Sygnatura
II SA/Bk 862/25
II SA/Bk 862/25 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2026-01-28
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
- Data orzeczenia
- 28 stycznia 2026
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. V. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 10 marca 2025 r. nr 2001-IOD.4823.42.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 marca 2025 r. nr 2001-IOD.4823.42.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako Naczelnik PUCS, organ I instancji) z dnia 14 lutego 2024 r. nr 318000-COC3.4823.266.2023.NW w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT[...] w miejscu [...] oraz za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 104 ze zm., dalej jako: "ustawa o SENT"), tj. niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego ww. zgłoszeniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu – wydaną w stosunku do R. V. O. prowadzącego działalność pod nazwą P. R. V. O z Ukrainy (dalej powoływany także jako skarżący). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DIAS przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując, że w dniu 28 maja 2023 r. skarżący przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny SENT[...]. Według zgłoszenia środkiem transportu o nr rej. [...] przewożony był towar opisany w ww. zgłoszeniu SENT w następujący sposób: CN 000102 Whole egg liquid o masie brutto wynoszącej 21.461 kg. W zgłoszeniu wskazano, że podmiotem wysyłającym była firma Y. Limited z Ukrainy, zaś podmiotem odbierającym firma O. LLC z Łotwy. Natomiast jako przewoźnika wskazano firmę skarżącego. W rubryce "Informacje o przewozie towaru" jako miejsce wjazdu na terytorium Polski/miejsce przekroczenia granicy wskazano: [...] (droga krajowa nr 19), zaś jako miejsce wyjazdu poza terytorium Polski/miejsce przekroczenia granicy: [...] (droga krajowa nr 8). Po dokonaniu rejestracji zgłoszenia do systemu monitorowania przewozów drogowych oraz przekazaniu numeru referencyjnego zgłoszenia SENT[...] przez użytkownika rejestrującego zgłoszenie w dniu 28 maja 2023 r. o godz. 14:04:36, Naczelnik PUCS wezwał skarżącego do przedstawienia środka transportu wraz z towarem, wskazując jako miejsce przeprowadzenia kontroli: [...]. W wezwaniu przewoźnik został pouczony o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz o grożącej karze administracyjnej w przypadku niewykonania obowiązku przedstawienia do kontroli środka transportu wraz z towarem. Wezwanie zostało sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim, rosyjskim. Informacja o planowanej kontroli znajduje się na pierwszej stronie "Formularza przewozu towarów podczas kontroli na drodze". Dodatkowo wytłuszczoną czcionką jest podany zwrot "Informacja o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Według odczytu z kamer systemu ANPRS zespół pojazdów o nr rej. [...] wraz z przewożonym ładunkiem wjechał na terytorium Polski w dniu 30 maja 2023 r. w B. o godz. 19:58, natomiast w dniu 31 maja 2023 r. o godz. 18:51 opuścił terytorium Polski przekraczając granicę polsko-litewską przez byłe przejście graniczne w B.1. Organ odwoławczy wyjaśnił, że system ANPRS (ang. Automatic Number Platę Recognition System) jest systemem automatycznego odczytu tablic rejestracyjnych pojazdów w czasie rzeczywistym. System działa w oparciu o urządzenia rejestrujące numery tablic pojazdów samochodowych, które rozmieszczone są na granicach zewnętrznych państw, na głównych szlakach komunikacyjnych, na granicach wewnętrznych, a także w samochodach operacyjnych służb celnych i skarbowych. System ANPRS analizuje obrazy z kamer, odszukuje na nim tablice rejestracyjne przejeżdżających pojazdów, wykonuje im zdjęcia i zapisuje je do bazy danych. W dniu 8 sierpnia 2023 r. sporządzono protokół nr 318000-313010-OC8.5063.126.2023.DZ, w którym stwierdzono, że w dniu 28 maja 2023 r. przewoźnik został wezwany do przedstawienia środka transportu wraz z towarem, którego to wezwania nie wykonał. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono ponadto nieprawidłowości w zakresie przesyłania danych geolokalizacyjnych, polegające na trwającej dłużej niż godziną niesprawności przypisanego do zgłoszenia SENT[...] lokalizatora GPS. Organ odwoławczy podał, że w formularzu zgłoszenia przewozu SENT[...] skarżący wskazał, że podczas przewozu używał będzie lokalizatora GPS: [...] jednak z poczynionych w trakcie kontroli ustaleń wynika, że przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do rejestru SENT o aktualnym położeniu środka transportu (o nr. rej. [...]), na całej trasie przejazdu przez terytorium RP. Jak bowiem wynika z treści pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów z 18 grudnia 2023 r. znak: [...], "lokalizator [...] został aktywowany w systemie SENT GEO 10 maja 2023 r." oraz "w okresie ważności zgłoszenia SENT[...] nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji [...] oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu". Powyższe oznacza to, że kierowca zestawu pojazdów od momentu przekroczenia granicy i wjazdu na terytorium RP do momentu opuszczenia terytorium RP, przekazywał dane przez ww. urządzenie lokalizacyjne, lecz nie w sposób bieżący, a z przerwami i opóźnieniami, które mogły wynikać z problemów w działaniu systemu, których to przewoźnik nie zgłosił. Organ odwoławczy powołał się na art. 12a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 104 ze zm., dalej jako: "ustawa o SENT"), przewidującego wezwanie do przedstawienia zgłoszonego towaru do kontroli, jeżeli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, z którym wiąże się obowiązek przedstawienia środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego, zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju, w celu przeprowadzenia kontroli. Następnie organ zwrócił uwagę na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 898, dalej jako: "rozporządzenie SENT"), stwierdzając, że przedmiot przewozu opisany w zgłoszeniu SENT[...] jako: pozycja CN 000102 Whole egg liquid, masa brutto towaru: 21.461 kg, podlegał przepisom tego rozporządzenia. Według ustaleń organów przewoźnik nie przedstawił środka transportu wraz z towarem do kontroli pomimo wezwania. W nawiązaniu do wskazań skarżącej DIAS wyjaśnił, że treść art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 9 ustawy o SENT determinuje obowiązki przewoźnika, w zależności od kraju, w którym następuje rozpoczęcie przewozu czyli wjazdu na terytorium Polski, rozumianego jako kraju członkowskiego Unii Europejskiej bądź kraju niebędącego jej członkiem. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że załadunek towarów objęty zgłoszeniem SENT[...], nastąpił na terenie Ukrainy – państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej. Następnie po załadunku transport realizowany był przez terytorium Ukrainy i Słowacji. Natomiast przewóz towarów przez terytorium Polski rozpoczął się na terenie przejścia granicznego [...], a więc z terytorium Słowacji – państwa członkowskiego. W związku z powyższym ustalony w sprawie stan faktyczny, zdaniem organu odwoławczego mieści się w dyspozycji art. 7 ustawy o SENT. DIAS podniósł, że strona jako podmiot zawodowo wykonujący działalność polegającą na wykonywaniu przewozów drogowych powinna dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu przedmiotowej działalności oraz winna zapoznać się z normami prawnymi regulującymi wykonywanie przewozów drogowych. Ponadto wskazał, że odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy ponosi przedsiębiorca, gdyż to na nim spoczywa ciężar administracyjnej odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. To przedsiębiorca powinien w taki sposób zorganizować pracę kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń, jego też obciążają skutki naruszenia tych przepisów. Zdaniem organu odwoławczego z treści przepisów ustawy o SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych, wskutek naruszenia przepisów zawartych w ustawie. Celem ustawy o SENT jest m. in. zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, zapewniając bardziej skuteczne funkcjonowanie i lepsze monitorowanie przewozu towarów uznanych za "wrażliwe", dlatego też ustawodawca uznał, że przewóz niektórych towarów powinien być rejestrowany. W związku z powyższym brak uszczuplenia należności nie determinuje odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ustosunkowując się do kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej DIAS stwierdził, że przepisy ustawy o SENT uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów. Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania strona pomimo przekazanej w piśmie z 30 października 2023 r. informacji odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od nałożenia kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Wskazał, że wedle ustaleń organu I instancji na podstawie informacji pozyskanych ze strony internetowej [...], że firma funkcjonuje od dnia 10 lipca 2014 r., głównym przedmiotem działalności jest konserwacja i naprawa pojazdów silnikowych, a także to, że firma posiada 12 pojazdów oraz 2 licencje. Ponadto, w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 8 sierpnia 2023 r. skarżący wystąpił jako przewoźnik w 13 zgłoszeniach SENT, z czego w stosunku do 2 zgłoszeń zarejestrowano kontrole. W stosunku do 13 przewozów zarejestrowano dyrektywy kontrolne – obowiązek przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym miejscu, przy tym w stosunku do połowy z nich nie zarejestrowano kontroli. W systemie zarejestrowano 7 postępowań dotyczących naruszeń warunków ustawy SENT z tytułu: niestawienia się do kontroli: 318000-COC3.4823.264.2023.NW, 318000-COC3.4823.265.2023.NW; niestawienia się do kontroli oraz nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na trasie przejazdu przez terytorium RP: 318000-COC3.4823.266.2023.NW, 318000-COC3.4823.303.2023.NW, 318000-COC3.4823.304.2023.NW, 318000-COC3.4823.306.2023.NW, 318000-COC3.4823.307.2023.NW. DIAS zauważył, że przewoźnik jest podmiotem z Ukrainy, państwa dotkniętego zbrojną napaścią ze strony Rosji. Jednakże, ta okoliczność nie wpłynęła istotnie na możność prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wojna w różnym stopniu dotyka przedsiębiorców z państwa dotkniętego konfliktem zbrojnym, zatem przewoźnik winien przedstawić skutki działań wojennych wobec prowadzonej przez niego firmy. Załączone w odwołaniu przez pełnomocnika zeznanie podatkowe strony za rok 2023 oraz dyplomy uznania od Ukraińskich Sił Zbrojnych na okoliczność wykonywania w ramach patriotycznego wolontariatu usług na rzecz wojska ukraińskiego w warunkach wojennych kraju, nie wykazują takich skutków wobec skarżącego. Według organu odwoławczego stwierdzone w sprawie naruszenie uniemożliwia kontrolę realizacji przewozu zgłoszonego towaru, zaś w interesie publicznym natomiast jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Za niezasadne DIAS uznał powoływanie się w tej sprawie przez pełnomocnika strony na orzecznictwo dotyczące drobnych uchybień formalnych, oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu. Stwierdził, że tego rodzaju przypadki trudno porównywać z naruszeniem stwierdzonym w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego niestawienie się do kontroli nie jest uchybieniami formalnymi o nieistotnym znaczeniu. Jest najcięższym naruszeniem zasad monitorowania, co praktycznie wypacza sens ustawy o SENT. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, a to art. 7 ust. 1 w zw. z art. 12a ust. 3 i 4 i art. 22 ust. 1 pkt 3 oraz w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 22 ust.2a SENT w związku z § 2 ust. 9 pkt 1 lit c) rozporządzenia ministra finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej: rozporządzenie SENT), poprzez uznanie iż przepisy tej ustawy mają zastosowanie do przewozu z terytorium państwa trzeciego (Ukrainy nie będącej państwem członkowskim UE) na terytorium Polski, w sytuacji gdy z przepisu tego taki obowiązek nie wynika i w konsekwencji nie był skuteczny, względem strony obowiązek kontrolny nałożony w potwierdzeniu zgłoszenia SENT w formie zawartego tam komunikatu, co potwierdza też treść przywołanego przepisu rozporządzenia SENT; 2) naruszenie przepisów procesowych, a to art. 122, 124, 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.), poprzez nieuwzględnienie w toku rozpoznawania sprawy objęcia importowej przesyłki wspólnotową procedurą celną; 3) z ostrożności naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, a to poprzez nieuwzględnienie przez organy relacji kary do przychodów strony w kontekście nałożenia na stronę sześciu kar na łączną kwotę 170.000 zł. za takie same delikty m jak nie udzielenia ulgi w sytuacji przyznawania jej innym przewoźnikom w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że towary przemieszczane z Ukrainy i objęte zgłoszeniem celnym nie są poddane regulacji przepisów ustawy o SENT. Przyjęta przez organ wykładnia art. 7 ust. 1 ustawy o SENT zdaniem skarżącego jest sprzeczna z zasadami wykładni językowej, pomija cel regulacji ustawy o SENT oraz narusza zakaz wykładania w sposób ścisły przepisów o charakterze sankcyjnych. Nie spostrzegł bowiem organ, że przewóz towaru rozumiany jako "przemieszczenie towaru" odbywał się jednocześnie z Ukrainy, jak i ze Słowacji przez terytorium Polski na Łotwę, co potwierdzają dokumenty przewozowe. Skarżący zwrócił też uwagę na inne wydane wobec niego decyzje i wskazał, że w praktyce administracyjnej liczba nałożonych kar ma znaczenie dla stosowania art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, czego przykładem jest decyzja Naczelnika Śląskiego UCS z dnia 23 października 2023 r. o nr 338000-COC2.4108.289.2017.GL.SZD (w aktach), w której to decyzji odstąpiono od nałożenia kary 20.000 zł za taki sam czyn, uznając że nakładanie kary w sytuacji wielokrotnego jej uprzedniego nałożenia i nie dokonywania w późniejszych okresach naruszeń nie leży w interesie publicznym. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia istnienia (lub nieistnienia) obowiązku przewoźnika zapewnienia w trakcie całej trasy przejazdu dostępu do danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. W badanej sprawie nie ulega wątpliwości (co wprost wynika z akt sprawy), że przewóz został zgłoszony do rejestru monitorowania przewozów i odbywał się z terytorium Ukrainy gdzie dokonano załadunku, poprzez Słowację na terytorium Polski. Następnie opuścił terytorium Polski przez byłe przejście graniczne w Budzisku. Nie ulega także wątpliwości, że w wezwaniu pouczono Skarżącego o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Wezwanie zostało sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim i rosyjskim. Informacja o planowanej kontroli znajduje się na pierwszej stronie "Formularza przewozu towarów podczas kontroli na drodze". Dodatkowo wytłuszczoną czcionką jest podany zwrot "Informacja o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Przewoźnik ignorując wezwanie nie stawił się jednak do kontroli. Nadto, w trakcie postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że aktualne dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS nie były przekazywane do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski, tylko kierowca przekazywał dane przez urządzenie lokalizacyjne, nie w sposób bieżący, a z przerwami i opóźnieniami, które mogły wynikać z problemów w działaniu systemu, których to przewoźnik nie zgłosił. Mając powyższe na uwadze. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku decyzją nałożył na przewoźnika – R. V. O. z Ukrainy prowadzącego firmę P. R. V. O. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem oraz w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego ww. zgłoszeniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 ustawy SENT, który, jak słusznie wskazuje organ, należy odczytywać w powiązaniu z art. 2 pkt 9 tej ustawy, przewozem towaru, który podlega monitorowaniu, jest przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej. Przewóz towarów musi nastąpić w ramach przewozu z jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego. Jeżeli więc na jakimś odcinku terytorium Polski rozpoczęło się przemieszczenie towaru środkiem transportu po drodze publicznej, będące następstwem przewozu towaru z jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, to na tym odcinku nastąpił przewóz towarów w rozumieniu art. 2 pkt 9 tej ustawy. Tym samym przewoźnik, który rozpoczął ten przewóz wjeżdżając na terytorium Polski z terytorium państwa członkowskiego, jest obowiązany przesłać do rejestru zgłoszenie, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium RP i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia, co w rozpoznawanej sprawie przewoźnik uczynił. Treść art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 9 ustawy SENT determinuje obowiązki przewoźnika, w zależności od kraju, w którym następuje rozpoczęcie przewozu, czyli wjazdu na terytorium Polski, rozumianego jako kraju członkowskiego Unii Europejskiej bądź kraju niebędącego jej członkiem. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż załadunek towarów objęty zgłoszeniem SENT nastąpił na terenie Ukrainy - państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej. Następnie po załadunku transport realizowany był przez terytorium Ukrainy i Słowacji. Natomiast, przewóz towarów przez terytorium Polski rozpoczął się na terenie przejścia granicznego B., a więc z terytorium Słowacji - państwa członkowskiego, co potwierdza pieczęć słowackiego organu celnego widniejąca na dokumencie CMR. W związku z powyższym ustalony w sprawie stan faktyczny, mieści się w dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy SENT i podlega monitorowaniu. Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, że zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o SENT wyrażony w punkcie II (i) skargi jest nieuzasadniony. Odnosząc się do art. 10a ust. 1 ustawy SENT, w niniejszej sprawie organ dowiódł, że przewoźnik nie dopełnił obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT na trasie całego przewozu. Zgodnie z art. 10a ust. 1 przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Ponadto, co wynika z ust. 2 tego przepisu, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator. Nieprzekazywanie przez Stronę aktualnych danych geolokalizacyjnych pomimo posiadania lokalizatora uniemożliwiło organom w tym czasie prawidłowe monitorowanie w systemie tego przewozu towarów "wrażliwych", co bezpośrednio godzi w