wytyczną merytoryczną dotyczącą przeprowadzania szczepień ochronnych, ale z uznaniowego, opartego o aktualną wiedzę medyczną działania lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Szczepienie może bowiem być przeprowadzone zarówno w terminach opisanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, jak też w innych terminach określonych przez lekarza wezwaniu do poddania się szczepieniom. Obowiązek zaszczepienia dziecka staje się wymagalny po upłynięciu terminu szczepień wynikającego z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych na dany rok. Zgodnie z przepisami wyżej przytaczanej ustawy o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich poddania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka, stwierdzeniu braku czasowych lub stałych przeciwwskazań do realizacji szczepień u dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Wskazać należy, że skoro lekarz sprawujący podstawową opiekę zdrowotną nad małoletnim dzieckiem wykazał je w przekazywanym do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawozdaniu jako osobę uchylającą się od szczepień - PPIS nie ma podstaw do kwestionowania decyzji lekarza. Podniesiony z kolei przez stronę w zażaleniu zarzut naruszenia przez wierzyciela art. 17 ust. 4 ww. ustawy poprzez uznanie, że brak jest obowiązku wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, w opinii PPWIN, również nie zasługuje na uwzględnienie. Nie mieści się on także w ramach art. 33 u.p.e.a, nie jest w żaden sposób związany z istotą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto zaniedbanie proceduralne dotyczące wydania ww. zaświadczenia nie podważa jednak samej istoty wyników przeprowadzonego badania. W drugim zgłoszonym zarzucie strona wskazała, że nałożony na nią obowiązek został błędnie określony - niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. prowadzenie egzekucji wobec obowiązku, który w zakresie terminów i dawek utracił konstytucyjną podstawę prawną w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. Przepisem prawnym wprost nakładającym obowiązek szczepień jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m. in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Dalej ww. ustawa wskazuje, że wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (art. 17 ust. 1) oraz osoby/grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (art. 17 ust. 2) określić ma w drodze rozporządzenia Minister Zdrowia. Jako podstawę prawną obowiązku w tytule wykonawczym nr EP/41/T/2023 z dnia 27 lipca 2023 r. wierzyciel wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. B, ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z. i zdaniem organu II instancji jest to właściwa podstawa prawna która wskazuje, że rodzice małoletniej są obowiązani poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym przez Ministra Zdrowia. Tak określony obowiązek nie wyklucza innych ustawowych obostrzeń dotyczących realizacji szczepień takich, jak np. przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego. Jako, że, jak wykazano wyżej, obowiązek szczepień wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 u.z.z.z. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że wystarczającą podstawą prawną obowiązku szczepień jest art. 5 ust. 1pkt 1 lit b ustawy. Zdaniem PPWIS wierzyciel nie pominął obowiązku wykluczenia przeciwwskazań, a jedynie syntetycznie wskazał na jakiej podstawie rodzice mają obowiązek zaszczepić dziecko. Organ odwoławczy podkreślił także, że po wydaniu wyroku TK w sprawie o sygn. akt SK 81/19 nadal aktualny pozostaje pogląd wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie, iż komunikat GIS wydawany corocznie na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z. nie stanowi samoistnego źródła obowiązku. GIS nadal wydaje Program Szczepień Ochronnych na dany rok na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z., lecz nie określa już w nim terminu poddania dziecka określonemu szczepieniu i liczby dawek danego szczepienia, zaś regulacja ta została przeniesiona do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. Przepisy ustawy zmieniającej nie zawierają przepisów przejściowych dla postępowań wszczętych i niezakończonych przed zmianą przepisów. W związku z tym nowe przepisy należy stosować od dnia wejścia w życie nowelizacji, tj. od dnia 1 października 2023 r. także do aktualnie toczących się postępowań, co nie przesądza o wadliwości toczących się dotychczas postępowań. W związku z powyższym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nr EP/41/T/2023 z dnia 27 lipca 2023 r. był i jest nadal wymagalny. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego przystąpienia do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a, organ odwoławczy wskazał, że brak podania przez wierzyciela podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz błędne wskazanie przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji nie może stanowić zarzutu w sprawie i stanowi jedynie polemikę, co do której PPWIS nie jest kompetentny zajmować stanowiska. Kolejnym zarzutem podniesionym przez stronę jest naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 4a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2020 r. - poprzez uznanie upomnienia za skuteczne, mimo że nie zawierało obligatoryjnego numeru PESEL. PPWIS wskazał, że upomnienie nr EP/41/U/2023 z dnia 9 marca 2023 r. zostało skutecznie doręczone w dniu 13 marca 2023 r., co zostało potwierdzone datą i czytelnym podpisem odbiorcy. Wystawione przez PPIS upomnienie z dnia 9 marca 2023 r., poza numerem PESEL zobowiązanego, zawiera wszystkie elementy, które miały istotne znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Zarzucany brak numeru PESEL w upomnieniu kierowanym do skarżącego nie stanowi o istotnej wadliwości tej czynności prawnej. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek jest wymagalny mimo braku Indywidualnego Kalendarza Szczepień (IKSz) oraz braku pozytywnej kwalifikacji lekarskiej 2. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie egzekucji na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie określenia terminów i dawek szczepień (wyrok TK z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19) i naruszenie zasady nieretroakcji prawa. Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie dokumentacji medycznej; 2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia o charakterze pozornym, które nie odnosi się merytorycznie do sedna zarzutów skarżącego; 3. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2020 r. poprzez uznanie upomnienia nr EP/41/U/2023 za skuteczne, mimo braku obligatoryjnego numeru PESEL zobowiązanego, co narusza gwarancyjną funkcję upomnienia oraz uniemożliwia jednoznaczną identyfikację adresata obowiązku w systemie państwowym. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że kluczowy błąd organów stanowił brak wymagalności obowiązku. Po upływie terminów wynikających z Programu Szczepień Ochronnych, jedyną prawnie dopuszczalną formą wyznaczenia nowych terminów jest IKSz, który w niniejszej sprawie nie został ustalony. Brak IKSz uniemożliwia egzekwowanie obowiązku, gdyż pozbawia go cechy wymagalności. W konsekwencji egzekucja dotyczy obowiązku, którego treść i termin wykonania nie zostały indywidualnie skonkretyzowane, co Jest sprzeczne z istotą egzekucji administracyjnej. Bez ustalenia IKSz brak Jest obiektywnej możliwości przypisania skarżącemu stanu niewykonania obowiązku w rozumieniu art. 33 u.p.e.a. Skarżący wskazał także na skutki wyroku TK z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19. Tytuł wykonawczy nr EP/41/T/2023 został wystawiony w lipcu 2023 r., w okresie, gdy terminy szczepień nie posiadały konstytucyjnej podstawy ustawowej. Organ błędnie przyjmuje, że nowelizacja z października 2023 r. sanuje ten akt. Skarżący wskazał także, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ma charakter deklaratywny. Organ nie dokonał subsumcji stanu faktycznego pod wskazywane przepisy prawa, ograniczając się do mechanicznego powtórzenia ogólnych tez. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując oraz doprecyzowując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia, które zostało poddane kontroli Sądu, jest postanowienie PPWIS z dnia 27 listopada 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS z dnia 14 sierpnia 2025 r. oddalające zarzuty skarżącego w sprawie prowadzonej przeciwko niemu egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na poddaniu małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Przed merytorycznym odniesieniem się do zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia oddalającego zarzuty skarżącego zgłoszone do prowadzonej egzekucji przypomnieć trzeba, że prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zobowiązanemu na mocy art. 33 § 1 u.p.e.a. (Dz. U. z 2025 r. poz. 132). Z § 2 powołanego przepisu wynika, że podstawą zarzutów jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W utrwalonym orzecznictwie podkreśla się, że zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się ten szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Postępowanie to ma zatem charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a (por. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21 oraz wyroki WSA: w Poznaniu z 11 lipca 2025 r., III SA/Po 206/25, w Łodzi z 22 października 2022 r., III SA/Łd 484/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej: CBOSA). Zgodnie zaś z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu (art. 34 § 2 u.p.e.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący zgłosił zarzuty dotyczące: braku wymagalności obowiązku - art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa - art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. i braku uprzedniego doręczenia upomnienia - art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Skarżący wskazał także na art. 29 § 2 u.p.e.a. i zarzucił przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zdaniem Sądu organy słusznie oceniły wniesione zarzuty jako niezasadne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przez wymagalność zasadniczo rozumie się taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, iż obowiązek istnieje, ale jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości - nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr EP/41/T/2023 wystawionego w dniu 27 lipca 2023 r. przez wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku. Tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o art. 26 u.p.e.a. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniej córki skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był informowany o konieczności wykonania wskazanego obowiązku, a z uwagi na nieskuteczność tych informacji, wierzyciel wystosował w dniu 9 marca 2023 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącego do wykonania obowiązku. Skarżący odebrał upomnienie w dniu 13 marca 2023 r. Następnie, tj. w dniu 27 lipca 2023 r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego skarżący pismem z dnia 28 kwietnia 2025 r. zakwestionował zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że obowiązek określony w upomnieniu i tytule wykonawczym był tożsamy. Wbrew zatem przekonaniu skarżącego, obowiązek poddania dziecka opisanym w tytule wykonawczym - szczepieniom wynika wprost z przepisów prawa, a okoliczności przedmiotowej sprawy, świadczą po pierwsze, że stronie doręczono upomnienie wskazujące, że uchylenie się od obowiązku spowoduje wszczęcie egzekucji oraz, że strona nie zgłosiła się z dzieckiem na szczepienia. Skarżący nie przedłożył też zaświadczenia odraczającego szczepienia ani wierzycielowi, ani organowi egzekucyjnemu i takiego też zarzutu, ani twierdzenia nie podniósł. Sąd podkreśla przy tym, że treść wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji jest jasna i zrozumiała – zobowiązanie dotyczyło poddania dziecka skarżącego (ur. [...] 2020 r.), a więc mającego w chwili wystawienia tytułu wykonawczego prawie 3 lata, obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wszystkie dawki), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, błonicy, tężcowi, krztuścowi (wszystkie dawki), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (wszystkie dawki), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b (wszystkie dawki), odrze, śwince, różyczce (I dawka). Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek ten znajduje oparcie w przepisach prawa i był wykonalny. Po pierwsze wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.e.a., stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). W myśl zaś art. 17 ust. 1 tej ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Stosownie zaś do art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (ust. 10 pkt 1) oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (ust. 10 pkt 2) - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny, a uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z powołanej wyżej regulacji ustawowej (art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy) skonkretyzowany został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Powołane rozporządzenie określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W § 2 rozporządzenia wymieniono, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: 1) błonica; 2) gruźlica; 3) inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b; 4) inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae; 5) krztusiec; 6) nagminne zapalenie przyusznic (świnka); 7) odra; 8) ospa wietrzna; 9) ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis); 10) różyczka; 11) tężec; 12) wirusowe zapalenie wątroby typu B; 13) wścieklizna; 14) zakażenia powodowane przez rotawirusy. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. I tak następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: (1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, (2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, (3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, (4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), (5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, (6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy; (7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Jak wynika z powołanych regulacji od 1 października 2023 r. wiek dziecka, w jakim należy poddać je obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko konkretnej chorobie zakaźnej, określa rozporządzenie Ministra Zdrowia, zaś termin wykonania konkretnych szczepień określa załącznik nr 1 do tego rozporządzenia. Jakkolwiek na gruncie obecnego stanu prawnego, GIS nadal wydaje Program Szczepień Ochronnych na dany rok na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy, to jednak nie określa w nim już terminu poddania dziecka określonemu szczepieniu i liczby dawek danego szczepienia, zaś regulacja ta została przeniesiona do rozporządzenia z 2023 r. W konsekwencji, w świetle przywołanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie budzi wątpliwości istnienie i wymagalność obowiązku poddania córki skarżącego wymienionym w tytule wykonawczym szczepieniom ochronnym, zarówno w dacie wystawienia upomnienia, a następnie tytułu wykonawczego, jak i w dacie rozstrzygania w przedmiocie