II SA/Bk 870/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. V. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 4 marca 2025 r. nr 2001-IOD.4823.35.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.

Decyzją z 14 marca 2024 r., nr 318000-COC3.4823.303.2023.NW, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku nałożył na przewoźnika – R. V. O. (dalej jako: "skarżący") z Ukrainy prowadzącego działalność pod nazwą: P. R. V.O., karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS środka transportu wraz z towarem objętego SENT[...] oraz karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1218, dalej jako: "ustawa SENT"), tj. niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego ww. zgłoszeniem SENT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 4 marca 2025 r., nr 2001-IOD.4823.35.2024, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że z ustaleń faktycznych wynika, że 3 maja 2023 r. skarżący przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny SENT[...]. Wraz z nr referencyjnym do przewoźnika zostało przekazane wezwanie Naczelnika PUCS do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu: [...], celem przeprowadzenia kontroli. Przewoźnik nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu. Zgodnie ze zgłoszeniem SENT[...] środkiem transportu o nr rej. [...] przewożony był towar o kodzie GN 000102, o nazwie "O.", o masie 21.394,00 kg, od nadawcy towaru z Ukrainy do odbiorcy mającego siedzibę na terenie Łotwy, tranzytem przez terytorium Polski. Jako przewoźnika wskazano skarżącego. W zgłoszeniu wskazano lokalizator [...]. Wskazano także datę faktycznego rozpoczęcia przewozu 5 maja 2023 r. oraz datę planowanej daty zakończenia przewozu 12 maja 2023 r. W wyniku analizy systemu monitorowania przewozu stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych polegające na trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora. Stwierdzone nieprawidłowości opisuje sporządzony przez funkcjonariuszy PUCS protokół z kontroli z 26 sierpnia 2023 r., nr 318000-313010-OC8.5063.160.2023. Opisane okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego. Naczelnik PUCS postanowieniem z 23 listopada 2023 r., nr 318000- COC3.4823,303.2023.NW, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towaru za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów SENT[...] oraz dopuścił jako dowód w sprawie ww. protokół kontroli wraz z dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania kontrolnego. Dalej organ podniósł, że zgodnie z danymi zawartymi w zgłoszeniu SENT[...] oraz w dokumencie CMR nr [...] przedmiotem przewozu był towar opisany jako: pozycja CN 000102, nazwa towaru – O. - mieszanka jajeczna, przewożona na paletach o masie brutto towaru: 21.394,00 kg. Z ww. zgłoszenia SENT oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pojazd przewożący towar objęty ww. zgłoszeniem wjechał na terytorium RP ze Słowacji przez teren byłego przejścia granicznego w B., a następnie opuścił terytorium RP przez byłe przejście graniczne w B.1. Jako odbiorcę towaru wskazano firmę z Łotwy. W związku z powyższym wskazany towar objęty zgłoszeniem SENT[...] nie podlegał wyłączeniom określonym w § 2 pkt 9 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 989, dalej jako: "rozporządzenie SENT") w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że nie dopełniono obowiązków wynikających z art. 12a ust. 3 ustawy SENT, tj. nieprzedstawienia środka transportu w celu przeprowadzenia kontroli. W związku z powyższym zostały naruszone przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, co skutkuje nałożeniem, zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT, kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Jak zauważył organ, Centrum Informatyki Resortu Finansów pismem z 7 grudnia 2023 r. poinformowało, że w okresie przewozu zgłoszonego pod nr SENT[...] nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych do aplikacji urządzeń mobilnych. W systemie Help Desk CSD nie stwierdzono zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT-GEO. Jak ustalono na podstawie danych przekazanych z Centrum Informatyki Resortu Finansów, kierowca włączył aplikację i rozpoczął przekazywanie danych 7 maja 2023 r. o godz. 07:31:45, natomiast granicę w B. przekroczył 7 maja 2023 r. o godz. 04:27:31 (lista odczytów z kamer ANPRS). Oznacza to, że kierowca od momentu przekroczenia granicy nie miał włączonej aplikacji wraz z uaktywnioną opcją przekazywania danych geolokalizacyjnych, zrobił to dopiero po niecałych trzech godzinach od momentu wjazdu na terytorium RP. W związku z powyższym organ pierwszej instancji słusznie, zdaniem Dyrektora IAS, stwierdził, że przedłożony do akt przez stronę wydruk z GPS nie może stanowić dowodu na przekazywanie danych geolokalizacyjnych. Jak wskazano, przewoźnik podniósł, że będzie używać lokalizatora mobilnego, natomiast przekazany wydruk dotyczy zewnętrznego urządzenia GPS. Dodatkowo przedstawione na wydruku dane wygenerowane zostały z systemu operatora, a nie zostały przesłane do systemu SENT, co należało do obowiązków przewoźnika. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, bezspornym jest także, że nie dopełniono obowiązków wynikających z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, tj. nie zapewniono przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] w trakcie całej trasy przejazdu przez RP. W związku z powyższym zostały naruszone przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, co skutkuje nałożeniem, zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Organ zauważył, że wbrew twierdzeniom strony, przedłożone przez nią dokumenty CMR, potwierdzające dostarczenie towaru, zostały przez organ uznane, jednakże nie powodują one automatycznie spełnienia obowiązku wskazanego w art. 12a czy w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Dokumenty te jedynie uprawdopodobniają wywóz towarów poza terytorium Polski. Brak potwierdzenia wywozu tego typu towarów zagrożony jest odmienną kara administracyjną przewidzianą w art. 22a ustawy SENT. W związku z tym argument pełnomocnika strony należy uznać za nietrafiony. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych, organ wskazał, że przy podejmowaniu rozstrzygnięcia wziął pod uwagę wszystkie przedstawione przez stronę dokumenty. Przechodząc zaś do oceny argumentów przedstawionych w odwołaniu, stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Wobec twierdzeń strony, organ zauważył, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż załadunek towarów objęty zgłoszeniem SENT[...] nastąpił na terenie Ukrainy - państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej. Następnie po załadunku transport realizowany był przez terytorium Ukrainy i Słowacji. Natomiast przewóz towarów przez terytorium Polski rozpoczął się na terenie przejścia granicznego [...], a więc z terytorium Słowacji - państwa członkowskiego. W związku z powyższym ustalony w sprawie stan faktyczny mieści się w dyspozycji art. 7 ustawy SENT. Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu, jako w sprawie za odstąpieniem od nałożenia kary przemawiał interes publiczny. W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kar pieniężnych i w sposób wyczerpujący przedstawił swoje stanowisko w tej kwestii w skarżonej decyzji. Strona nie przedstawiła środka transportu wraz z towarem do kontroli, a ponadto nie przekazywała aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski, co w ocenie organu stanowi ciężkie naruszenia zasad monitorowania, bowiem uniemożliwiają one wykonanie kontroli przewozu. Ponadto wezwanie do stawienia się pojazdu wraz z towarem do kontroli nakłada na przewoźnika obowiązek, lecz nie gwarantuje, iż podmiot go wypełni, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Niezmiernie ważny zatem jest jeden z celów ustawy SENT, tj. bieżące monitorowanie przewozu towaru podlegającego zgłoszeniu poprzez zapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Umożliwia to skontrolowanie pojazdu i przewożonego towaru w trakcie przemieszczania się po terytorium Polski, jak też skontrolowanie realizacji obowiązków wynikających z tej ustawy. Naruszenie obowiązków o którym mowa w art. 10a ust. 1 i art. 12a ust. 3 wypacza zatem cel ustawy SENT. Brak danych geolokalizacyjnych nie pozwala monitorować całej trasy przejazdu, a co za tym idzie ustalić którędy nastąpił przejazd, czy odbyły się postoje i czy nie nastąpił przeładunek towaru. Nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem do kontroli wyklucza jej przeprowadzenie i potwierdzenie zgodności danych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym. W tej sytuacji niemożliwe jest do ustalenia, czy towar został przywieziony w takiej samej ilości co wywieziony z Polski. To zaś skutkuje brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych skarbu państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza). Nie jest bowiem wykluczone, że dostarczono do Polski również poza ewidencją pewne ilości towaru, od których nie zostały odprowadzone należności budżetowe. Organ podkreślił, że w okresie realizacji przedmiotowego przewozu nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, które wpłynęłoby na przekazywanie danych od lokalizatora. W złożonych wyjaśnieniach strona wskazała, że uchybienia w postaci naruszeń art. 10a ust. 1 i art. 12 ustawy SENT powstały w związku z barierami językowymi, brakiem instrukcji oraz nieznajomością zasad rejestracji i transportu. Podnieść należy, że informacja o planowanej kontroli pojazdu została przekazana przewoźnikowi w językach polskim, angielskim i rosyjskim. Przepisy ustawy o SENT oraz odpowiednio stosowane na podstawie art. 26 ust. 5 tej ustawy przepisy Ordynacji podatkowej, nie przewidują obowiązku zapewnienia tłumacza i tłumaczenia dokumentów. Należy więc wywieść, że po stronie przewoźnika leży takie zorganizowanie przewozu, by kierowcy byli świadomi obowiązków wynikających z wykonywania przewozów przez terytorium RP. Dyrektor IAS zauważył nadto, że skarżący miał czas na zapoznanie się z obowiązującymi w Polsce przepisami czy przetestować przed dokonaniem przewozu aplikację w celu skonfigurowania jej we właściwy sposób. Na przewoźniku spoczywa obowiązek dołożenia wszelkiej staranności w wypełnieniu obowiązków nałożonych przepisami prawa. Zdaniem Dyrektora IAS dolegliwość wynikająca z zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Kryterium ważnego interesu przewoźnika wymaga zaś wykazania konkretnych okoliczności, tj. zdarzenia losowego lub ekonomicznej sytuacji firmy, które są niezależne od strony i uniemożliwiają jej wywiązanie się z ciążących na niej względem Państwa obowiązków. W ocenie organu w przedmiotowym postępowaniu takich okoliczności strona nie wykazała. W toku prowadzonych postępowań skarżący nie udokumentował ważnego interesu strony, nie wskazał nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jego sytuację materialną oraz nie przedstawił dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej, które uzasadniałaby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Jedynym dokumentem dotyczącym sytuacji finansowej strony jest załączone do odwołania zeznanie podatkowe strony, zgodnie z którym uzyskała ona w 2023 r. dochód w wysokości 5.548.673,06 UAH. Nie przedstawiono dokumentów w zakresie pomocy publicznej. W ocenie Dyrektora IAS, pełnomocnik strony przyjął błędne stanowisko w odwołaniu wskazując, że nie jest potrzebny wniosek o pomoc de minimis, gdyż strona pochodzi spoza obszaru UE. Badając istnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, organ pierwszej instancji także samodzielnie badał przesłanki przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary, które przedstawił w zaskarżonej decyzji, W ocenie Dyrektora IAS zgromadzone informacje nie wskazują na złą sytuację finansową strony. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania danych dotyczących jego obecnej sytuacji finansowej i informacji o ciążących na nim zobowiązaniach. Okoliczność, że zapłacona kara wpłynie na sytuację finansową przewoźnika, gdyż obciąży jego budżet, dotyczy każdego podmiotu, na który nałożono karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy SENT. Strona nie wykazała, że jej sytuacja jest wyjątkowa. Mając na uwadze powyższe, brak było przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przez pryzmat zagrożenia funkcjonowania prowadzonej działalności lub znacznego pogorszenia sytuacji finansowej strony. Dokonując oceny występowania "interesu publicznego", Dyrektor IAS także wziął pod uwagę zachowanie zasady proporcjonalności. Zgodził się także ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż dla spełnienia celów ustawy SENT, w szczególności jej prewencyjnej roli w zakresie ochrony legalnego handlu towarami "wrażliwymi", nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 30.000 zł pełni funkcję prewencyjną i dyscyplinującą. To, iż skarżący jest obywatelem Ukrainy, państwa dotkniętego zbrojną napaścią ze strony Rosji, nie wpłynęło istotnie na realizowanie przez przewoźnika działalności gospodarczej. Niewątpliwie wojna w różnym stopniu dotyka przedsiębiorców z państwa dotkniętego konfliktem zbrojnym, zatem za konieczne należy uznać przedstawienie skutków działań wojennych dla danego podmiotu w każdej indywidualnej sprawie. Tymczasem skarżący nie podjął się wykazania takich skutków w prowadzonej przez niego działalności, ograniczając się jedynie do przywołania stwierdzeń o wysokim stopniu ogólności. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję, zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a to art. 7 ust. 1 w zw. z art. 12a ust. 3 i 4 i art. 22 ust. 1 pkt 3 oraz w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT w zw. z § 2 ust. 9 pkt 1 lit. c rozporządzenia SENT, poprzez uznanie iż przepisy tej ustawy mają zastosowanie do przewozu z terytorium państwa trzeciego (Ukrainy nie będącej państwem członkowskim UE) na terytorium Polski, w sytuacji gdy z przepisu tego taki obowiązek nie wynika i w konsekwencji nie był skuteczny względem strony obowiązek kontrolny nałożony w potwierdzeniu zgłoszenia SENT w formie zawartego tam komunikatu, co potwierdza też treść przywołanego przepisu rozporządzenia SENT; - naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 122, 124, 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako: "o.p."), poprzez nieuwzględnienie w toku rozpoznawania sprawy objęcia importowej przesyłki wspólnotową procedurą celną; - z ostrożności naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez nieuwzględnienie przez organ relacji kary do przychodów strony w kontekście nałożenia na stronę sześciu kar na łączną kwotę 170.000 zł za takie same delikty, jak nieudzielenia ulgi w sytuacji przyznawania jej innym przewoźnikom w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o: uchylenie i umorzenie postępowania , jako bezprzedmiotowego; względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia istnienia (lub nieistnienia) obowiązku przewoźnika stawienia się w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli w związku z przewozem objętym zgłoszeniem oraz zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. W badanej sprawie nie ulega wątpliwości (co wprost wynika z akt sprawy), że przewóz został zgłoszony do rejestru monitorowania przewozów i odbywał się z terytorium Ukrainy gdzie dokonano załadunku, poprzez Słowację na terytorium Polski. Następnie opuścił terytorium Polski przez przejście graniczne [...]. Strona skarżąca kwestionuje przede wszystkim podleganie realizowanego przez nią przewozu przepisom ustawy SENT. Skarżący podważa stanowisko objęcia przewoźnika reżimem SENT w sytuacji wjazdu ładunku z Ukrainy na obszar Polski ze Słowacji i uważa, że organ dokonał błędnej wykładni art. 7 ust. 1 ustawy SENT w tym względzie. Z zarzutem tym nie sposób się zgodzić. Nie budzi wątpliwości, że opisany w zgłoszeniu towar jest towarem, który na mocy art. 3 ust. 11 ustawy SENT w zw. z § 1 pkt 9 rozporządzenia SENT podlega systemowi monitorowania. Do niniejszej sprawy nie miał zastosowania art. 5 ustawy SENT – odnoszący się do przewozów rozpoczynających się na terytorium kraju (art. 2 pkt 12 ustawy SENT – terytorium RP), zatem nie zaistniało wyłączenie określone w § 2 pkt 9 lit. a rozporządzenia SENT. Wbrew zarzutom skargi, do przewozów tranzytowych takich jak w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 7 ust. 1 ustawy SENT. Sąd podziela w tym temacie pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 541/24 i z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 785/24. Istotny jest bowiem fakt, że przewóz towaru przez Polskę do Łotwy nastąpił z terytorium Słowacji (państwa członkowskiego UE), a nie bezpośrednio z terytorium Ukrainy. Zaktualizowała się więc przesłanka "przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego". Przewóz towaru należy bowiem rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy SENT, a więc jako "przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju". Niewątpliwie przemieszczanie towaru ze Słowacji do Łotwy przez Polskę miało miejsce, nawet jeśli do Słowacji towar trafił z Ukrainy. Sugerowane przez autora skargi rozumienie nie znajduje oparcia w przepisach prawa, gdyż pomija treść art. 2 pkt 9 ustawy SENT, który powinien być uwzględniony w wykładni art. 7 ust. 1 ustawy SENT. Wykładnię językową wspierają pozostałe dyrektywy interpretacyjne. W zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy SENT przesłance tylko dlatego nie wskazuje się na przewóz towaru z terytorium państwa trzeciego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, gdyż w przypadku, gdy przewóz przekracza granicę celną UE, zastosowanie znajduje art. 3 ust. 6 ustawy SENT. Trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, że transporty te przekraczają wschodnią granicę Polski, będącą jednocześnie granicą celną Unii Europejskiej w ramach celnej procedury tranzytu, a więc w myśl art. 3 ust. 6 ustawy SENT są w tym momencie wyłączone z monitorowania do momentu jej zakończenia ("oclenia" tych towarów). Gdy zaś ewentualna odprawa celna, kończąca procedurę wyłączającą z monitorowania, będzie przeprowadzana na terenie kraju, to dalszy przewóz z miejsca odprawy celnej (np. z oddziału celnego UCS) do innego państwa członkowskiego będzie się odbywać w trybie określonym w art. 6 ustawy SENT (tak G. Musolf [w:] Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Realizacja obowiązków w systemie SENT. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 7). Kluczowe znaczenie z punktu widzenia podmiotów zaangażowanych w przewóz towaru powinno mieć to, czy dany towar podlega systemowi monitorowania. Wówczas w zależności od tego z jakim przewozem mamy do czynienia przewóz ten będzie podlegał zgłoszeniu w jednej z procedur określonych w art. 5-7 ustawy SENT przez jeden z podmiotów (zdefiniowanych w art. 2 pkt 6, 7 i 8): wysyłający (art. 5), odbierający (art. 6) czy też przez przewoźnika (art. 7). Uzasadnione jest stwierdzenie, że system monitorowania jest w tym sensie kompletny, a ewentualne odstępstwa przewidują wprost przepisy ustawy SENT (np. art. 3 ust. 6 ustawy). W związku z tym znaczenie art. 5-7 ustawy SENT odnosi się nie do tego czy dany towar będący przedmiotem przewozu podlega monitorowaniu (o tym decyduje art. 3 tej ustawy), lecz do wyznaczenia podmiotu odpowiedzialnego za zgłoszenie SENT. Nie powinno też budzić wątpliwości, że taki swoisty wyłom w systemie monitorowania, tj. niepodleganie mu przewozów takich jak w niniejszej sprawie, nie ma żadnego uzasadnienia z punktu widzenia celu ustawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy widoczne jest, do jakich skutków mogłoby to prowadzić – do unikania kontroli przez przewoźnika. Oczywiście w braku odpowiednich przepisów trudno byłoby wywodzić obowiązki przewoźnika jedynie na gruncie wykładni celowościowej, jednak takie przepisy istnieją i wprost obejmują sytuacje takie jak w niniejszej sprawie. Tym samym należy stwierdzić, że wykonywany przez skarżącego przewóz podlegał systemowi monitorowania, co obligowało przewoźnika do dokonania zgłoszenia SENT i takie też zgłoszenie zostało dokonane. W dalszej kolejności po analizie danych w rejestrze SENT umożliwiało to – po stwierdzeniu, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem – wezwanie danego podmiotu do przedstawienia środka transportu na podstawie art. 12a ust. 1 ustawy SENT. Pomimo wezwania obowiązek nie został wykonany, a tym samym strona nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy. Nadto organ ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że od momentu przekroczenia granicy Polski nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru monitorowania przewozów (naruszono obowiązek przewidziany w art. 10a ust. 1 ustawy SENT). Akta sprawy wskazują przy tym, że nie było awarii systemu, która mogłaby zakłócać prawidłowe działanie lokalizatora. Ziściły się zatem określone w przepisach ustawy SENT przesłanki do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny przypisując stronie skarżącej jako przewoźnikowi niewykonanie dwóch obowiązków wynikających z ustawy, tj. stawienia się w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli w związku z przewozem objętym zgłoszeniem oraz zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. W przepisie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT postanowiono natomiast, że w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Odpowiedzialność za naruszenia ustawy SENT ma obiektywny charakter i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, nie jest przy tym warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. Odpowiedzialność ta jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu. Pewne okoliczności mogą jednak wpływać na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, co wynika z art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Zdaniem sądu, organy prawidłowo zastosowały podstawę prawną ukarania w zakresie nieprzedstawienia środka transportu do kontroli i właściwie określiły wysokość kary. To na przewoźniku, który wprowadza na terytorium RP towary podlegające monitorowaniu, ciąży obowiązek wywiązania się ze wszystkich prawnie nałożonych obostrzeń z tym związanych. To przewoźnik winien tak zorganizować przewóz aby mieć pełnie informacji zarówno o ciążących na nim obowiązkach jak i mieć wiedzę na temat aktualnego przemieszczania się środka transportu wraz z towarem. Zlekceważenie tych obowiązków nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności za prawidłowe przeprowadzenie przewozu, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy skarżący nie pierwszy raz dokonywał przewozu towarów w reżimie ustawy SENT, znał więc doskonale reguły kontroli i komunikaty zobowiązujące do stawiennictwa w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli. Nie ulega także wątpliwości, że w wezwaniu w tej sprawie pouczono skarżącego o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Wezwanie zostało sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim i rosyjskim. Informacja o planowanej kontroli znajduje się na pierwszej stronie "Formularza przewozu towarów podczas kontroli na drodze". Dodatkowo wytłuszczoną czcionką jest podany zwrot "Informacja o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Przewoźnik ignorując wezwanie nie stawił się jednak do kontroli. Zdaniem sądu skarżący miał też wystarczająco dużo czasu aby dostosować się do nowych regulacji obejmujących systemem SENT towarów w postaci jaj, które wprowadzono 21 kwietnia 2023 r., zaś przewóz miał miejsce 10 maja 2023 r. Z kolei wskazany w skardze § 2 ust. 9 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia SENT, który wyłącza ze stosowania ustawy SENT przewozy realizowane na podstawie art. 7 tej ustawy wszedł w życie 12 sierpnia 2023 r., zatem nie obowiązywał w okresie wykonywania przewozu przez stronę, a tym samym strona nie podlegała wyłączeniu ze stosowania przepisów ustawy SENT. Podobnie należy ocenić zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie nieprawidłowości nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych. Przy czym dla właściwego monitorowania przewozu towarów nie są wystarczające ustalenia poczynione w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych. Odczyty z kamer zlokalizowanych na trasie przewozu przez terytorium Polski potwierdzają, że zgłoszony przewóz został zrealizowany, tj. potwierdzają tylko fakt wjazd i wyjazdu, na i z terytorium RP przedmiotowego środka transportu. Dane te nie dają jednak pełnego obrazu - nie można z nich wyciągnąć jednoznacznego wniosku, jaki towar został wywieziony z obszaru RP, ponieważ środek transportu wraz z towarem nie został przedstawiony do kontroli. Systemem dedykowanym monitorowaniu przewozu w ramach SENT jest SENT GEO. Przewoźnik wykonujący przewóz drogowy "towarów wrażliwych", których transport odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy, powinien zaś zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w powyższym zakresie i powinien przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, w tym przeszkolić osoby za pomocą których prowadzi działalność gospodarczą, m.in. w zakresie konieczności uruchomienia lokalizatora przed wjazdem na teren Polski, jak również konieczności monitorowania jego działania, aby sprostać tym wymaganiom. W świetle powyższego organ miał również podstawy do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Trafne jest stanowisko organów, że w sprawie nie ziściły się przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary. Jak już wspomniano, przesłanki te wynikają z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zdaniem sądu, organy właściwe odczytały treść pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego. W sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu przewoźnika, przez którą należy rozumieć interes wyjątkowy, obiektywnie istniejący, wskazujący na wystąpienie sytuacji, w której grożąca kara pieniężna mogłaby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu prowadzącego firmę przewozową, uniemożliwiłaby prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, czy zastopowałaby rozwój firmy. Na wezwanie organu strona nie przedstawiła danych świadczących o istnieniu zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji. Nie może natomiast odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku argument, że przewoźnik jest podmiotem z Ukrainy, państwa dotkniętego konfliktem zbrojnym. Okoliczność ta nie wpłynęła bowiem na możność prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej. Wojna w różnym stopniu dotyka przedsiębiorców z państwa dotkniętego konfliktem zbrojnym, zatem przewoźnik winien przedstawić skutki działań wojennych wobec prowadzonej przez niego firmy, czego nie uczynił. Zgodzić się trzeba z organem, że przedstawione przez stronę dyplomy uznania od Ukraińskich Sił Zbrojnych nie stanowią dowodu, który wskazywałby jak warunki wojenne kraju wpływają na prowadzoną działalność gospodarczą oraz w jaki sposób wpłynęły na powstanie naruszeń, do których doszło w trakcie przewozu przez terytorium Polski a nie Ukrainy. Również przedstawione przez pełnomocnika skarżącego zeznanie podatkowe za rok 2023 nie wykazuje takich skutków wobec