podstawowe założenia i cele ustawy SENT. Sąd stoi na stanowisku, że taki obowiązek istniał na całej trasie przewozu na terytorium Polski, a zatem nie doszło do naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, co sugeruje w skardze Skarżący. W skardze pełnomocnik Skarżącego zarzuca również naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez nie uwzględnienie przez organ relacji kary do przychodów Skarżącego w kontekście nałożenia na stronę sześciu kar na łączną kwotę 170 000 zł. Zarzut ten jest także nieuzasadniony. Przepis art. 22 ust. 3 odnosi się do sytuacji ważnego interesu przedsiębiorcy lub interesu publicznego. Przesłanka ta jednak w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Ważny interes przewoźnika może zaistnieć wówczas, gdy wystąpią nadzwyczajne okoliczności losowe powodujące przykładowo znaczne obniżenie zdolności płatniczych, w szczególności zagrażające funkcjonowaniu podmiotu albo grożące niewywiązaniem się z nałożonych obowiązków. Nie może natomiast odnieść oczekiwanego przez Skarżącego skutku argument, że przewoźnik jest podmiotem z Ukrainy, państwa dotkniętego konfliktem zbrojnym. Okoliczność ta nie wpłynęła bowiem na możność prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej. Wojna w różnym stopniu dotyka przedsiębiorców z państwa dotkniętego konfliktem zbrojnym, zatem przewoźnik winien przedstawić skutki działań wojennych wobec prowadzonej przez niego firmy, czego nie uczynił. Przedstawione przez pełnomocnika Skarżącego w toku postępowania odwoławczego zeznanie podatkowe za rok 2023 także nie wykazuje takich skutków wobec firmy P. R. V.O. Odnosząc się natomiast do przesłanki interesu publicznego należy wskazać, że przesłankę tę upatruje się z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności, wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, rozumianej w ten sposób, że nie leży w interesie publicznym nakładanie dolegliwych kar na podmiot, który dopuścił się pewnych uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu. W tym miejscu należy wskazać, że nieprawidłowości w działaniach przewoźnika występowały także przy innych przewozach, zakłócając działanie systemu monitorowania, a w związku z tym utrudniając realizację celów istnienia tego systemu, tj. ochronę legalnego obrotu towarami wrażliwymi, a także zapobieganie istnieniu "szarej strefy" czy też uszczupleniu należności podatkowych. Nawet niezamierzone uchybienia, jednak występujące wielokrotnie, należy postrzegać w kategoriach nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. Zatem stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia zasad określonych w ustawie SENT nie są uchybieniami formalnymi o nieistotnym znaczeniu, lecz są one najcięższym naruszeniem zasad monitorowania, co praktycznie wypacza sens ustawy SENT. W związku z powyższym - wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącego - nałożona kara pieniężna stanowi adekwatną reakcję w niniejszej sprawie. Kara ta jest proporcjonalna do stwierdzonych naruszeń, ale także zobliguje przewoźnika do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania przepisów. W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania wyrażonych w punkcie II (ii) skargi. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom Strony, w niniejszym postępowaniu - w myśl zasady zawartej w art. 191 O.p. - organy oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, że okoliczności, na podstawie których dokonano ustaleń zostały udowodnione. Organy w zaskarżonej decyzji i postępowaniu zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.), a także udzieliły niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem postępowania (art. 121 § 2 O.p.) oraz wyjaśniły Skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy (art. 124 O.p.). Ponadto, skarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne (art. 210 § 4 O.p.), w szczególności wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy, na podstawie całego materiału dowodowego stwierdził, że prawidłowo zastosowano w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej, przewidzianej w art. 22 ust. 1 pkt 3 oraz art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Sąd z taką argumentacją się zgadza. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia oddalając skargę w całości.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 maja 2025
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Skarżony organ
- Izba Skarbowa
- Sędziowie
- Marcin Kojło /przewodniczący/ Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/ Justyna Siemieniako
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny