II SA/Bk 888/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu M. w B. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. M. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 (dwustu) złotych.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. wydaną z upoważnienia Rektora Uniwersytetu M. w B. K. M. został skreślony z listy studentów VI roku Uniwersytetu M. w B. Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim. Pełnomocnik K. M. pismem z dnia [...] listopada 2019 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu M. w B. utrzymał w mocy decyzję wydaną [...] października 2019 r. Rozstrzygnięcie to doręczone zostało pełnomocnikowi K. M.[...] grudnia 2019 r. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. pełnomocnik K. M. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję z dnia [...] października 2019 r. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie ewentualnie odrzucenia w całości z uwagi na jej niedopuszczalność w świetle art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. W analizowanym przypadku decyzję z dnia [...] października 2019 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów wydał Dziekan Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim Uniwersytetu M. w B., który działał z upoważnienia Rektora tegoż Uniwersytetu. Stosownie do treści art. 228 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), z dniem 30 września 2019 r. rady podstawowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, oraz kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 6 tej ustawy, przestają być organami uczelni. Zgodnie z art. 228 ust. 4 ustawy wprowadzającej, z dniem 1 października 2019 r. rektorzy wstępują w prawa i obowiązki kierowników podstawowych jednostek organizacyjnych. Z powyższego wynika, że od 1 października 2019 r. Dziekan Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim Uniwersytetu M. w B. przestał być organem uczelni, a w jego prawa i obowiązki wstąpił rektor. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W związku z tym, że decyzja z dnia [...] października 2019 r. została wydana przez Rektora Uniwersytetu M. w B. jej adresat K. M. został pouczony o prawie do prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O tym, że od decyzji administracyjnych wydawanych przez rektora służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Jednocześnie pouczono skarżącego, że jeżeli nie chce skorzystać z tego prawa to może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w terminie 30 dni od dnia doręczenie decyzji. Po doręczeniu decyzji z dnia [...] października 2019 r. skarżący najpierw zwrócił się o ponowne rozpatrzenie jego sprawy (pismo z dnia 15 listopada 2019 r.), następnie zaś wniósł skargę do sądu (pismo z dnia [...] listopada 2019 r.). Należy zauważyć, że przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej, co nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu można bowiem wnieść tylko wtedy, gdy strona nie korzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony wyboru, w jakim trybie będzie domagała się ochrony, a więc czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym, konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt I OZ 1169/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 30/20, niepublikowane). Wobec powyższego, skoro skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy, tym samym dokonał wyboru trybu zaskarżenia decyzji o skreśleniu z listy studentów. Skarżący nie mógł jednocześnie złożyć skargi do sądu na decyzję, co do której zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy w administracyjnym toku postępowania. Dopiero decyzja wydana po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z tej drogi skarżący zresztą skorzystał. Rektor Uniwersytetu M. w B. decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji [...] października 2019 r. Decyzja z dnia [...] listopada 2019 r. również została zaskarżona do tut. Sądu (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Bk 114/20) i w sytuacji braku przeszkód formalnych stanie się przedmiotem sądowej kontroli. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga na decyzję z dnia 28 października 2019 r. jest niedopuszczalna. Dlatego też Sąd orzekł o jej odrzuceniu, a podstawę ku temu stanowi art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.