firmy skarżącego. Strona nie przedłożyła bardziej szczegółowych danych dotyczących sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa. Organ ustalił przy tym, że firma funkcjonuje od lipca 2014 r., głównym przedmiotem działalności jest konserwacja i naprawa pojazdów silnikowych, posiada 12 pojazdów oraz 2 licencje. Ze zgromadzonych w toku postępowania danych wynika zatem, iż nałożona kara pieniężna nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia jej interesu indywidualnego. Wobec tego sąd uznał za pobawiony usprawiedliwionych podstaw zarzut nie uwzględnienia przez organ relacji kary do przychodów skarżącego w kontekście nałożenia sześciu kar na łączną kwotę 170.000 zł. Jeśli natomiast chodzi o przesłankę interesu publicznego to należy wyjaśnić, że jest to rodzaj klauzuli generalnej o dużym stopniu niedookreśloności, której treść nie może być wypełniana w sposób dowolny, lecz organ administracji, czy sąd stosujący prawo, mają obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających jej istotę (zob. np. wyrok NSA z 14 października 2021 r. sygn. akt II GSK 885/21). Nadanie właściwej treści pojęciu interesu publicznego, jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności, wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, rozumianej w ten sposób, że nie leży w interesie publicznym nakładanie dolegliwych kar na podmiot odbierający działający legalnie, który dopuścił się pewnych uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu, jeśli nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci uszczuplenia dochodów, a nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (zob. np. wyrok NSA z 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II GSK 899/22, czy z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 182/19 i powołane tam orzecznictwo). W wyroku z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 752/23, NSA wskazał, że przy analizie interesu publicznego można rozważać i brać pod uwagę, np.: - kwestię stosunku kar nałożonych za przewozy dokonywane w tym samym czasie tym samym transportem do dochodu przewoźnika z tych przewozów, - czy stwierdzone uchybienie stwarza realne zagrożenie uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa (jest np. często wykorzystywanym schematem działania przestępców), czy jest dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw, choć nie jest to wymóg bezwzględny, - czy nieprawidłowości wystąpiły jednokrotnie (sporadycznie) czy występują często u przewoźnika (brak dbałości), - czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika ma charakter prewencyjny czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów, - wcześniejsze ukaranie przewoźnika, - doniosłość uchybienia z punktu widzenia istoty ustawy o SENT, itp. Uwzględniając potrzebę elastycznej oceny wskazanej przesłanki oraz swoiste przenikanie się okoliczności stanowiących o interesie publicznym i interesie przewoźnika, przy jej analizie wziąć należy pod uwagę okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, jego przyczyny, postawę przewoźnika w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli oraz to, czy w okolicznościach sprawy kara realizuje cel ustawy SENT. Interes publiczny będzie więc mógł wystąpić wówczas, gdy sankcja, którą należałoby nałożyć, uznana będzie za wyjątkowo nadmierną (dolegliwą w większym stopniu niż jest niezbędny dla osiągnięcia ogólnospołecznego celu ustawy). W takim przypadku przesłanka interesu publicznego rzeczywiście nakazywać będzie odstąpienie od nałożenia kary. W realiach rozpatrywanego przypadku organy rozważały, czy wymierzona kara pozostaje w proporcji do okoliczności zaistniałego przypadku, przede wszystkim wagi popełnionego czynu. W decyzji wskazano na zróżnicowanie przez ustawodawcę wysokości kar w zależności od rodzaju naruszenia. Zwrócono uwagę, że naruszenie przez przewoźnika przepisów ustawy SENT uniemożliwiło organom sprawdzenie poprawności danych zawartych w zgłoszeniu. Nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT w miejscu wyznaczonym przez organ, o czym stanowi art. 12a ust. 3 ustawy SENT - stanowiło poważne naruszenie, uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu. Podobnie rzecz się ma z oceną naruszenia polegającego na niezapewnieniu przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Oba naruszenia godzą w sens i cel ustawy SENT i nie mogą być porównywane z uchybieniami formalnymi przy wypełnianiu zgłoszeń SENT. Zaniechanie przez przewoźnika wykonania obydwu obowiązków uniemożliwiło służbom skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym, tak aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. W istocie zatem nie wiadomo, czy zgłoszony towar w rzeczywistości był przewożony przez terytorium RP, a to stwarza realne zagrożenie interesów fiskalnych Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT, akcyza). Naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 10a ust. 1 i art. 12a ust. 3 ustawy SENT, wypacza zatem cel tej ustawy. Takie zachowania nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Przyjęte w ustawie SENT rozwiązania służą bowiem prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami oraz relacje ze spedytorami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym nie leży odstępowanie od ukarania w stosunku do przewoźnika, który uniemożliwia organom celno-skarbowym przeprowadzenie kontroli i weryfikację dokumentów przewozowych ze stanem faktycznym tego przewozu. Odstąpienie od ukarania przewoźnika, który zignorował obowiązek przedstawienia do kontroli środka transportu wraz z towarem oraz nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu, postawiłoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, które z różnych przyczyn, nierzadko w sposób niezamierzony, dokonują naruszeń przepisów ustawy SENT i ponoszą z tego tytułu odpowiedzialność. Na uwagę zasługuje ponadto, że przepisy ustawy SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2023 r. II GSK 801/22, okoliczność, że nie doszło do uszczuplenia podatku po stronie skarżącego nie może być decydująca o wyłączeniu jego odpowiedzialności, zważywszy, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynikało, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów (druk sejmowy VIII.1244). Nieprawidłowe wypełnienie obowiązku przewoźnika, polegające na nieprzedstawieniu na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT, może uniemożliwić realizację celów i założeń ustawy SENT. Uzasadnia to stwierdzenie, że uchybienie to może stwarzać ryzyko, a nawet realne zagrożenie interesów Skarbu Państwa. I nie jest tu konieczne stwierdzenie, czy doszło finalnie do uszczuplenia należności publicznoprawnych. Wobec powyższego sąd uznał, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że od początku funkcjonowania ustawy, w systemie SENT strona zarejestrowała kilkanaście zgłoszeń transportu towarów "wrażliwych" przez terytorium Polski. Oznacza to, że miała wiedzę i świadomość na temat obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT. Rolą profesjonalnego przewoźnika prowadzącego działalność gospodarcza związaną z transportem "towarów wrażliwych" jest natomiast podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych, aby uczynić zadość wymogom stawianym przez poszczególne ustawy regulujące przewóz drogowy takich towarów. Pamiętać przy tym trzeba, że nie tylko powtarzalność pewnych zaniedbań przekonuje o braku wystąpienia przesłanki interesu publicznego w odstąpieniu od wymierzenia kary, ale też doniosłość stwierdzonych uchybień, które stwarzają realne zagrożenie uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa. Podsumowując należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności i dokonały właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadniły swoje stanowisko w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Na uwzględnienie nie zasługiwały zatem zarzuty naruszenia art. 122, art. 124, art. 187 § 1 o.p. Wbrew oczekiwaniom strony, odmowa zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT była zasadna. Fakt, że wobec innych przewoźników organ stosował instytucję odstąpienia nie oznacza, że również wobec skarżącego zobligowany był do jej zastosowania. Odstąpienie od wymierzenia kary ma charakter wyjątku i jest uzależnione od okoliczności konkretnego przypadku, stąd nawet przewóz towaru w podobnych warunkach i z podobnymi naruszeniami ustawy SENT, nie sprawia, że w stosunku do każdego przewoźnika wystąpi ważny interes indywidualny, czy też interes publiczny przemawiająca za niekaraniem. W każdej sprawie to zindywidualizowane okoliczności mogą prowadzić do zastosowania tej "ulgi". W analizowanym przypadku takich przesłanek organ nie dostrzegł, przekonująco argumentując w tym względzie w zaskarżonej decyzji, że nałożenie kary pieniężnej stanowi adekwatną reakcję w niniejszej sprawie. Kara ta jest proporcjonalna do stwierdzonych naruszeń, ale także zobliguje przewoźnika do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania przepisów. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia oddalając skargę w całości.