zarzutów skarżącego przez organy obu instancji. W stanie faktycznym bezsporne jest, że dziecko skarżącego nie zostało zaszczepione, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i obowiązujące przepisy, organ miały zatem podstawy do przyjęcia, że strona uchyla się od poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Powyższe potwierdza przede wszystkim dokumentacja medyczna, z której wprost wynika, że u dziecka skarżącego nie wykonano żadnych wymaganych szczepień, a skarżący jako opiekun prawny nie zgłosił się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne, ani do żadnego z brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych. Zapisy w dokumentacji medycznej z 28 marca 2023 r. i 25 kwietnia 2023 r. przekazane przez skarżącego wraz z pismem z dnia 26 lipca 2025 r. nie miały wpływu na decyzję o podtrzymywaniu zgłoszenia dziecka w wykazie osób uchylających się od szczepień w 2023 r., co lekarz potwierdzał własnoręcznym podpisem pod sprawozdaniami, a ani organy ani Sąd nie miały podstawy, aby powyższe kwestionować. Ponadto z opisu wizyty 25 kwietnia 2023 r. wynika, iż zdaniem lekarza stan zdrowia dziecka nie jest przeciwwskazaniem do szczepień. Jak Sąd wskazał już wcześniej, skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej świadczącej o istnieniu przeciwskazań do zaszczepienia małoletniej. W kwestii poruszanego przez skarżącego badania kwalifikacyjnego wyjaśnić należy, że kwalifikacyjne badanie lekarskie do szczepień ochronnych przeprowadza wyłącznie lekarz posiadający niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych, znajomość wskazań oraz przeciwwskazań do szczepień, a także niepożądanych odczynów poszczepiennych (art. 17 ust. 6, 10 pkt 3 u.z.z.z. w zw. § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Proces kwalifikacji niebezpodstawnie określany jest "lekarskim badaniem kwalifikacyjnym" - uprawnienie do stwierdzenia, czy pacjenta można zaszczepić, czy też nie posiada jedynie lekarz. Ani organy czy Sąd, ani też rodzic, który nie jest jednocześnie lekarzem sprawującym podstawową opiekę medyczną nad dzieckiem nie posiada uprawnień do ingerowania w proces kwalifikacji (także w zakresie Charakterystyki Produktu Leczniczego), tym samym do oceniania, czy też kwestionowania decyzji lekarza. Z przepisów prawa jednoznacznie wynika, że o wykonaniu obowiązkowych szczepień oraz o kwalifikacji dziecka do ich podania każdorazowo decyduje lekarz. Decyzja ta podejmowana jest po przeprowadzeniu szczegółowego badania aktualnego stanu zdrowia dziecka oraz po zebraniu niezbędnych informacji w wywiadzie z rodzicem. Nie należy ona do rodzica. Córka skarżącego została zakwalifikowana przez lekarza do szczepienia w trakcie wizyty w dniu 25 kwietnia 2025 r. (k. 19 akt administracyjnych) – lekarz wprost wskazał: "stan zdrowia dziecka nie jest przeciwskazaniem do szczepień". Natomiast w odniesieniu do Indywidulanego Kalendarza Szczepień jego ułożenie jest konieczne, jednak ten nie został ułożony z racji braku zainteresowania rodziców uzupełnieniem zaległych szczepień u córki. Sąd wskazuje, że z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 2215/23 (LEX nr 3742914) wynika, że subiektywna wizja strony co do prawidłowości wiedzy i decyzji lekarza, czy też zakresu dokonanego badania kwalifikacyjnego nie uzasadnia twierdzenia o wadliwości prowadzonych działań, a przez to braku wymagalności obowiązku z tej przyczyny, ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewiduje prawa pacjenta (w przedmiotowej sprawie opiekuna prawnego) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. W konsekwencji zgodzić się też należy z orzekającymi w sprawie organami, że wymienione w tytule wykonawczym szczepienia biorąc pod uwagę wiek dziecka skarżącego były w sprawie wymagalne. W odniesieniu do wątpliwości skarżącego dotyczących upomnienia, to jak wcześniej wskazano upomnienie z 9 marca 2023 r. zostało mu doręczone – skarżący odebrał je osobiście 13 marca 2023 r. Słusznie wskazały organy, że wystawione upomnienie z dnia 9 marca 2023 r., poza numerem PESEL zobowiązanego, zawierało wszystkie elementy, które miały istotne znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany w rzeczonym upomnieniu został wskazany w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić o kogo konkretnie chodzi. W upomnieniu wskazano jaki organ i w jakiej sprawie występuje do skarżącego, w związku z czym doręczone upomnienie nie jest pomyłką. Upomnienie zawierało prawidłowe dane osobowe skarżącego - imię i nazwisko oraz adres zamieszkania. Skarżący odbiór upomnienia potwierdził własnoręcznym podpisem, nie kwestionował, że zamieszkuje pod adresem wymienionym w upomnieniu, zatem nie zachodzą wątpliwości co do osoby zobowiązanego a podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia został bez wątpienia zrealizowany. Natomiast samo niezrealizowanie wskazanego w upomnieniu obowiązku nie wynika z ewentualnych błędów po stronie organu, ale z postawy samego skarżącego. Zarzucany brak numeru PESEL w upomnieniu kierowanym do skarżącego nie stanowi o istotnej wadliwości tej czynności prawnej (por. wyrok WSA w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 644/23; wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 259/24, LEX nr 3793068). Stanowisko organów w tym zakresie także było prawidłowe. Skarżący w zarzutach wskazał także, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., a więc mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w przypadku stwierdzenia, że wymogi te nie zostały spełnione, nie przystępuje do egzekucji zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie PPWIS przystąpił do egzekucji uznając tym samym, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi, określone w art. 27 u.p.e.a. Wskazać w tym miejscu również należy, że ww. tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 19 czerwca 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 431). Zgodzić się należy z organami, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych wskazanych w art. 27 u.p.e.a. nie może już stanowić podstawy zarzutu. Konieczne jest wskazanie skarżącemu, że z powołanego przez niego w skardze wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 wynika, że, Trybunał orzekł w pkt I, iż art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku nie zakwestionował samego obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym (pkt 5 uzasadnienia prawnego wyroku). Wprawdzie Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to zauważył jednak, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia. Jednocześnie w pkt II wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu, w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP ma charakter wyjątkowy, ponieważ zasadą pozostaje wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem jego ogłoszenia. Trybunał zdecydował się na określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej przepisów we wskazanym zakresie, w celu zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Jak wskazano już wyżej, w okolicznościach niniejszej sprawy w dacie wystawienia upomnienia oraz następnie wystawienia tytułu wykonawczego, wniesienia zarzutów oraz wydania postanowień organu I, jak i II instancji, to powszechnie obowiązujące przepisy prawa, a mianowicie przepisy ustawy i przepisy rozporządzenia, którego załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazują na istnienie obowiązku poddania córki skarżącego szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i wprowadzone do systemu prawnego RP już po wydaniu omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (SK 81/19), stanowiąc formę dostosowania ustawodawstwa krajowego do wytycznych wynikających z tegoż wyroku. Nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. W dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule wykonawczym szczepienia były więc w stosunku do dziecka skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Powołane przez organ przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane w celu wyjaśnienia powszechnego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Obowiązujące przepisy gwarantują ochronę zdrowia osoby podlegającej szczepieniom i stanowią istotny element ochrony zdrowia społeczeństwa. Ponadto, wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zawiera bowiem ustalenia faktyczne poczynione na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazanie podstawy prawnej zgodnie z obowiązującymi zasadami subsumpcji. W sprawie nie jest sporne, że dziecko skarżącego nie zostało poddane szczepieniom obowiązkowym, a skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego przeciwwskazania medyczne do wykonania szczepień. W konsekwencji skoro córka skarżącego podlega obowiązkowi szczepień ochronnych przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym, a opiekę nad nią sprawuje między innymi skarżący, jako ojciec dziecka, to na nim spoczywa, wynikająca z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym. W rezultacie jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniej. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania: art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody. Wyniki swoich ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach, które odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii podnoszonych przez skarżącego, w tym w szczególności wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Oceny tej, jak wskazano wyżej, dokonano prawidłowo. Konkludując, organy w sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej oceny dowodów. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień, odnosząc się do kwestii zarówno istnienia, jak i wymagalności obowiązku poddania dziecka strony obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zdaniem Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały prawidłowo powołane, zinterpretowane i zastosowane. Sąd zaś nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień. Wobec powyższego Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu i skargę oddalił, działając na mocy art. 151 p.p.s.a, o czym orzeczono w sentencji wyroku. Małgorzata Roleder Marek Leszczyński Barbara Romanczuk